Nắm chắc phần thua, VC xin thương lượng với Trịnh Vĩnh Bình bên ngoài Tòa án

[Bravo21]

Toà án Quốc Tế tạm hoãn vụ án Trịnh Vĩnh Bình

(Ngày Nay - Houston)
Trọng Kim


Trước khi phiên toà quốc tế họp tại thủ đô Thụy Điển để xử vụ nhà đầu tư Hòa Lan (Netherland) gốc Việt Trịnh Vĩnh Bình kiện nhà nước Việt Nam (VN) đòi bồi thường cả trăm triệu Mỹ Kim (MK – USD), Hà Nội đã nhượng bộ và đồng ý giải quyết vấn đề bên ngoài tòa án.

Đáng lẽ phiên tòa, dưới sự chủ tọa của một thẩm phán Thụy Điển (Sweden) và hai thẩm phán khác, một người Pháp và một người Mỹ khởi sự hôm 4 tháng 12 và dự trù kết thúc vào ngày 12/12/2006 đã không khai mạc vì “hai bên đồng ý dàn xếp kín”, theo nguồn tin riêng của Ngày Nay bên cạnh vụ án. Nguồn tin cho biết thêm là tòa tạm ngừng để hai bên dàn xếp mà không tiết lộ thêm các chi tiết điều đình.

Cũng cần biết là vẫn theo nguồn tin trên, phía luật sư Mỹ của ông Bình trước khi tòa xử đã đòi phía Việt Nam phải bồi thường thiệt hại với số “tiền lên tới vài trăm triệu MK”, nghĩa là lớn hơn con số 150 triệu đưa ra trước đây vì những định giá mới. Con số tiền đòi bồi thường bao gồm tài sản bị tịch thu của ông Bình khoảng 30 triệu cách đây hai năm và “một triệu MK cho mỗi tháng ông bị giam giữ”. Ông Bình bị giam 18 tháng trước khi ông được thả để hầu tòa và sau đó trốn thoát được khỏi VN. Ngày Nay không thể tiết lộ thêm chi tiết dàn xếp theo yêu cầu của nguồn tin vì “thủ tục đang tiến hành”

Sơ lược vụ kiện
Ông Trịnh Vĩnh Bình, một công dân Hòa Lan gốc Việt, đã đem tiền về đầu tư ở Việt Nam, rất thành công nhưng sau đó đã bị thế lực công an hãm hại, bị án tù 11 năm và tịch thu hết tài sản trị giá khoảng 30 triệu MK. Thoát ra được ngoại quốc, ông đã thuê luật sư Mỹ đệ nạp đơn kiện Việt Nam chiếu theo điều khoản của Hiệp ước Song phương về đầu tư giữa Việt Nam và Hòa Lan ký năm 1994. Đơn kiện đã được cứu xét tại thủ đô Stockholm của Thụy Điển căn cứ theo những qui luật trọng tài của Uỷ Ban Liên Hiệp Quốc về Luật Mậu Dịch Quốc Tế.

Vụ án đã gây sôi nổi dư luận khắp nơi, nhất là ở Việt Nam dịp thủ tướng Phan Văn Khải sang viếng thăm Hoa Kỳ hồi tháng 6/ 2005 kêu gọi người Việt hải ngoại đầu tư vào VN thì, ngoài tờ Ngày Nay đã đưa vấn đề ông Bình ra trước dư luận từ tám năm nay, ba đài quốc tế lớn có chương trình Việt ngữ là RFA (Mỹ), RFI (Pháp) và BBC (Anh) đều có những chương trình dài phỏng vấn ông Bình và ký giả viết bài này để nêu lên trường hợp ông Bình kiện nhà nước VN đòi bồi thường cả trăm triệu MK thiệt hại cũng như sự bấp bênh không có bảo đảm khi đầu tư vào Việt Nam.

Cũng cần nhắc lại, vào giữa năm ngoái, khi Ngày Nay đưa ra vụ ông Bình đứng kiện Việt Nam trước toà án quốc tế, tổ hợp luật sư nổi tiếng của Mỹ Covington Burling ở Hoa Thịnh Đốn đã đảm nhận việc này. Tổ hợp luật trên đã chính thức đưa vấn đề ra từ cuối năm 2003 nhưng mọi dàn xếp với phía VN không đạt kết quả nên phía ông Bình mới chính thức nộp đơn kiện vào hồi tháng 5/2004 trước tòa án trọng tài quốc tế thuộc Liên Hiệp Quốc chuyên giải quyết vấn đề tranh chấp liên hệ tới các đầu tư quốc tế. Phía chính quyền Việt Nam thì đã thuê tổ hợp luật sư có tiếng của Pháp Glide Loyrette Rouel ở Paris, có văn phòng ở Hà Nội, đại diện.

Điểm căn bản trong vụ ông Bình là ông đã đem tiền về Việt Nam đầu tư theo sự khuyến khích của chính phủ Hòa Lan sau khi nước này và Việt Nam ký kết một thương ước về đầu tư. Tổ hợp Luật sư Mỹ đã đại diện ông Bình dựa trên điều 9 của bản Hiệp ước giữa Hòa Lan và Việt Nam liên hệ tới việc “phát huy và bảo vệ đầu tư” ký kết vào năm 1994. Đại diện phía VN ký vào hiệp ước trên lúc đó là ngoại trưởng Nguyễn Mạnh Cầm.

Kẹt giữa hai lằn đạn

Vấn đề của ông Trịnh Vĩnh Bình, qua sự điều tra và theo dõi của Ngày Nay từ gần 10 năm qua là điển hình cho trường hợp các nhà đầu tư về Việt Nam bị kẹt giữa lằn đạn của hai phe bảo thủ và đổi mới dù chỉ là đổi mới kinh tế. Chính Thủ tướng Phan Văn Khải vào tháng 5/1998 cũng đành bó tay trước áp lực của phía Công an lên tới Bộ Chính Trị để triệt hạ ông Bình sau khi thấy ông thành công lớn trong địa hạt xuất cảng thủy sản và địa ốc mặc dù ông Khải biết rõ là đụng tới ông Bình là trực tiếp va chạm tới chính phủ Hòa Lan, một nước đang có nhiều hỗ trợ và viện trợ cho Việt Nam.

Người thay thế ông Khải là thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, theo một nguồn tin đặc biệt của Ngày Nay từ trong nước, khi còn trong chức vụ Phó thủ tướng, ngay sau phiên xét xử sơ thẩm vụ ông Bình tại Vũng Tầu cho tới gần đây, đã nhiều lần đưa ra phản ứng kể cả ở trong Bộ Chính Trị, là cần xem xét lại vụ Trịnh Vĩnh Bình vì ông cho là trong vụ này đã không có công bằng.

Ông Trịnh Vĩnh Bình, sinh năm 1947 ở Nam VN một thương gia rất thành công ở Hòa Lan, được báo chí Hòa Lan ca ngợi như một điển hình của sự hội nhập vào mạch chính của người Việt tị nạn. Từ một thuyền nhân (1976) đến Hòa Lan tay trắng ông Bình học lại và tốt nghiệp đại học, nhập tịch Hòa Lan và gia nhập đảng chính trị của Hòa Lan (đảng Dân Chủ Tự Do cầm quyền thời cuối thập niên 80), được báo chí Hòa Lan gọi là “vua chả giò”.

Đầu thập niên 90, ông Bình đã nghe theo chính sách Đổi Mới kinh tế của Hà Nội qua sự vận động của tòa đại sứ VN ở Paris, Pháp và sau khi theo đoàn doanh nghiệp Hòa Lan về thăm VN để thăm dò khả năng đầu tư, ông đã quyết định bán công ty chả giò ở Hòa Lan để đem hơn 3 triệu Mỹ kim (2,328,250 Mỹ kim tiền mặt và 96 ký vàng) về VN đầu tư làm ăn.

Ông Bình đã thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn Tín Thành xuất cảng nông hải sản tại thành phố Sài Gòn và công ty cổ phần Bình Châu có nhà máy hải sản đông lạnh ở Vũng Tầu, mua một số nhà đất tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tầu và thành phố Sài Gòn để phục vụ cho việc đầu tư sản xuất của mình.

Ông Bình đã sử dụng môt số vốn khá lớn để trồng rừng, nghiên cứu thí nghiệm để nuôi tôm với gần hai trăm mẫu ở Bà Rịa – Vũng Tầu và Côn Đảo tạo công ăn việc làm cho trên 500 công nhân; xây dựng cơ sở chế biến hải sản xuất khẩu với sản lượng chiếm 35% tổng sản lượng đánh bắt của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tầu; xây dựng khách sạn 10 tầng tại thành phố Sài Gòn và còn nhiều dịch vụ công nghiệp khác.

Đụng công an: sạt nghiệp!

Vấn nạn chính của ông Bình cũng như nhiều nhà đầu tư khác bị kẹt ở VN là vấn đề phép vua thua lệ làng. Ông Bình dù được sự khuyến khích, hỗ trợ bởi các nhà lãnh đạo CSVN Đổi Mới cấp tiến, muốn mở rộng thị trường VN ra trước thế giới nhưng trong việc điều hành hàng ngày, ông đã đụng chạm tới thứ “quyền lực đen” như người trong nước thường gọi, của phe công an địa phương. Theo điều tra của Ngày Nay, ông Bình đã bị công an làm khó dễ từ cuối năm 1996. Ông bị giam giữ bởi cơ quan an ninh điều tra PA24. Đến cuối năm 1998 thì việc giam giữ trở thành quản thúc tại gia, sau bị đưa ra tòa lãnh án tù.

Theo tài liệu Ngày Nay có trong tay, đã có những bằng chứng cho thấy vụ án ông Bình đã được đưa lên tới thượng từng lãnh đạo của nhà nước Cộng Sản Việt Nam lúc bấy giờ. Nhưng với sự bao che của cấp chỉ huy cao cấp nhất của ngành Công An, vụ án đã không được giải quyết theo luật pháp hiện hành ở Việt Nam dù chính thủ tướng Phan Văn Khải đã ra lệnh “xem xét lại” trường hợp của ông Bình, nghĩa là không nên đem ra xử trước toà án. Ngày 13/5/1998, sau khi xem hồ sơ vụ án Trịnh Vĩnh Bình, ông Khải đã có bút phê gửi tới Bộ Trưởng Bộ Công An Lê Minh Hương như sau:

“Anh [ông Hương - NN] chỉ đạo Công An Bà Rịa Vũng Tàu xem lại trường hợp anh Trịnh Vĩnh Bình. Thủ tướng Hòa Lan đã đặt vấn đề, tôi đã hỏi trực tiếp một số đồng chí lãnh đạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu anh Bình không có lỗi đến mức phải xử, do anh dựa vào người trong nước bị họ lừa gạt, làm bậy.”

Tướng Lê Minh Hương đã chuyển ý Thủ tướng Khải qua ông Thứ trưởng Nguyễn Khánh Toàn đề nghị giải quyết theo ý ông Khải... Nhưng ông Nguyễn Khánh Toàn [hiện vẫn là giữ chức Thứ trưởng bộ Công An] không hiểu vì lý do gì mà tới ngày 20/5/98 lại tổ chức phiên họp Liên Ngành giống như phiên họp 3/5/98 và lần này ông Toàn càng gay gắt với vụ án hơn và quyết tâm xử vụ án cho bằng được...

Mặt khác, vẫn theo nguồn tin trên, với sự hỗ trợ khác của ông Trần Đình Hoan, Chánh văn phòng Bộ Chính Trị để đưa ra văn bản số 822 ngày 23/6/98 mang danh nghĩa chỉ đạo của Bộ Chính Trị cho vụ án, nghĩa là quyết xử vụ ông Bình theo chiều hướng định sẵn của phía Công An.

Kết quả là với hai tội danh được dàn lên và do vu cáo, (hoạt động đầu tư bất hợp pháp và hối lộ viên chức chính quyền), ông Trịnh Vĩnh Bình đã bị xử án 11 năm tù và phạt vạ 480 lượng vàng và 6.2 tỷ đồng. Tất cả tài sản của ông Bình đầu tư ở VN bị tịch thu.

Theo các chi tiết của luật sư đại diện ông Bình đưa ra trong vụ kiện trước toà quốc tế thì “căn cứ trên lời vu cáo của một người tên Trịnh Hiền Thanh ngày 4 tháng Mười hai năm 1996, và mặc dầu vu cáo này sau đó đã được y cải chính rồi rút lại, ông Trịnh Vĩnh Bình đã bị giam giữ và bị cáo buộc ba tội trạng có liên hệ đến hoạt động đầu tư của ông.” Luật sư của ông Bình cũng nêu lên qua lá thư gửi nhà cầm quyền VN hồi cuối năm 2003 thì:

“Thật sự, sự vô tội của ông Trịnh Vĩnh Bình bây giờ có thể được chứng minh một cách dứt khoát. Ngày 24 tháng Sáu năm 2002, tên Trịnh Hiền Thanh đã thú nhận bằng văn bản với nhà chức trách Việt Nam là y đã vu khống ông Trịnh Vĩnh Bình về những hành động mà do đó ông bị xét xử. [Ngày Nay được biết ông Thanh, mới chết cách đây hai năm vì những biến chứng của bệnh tiểu đường]

Trong việc kiện nhà nước Việt Nam trước tòa án quốc tế về đầu tư, ông Bình, qua luật sư của ông thì ông đã “thực thi quyền lợi của mình như một nhà đầu tư Hòa Lan tại nước VN Cộng Hòa XHCN dựa theo Hiệp ước đầu tư giữa Hòa Lan và Việt Nam.”

Houston, tháng 12, 2006

[nhansinhquan]

Cùng tất cã những ai muốn, đã, hay đang đầu tư vào XHCN VN, làm ơn copy bài trên, & đọc ít nhất 1 lần 1 ngày.
Nó sẽ là cái bùa universal, giúp bạn ăn no ngũ yên trong suốt quảng đời còn lại cũa các bạn.

[anhtu]

Than su ma noi neu Trinh Vinh Binh dong y thuong luong voi Congsan Vietnam, thi coi nhu 100% la Trinh Vinh Binh da thua. That su neu Trinh Vinh Binh thang thi phai thang truoc the gioi de cho toan the gioi biet nhung chuyen khon nan ma Cong San da lam, thi nhu vay moi chinh thuc la Trinh Vinh Binh Thang.
Chi co may thang ngu moi ve Vn lam an voi CongSan, nhung roi thi sao Ngu van La NGu . Tai sao ngu van la ngu,nguoi ta ngu roi hoc khon thi khong the nao thuong luong voi CongSan, con ngu thu nhat la bi congsan choi kham, lay het tai san nhot vao tu, mai mang tron thoat duoc chay ve HoaLan bay gio thua CSVN ra toa. Roi van con cai ngu tuc la chua hoc khon duoc, lai bi CSVN du ra thuong luong. vay thi NGU VAN LA NGU.

[Bravo21]

Phỏng vấn của đài RFA: "Nhà triệu phú trắng tay: Trịnh Vĩnh Bình

Giới thiệu: Thưa quí thính giả, một người Hòa Lan gốc Việt ông Trịnh Vĩnh Bình sau khi vượt biên đến được xứ sở hoa tulip năm 1976, ông đã tạo dựng được một tài sản lớn ở Hòa Lan và trở thành một nhà chính trị ở nước đó. Ông đã hưởng ứng chính sách của chính phủ VN kêu gọi Việt kiều về đầu tư trong nước rất sớm, rất lâu trước khi nghị quyết số 36 ra đời hồi năm ngoái. Ông cũng rất thành công ở VN, nâng số tài sản đầu tư lên gấp gần 8 lần số vốn tới khoảng 30 triệu đô la Mỹ. Sau đó ông lại bị kết án 11 năm tù, nhưng đã thoát khỏi VN sau 18 tháng bị giam nhốt.

Ông đang lo thủ tục kiện chính phủ VN trước tòa án quốc tế để đòi VN bồi thường 100 triệu đô la vì số tài sản đã bị tịch biên.

Mời quí vị nghe thêm chi tiết của cuộc phỏng vấn của Việt Long với ông Trịnh Vĩnh Bình, "nhà triệu phú trắng tay".


Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Thưa anh vấn đề đây là tôi nghĩ không riêng vì cá nhân tôi nhưng cũng cùng một số rất lớn Việt kiều mình về thường gặp phải là hành lang pháp lý của VN mình không vững chắc. Trong đó luật lệ nó rất là chồng chéo. Khi mình gặp một chuyện nhỏ, một sự vụ rất là nhỏ, công ty tôi thời đó có một số anh em cấu kết nhau ăn cắp một số tiền tôi ước lượng vào khoảng mấy trăm ngàn đô la qua nhiều năm tháng. Sau khi phát hiện thì họ sợ bì tù tội, họ sợ bị bắt. Rồi họ dùng số tiền đó họ đút lót cho công an địa phương, phòng đó là TA24 ở Vũng Tàu...

Việt Long: - Chúng tôi xin phép được hỏi lại cho rõ, có phải ông đang nói đến những nhân viên trong công ty của ông làm việc tại VN không?

Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Vâng, nhân viên trong công ty, những người được trao trách nhiệm giám đốc, phó giám đốc, rồi phòng tài chánh họ cấu kết nhau thành một để họ ăn cắp tiền. Sau khi bị phát hiện thì họ sợ bị đưa ra pháp luật thì họ ra tay trước bằng cách đút lót cho công an địa phương. Từ đó chuyện đó mới bắt đầu, bên công an họ nhận được số tiền đút lót đó thì họ mới tìm cách bao che cho những người làm sai. Một trong những cách họ có thể bao che được đó là họ ra tay trước, họ chụp mũ chúng tôi là chúng tôi trốn thuế. Và từ đó họ bắt đầu khám xét công ty và đi đến bước nữa là họ bắt tôi.

Việt Long: - Thưa ông với cái nhìn pháp lý thuần túy thì những hành động phi pháp của những người thuộc công ty của ông có thể coi là hành động phi pháp bởi chính công ty của ông hay không?

Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Thưa anh, riêng bản thân công ty tôi làm ăn rất là đàng hoàng anh ạ. Còn về nhân viên, cách mà họ ăn cắp tiền, cách đó tôi nghĩ là ở VN gặp phải rất là nhiều. Nhất là những người Việt mình từ nước ngoài về, tạm gọi là Việt kiều, về trong nước thường thì nhờ vào thân nhân và bạn bè. Khi mà nhờ họ làm những thủ tục hoặc là đứng tên nhà đất này kia thì đến một mức nào đó, tùy người, có những người rất đàng hoàng, nhưng có những người tìm cách lật lọng hoặc tráo trở để họ giựt số tiền, tài sản được nhờ đó. Họ tìm cách để tranh chấp, trường hợp này xảy ra rất thường.

Việt Long: - Thưa ông, ngoài lý do như ông nói, tức là bên công an ra tay trước để bao che cho những người phạm tội, là những cựu nhân viên của công ty của ông, thì ông thấy có còn những lý do nào khác để phía VN họ chiếm hữu tất cả tài sản đầu tư của ông không?

Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Lý do theo tôi được biết và theo một số người bị vấp phải, lý do khác là người Việt mình mang tiền về như vậy bị kỳ thị đối xử. Cái kỳ thị đối xử nó phát xuất từ lòng tham của những quan chức địa phương. Họ cảm thấy khi mình đem một số tiền nhiều hoặc mình về kinh doanh mà bắt đầu có lợi nhuận cao thì cách họ làm là một số người Việt mình trong đó có tôi. Chúng tôi không quen cách làm ăn theo kiểu đút lót, chúng tôi làm ăn chính đáng và chúng tôi làm ăn bằng những ngành nghề rất là chính đáng. Tôi cảm thấy không có trách nhiệm là phải đút lót cho họ. Ở VN trong thời gian trước đó và ngay cả bây giờ tôi nghĩ là, tôi không dám nói là hầu hết, nhưng đa số quan chức địa phương thì khi anh gặp chuyện hoặc khi anh làm ăn tốt mà anh không biết đến họ thì thường là họ gây khó khăn. Cách đó là một lý do duy nhất mà công việc của tôi bị làm lớn lên.

Việt Long: - Chúng tôi được biết là ông đã đưa vụ việc này ra trước một tòa án quốc tế. Ông có thể vui lòng cho thính giả của chúng tôi được biết một số chi tiết nào đó về vụ kiện trước tòa án quốc tế đó hay không?

Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Thưa anh, về phần này tôi có thể chỉ cho biết một phần tóm lượt và có một số điểm tôi không nói được. Sự thật bây giờ thì sau một thời gian rất là dài gia đình tôi và bản thân tôi gởi rất nhiều đơn từ để nhờ nhà nước VN xem xét lại vụ oan sai đó. Nhưng mà hoài công. Vào năm 2002 sang 2003 chúng tôi đã bắt đầu thuê luật sư Mỹ, và sau khi văn phòng luật sư đã gởi thư đến chính phủ VN, trong đó chính phủ VN, đã qua hai tòa đại sứ đã có một số lần tiếp xúc với chúng tôi nhưng không có một giải quyết cụ thể. Tháng 5 năm 2004 chúng tôi đã quyết định đưa vụ này lên tòa án và vào tháng 4 vừa rồi đây thì hai bên, cả phía chúng tôi và chính phủ VN, đã đống tiền ký quỷ cho tòa án quốc tế. Phiên tòa đó sẽ xử tại thành phố Stockholms, Thụy Điển. Phía chính phủ VN cũng đã có luật sư và phiên xử có thể, đúng ra lịch xử vào cuối năm nay nhưng vì lý do yêu cầu thêm thời gian để thu thập hồ sơ thì có thể phiên tòa có thể kéo dài đến mùa hè năm tới mới xử.

Việt Long: - Thưa, ông nói rằng ông đã khiếu nại trong một thời gian dài với chính phủ VN nhưng đã hoài công. Thế ông có được biết đến một hành động nào của chính phủ trung ương của VN tại Hà Nội để can thiệp vào vụ việc này với giới chức trách tại địa phương Bà Rịa, Vũng Tàu hay không?

Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Trước đây gia đình chúng tôi lúc làm đơn thì chúng tôi được biết và biết một cách chính xác là thủ tướng Phan Văn Khải là một trong những vị quan chức cao cấp VN đã lên tiếng cho rằng vụ án này bị oan sai và yêu cầu phải giải quyết tốt. Nhưng vì một cánh công an làm vụ án này họ có một thế lực, thường VN gọi là một thế lực đen, họ có đường giây riêng của họ và những can thiệp hoặc những lời yêu cầu để giải quyết vụ án này không được giải quyết thỏa đáng. Do đó vụ án này cứ kéo lằng nhằng...

Việt Long: - Vâng, thưa ông Trịnh Vĩnh Bình, câu hỏi cuối cùng của chúng tôi là ông có thể cho biết rằng những luật sự ở về phía ông, trước tòa án quốc tế thì họ sẽ đưa ra những luận cứ nào, những bằng chứng nào để phản bác và vô hiệu hóa luận cứ truy tố của phía tòa án VN, đồng thời biện hộ và đem lại thắng lợi cho ông trong vụ án này hay không?

Ông Trịnh Vĩnh Bình: - Thưa anh về vấn đề chi tiết thì tôi xin ngưng, không được trình bày ngay bây giờ. Nhưng tôi có thể tóm gọn một câu là từ luật sư bên đây cho đến luật sư ở Việt Nam, những trung tâm pháp lý Việt Nam đều cho rằng vụ án này là vụ án làm sai, trong nước họ xài là "hình sự hóa một vụ án kinh tế" hoặc "cường điệu hóa một công việc làm ăn rất bình thường".

Việt Long: - Vâng, thưa cám ơn ông Trịnh Vĩnh Bình, người Hòa Lan gốc Việt là một nhà đầu tư đã từng rất thành công ở Việt Nam nhưng đang gặp khó khăn với chính quyền đã phải bị mất một tài sản lớn ở tại Việt Nam và ông đang chuẩn bị nhờ luật sư Hoa Kỳ đưa vụ việc ra trước tòa án quốc tế về đầu tư dựa trên một điều khoản của hiệp ước đầu tư được ký kết giữa hai chính phủ Hòa Lan và Việt Nam.

Việt Long xin kính chào quí thính giả.

[Bravo21]

RFA phỏng vấn: Ký giả Trọng Kim/Báo Ngày Nay

Quí vị vừa nghe nhà đầu tư Trịnh Vĩnh Bình trả lời Việt Long về việc ông bị trắng tay sau gần nửa đời thành công lớn về kinh doanh ở Hòa Lan và Việt Nam. Để tìm hiểu thêm một số dữ kiện mà người trong cuộc không muốn nói ra vì sắp đối đầu trước chính quyền VN trước tòa án quốc tế,Việt Long phỏng vấn ký giả Trọng Kim, chủ nhiệm và chủ bút hệ thống báo Ngày Nay là tờ báo đã theo dõi, tường trình vụ này từ hơn 8 năm qua.

Việt Long: - Thưa ký giả Trọng Kim, trong cuộc phỏng vấn với ông Trịnh Vĩnh Bình thì ông Bình có đề cập đến một điều mà ông gọi là "thế lực đen" ở tại Việt Nam nhưng có lẽ ông Bình không muốn nói rõ ra. Với tư cách một người đã theo dõi và điều tra vụ này từ 8 đến 10 năm nay, ông có thể giải thích thế nào là "thế lực đen" trong vụ án của ông Trịnh Vĩnh Bình không ạ?

Trọng Kim: - Vâng, thưa ông tôi nhận thấy rằng trong trường hợp mà ông Bình gọi là "thế lực đen" thì đó là thông lệ thông thường của các người đầu tư về VN thường đụng phải là đụng với các phe phái công an địa phương. Và ông Bình đã rơi đúng vào trường hợp đụng độ với địa phương. Theo như chỗ chúng tôi biết thì người trực tiếp mà ông đụng độ phải là ông trung tá Ngô Chí Đan, ông này là trưởng phòng an ninh điều tra Bà Rịa, Vũng Tàu. Ông Ngô Chí Đan là người kỳ thị Việt kiều và trí thức. Và có ác cảm với ông Bình vì ông Bình đã đụng độ với ông anh vợ của ông Ngô Chí Đan trong câu truyện gì đó ở Bà Rịa.

Việt Long: - Vâng, xin nhắc lại ông dùng chữ "đụng độ" nghĩa là đụng độ về kinh tế hay....

Trọng Kim: - Nghĩa là một va chạm cá nhân giữa hai người trong sự giao tế. Tóm lại là câu chuyện mà ông Bình và công an địa phương đụng độ với nhau một phần cũng là vì sự ghen ghét nữa. Ghen ghét giữa người thành công ở ngoài đem về và sự thành công quá nhanh trong thời gian ngắn. Trong trường hợp đụng độ này thì ông Đan là người đứng đầu ngành công an địa phương ở Bà Rịa, Vũng Tàu. Bắt buộc là ông có một che trở nào đó thì mới dám làm những việc như vậy. Và người "che dù" cho ông ta ở mức cao nhất ở ngành công an thời đó là ông thứ trưởng công an Nguyễn Khánh Toàn. Ông Toàn còn là tổng cục trưởng vụ an ninh nữa. Dĩ nhiên là trong sinh hoạt liên ngành gồm cả tư pháp, thì ông Toàn đã ra chỉ thị như là buộc ông Bình có tội rồi, trước khi đem Ông này ra ngoài xử thì coi như là đã tuyên án ông Bình trước. Theo những tài liệu chúng tôi có trong Ngày Nay thì vấn đề này đã được đưa lên tận trung ương. Nhưng ảnh hưởng của phía công an, đứng đầu là ông thứ trưởng Nguyễn Khánh Toàn, quá lớn nên vụ này cuối cùng đã phải đi theo chiều hướng mà phía công an muốn tức là xử ông Bình tại Vũng Tàu, Bà Rịa.

Việt Long: - Thưa ông, bên công an và quân đội của VN thì cũng được bỏ vốn ra đầu tư làm ăn rất nhiều tại VN, thế ông có chắc chắn rằng trường hợp của ông TVB là trường hợp không đụng chạm gì đến quyền lợi kinh tế của công an địa phương hay không?

Trọng Kim: - Theo như hồ sơ thì ông Bình khai thác những ngành công nghệ lớn như là hải sản để xuất cảng, trồng rừng, hoặc là nghiên cứu những vấn đề xây cất lớn. Hai công ty của ông ấy thành lập ở VN thì chuyên môn lo xuất cảng hải sản và chuyên môn lo công tác xây cất lớn và phục vụ cho việc đầu tư ?? của ông Bình, thành ra tôi nghĩ rằng những công việc đó là những công việc có tính cách kinh tế lớn, thành ra không có đụng chạm trực tiếp đến công việc của họ tại địa phương.

Việt Long: - Thưa ông, chính phủ Hòa Lan và chính phủ trung ương ở VN có can thiệp gì vào vụ việc này không?

Trọng Kim: - Trong vụ này thì điều tra và tư liệu, tài liệu đặc biệt mà Ngày Nay có được thì chúng ta thấy 2 điểm là sau khi vụ việc này đổ ra thì phía Hòa Lan phản ứng rất mạnh. Chúng ta đừng quên rằng ông Bình là một thành viên của một đảng phái chính trị Hòa Lan lúc đó đang cầm quyền là đảng Dân Chủ Tự Do. Chính thủ tướng chính phủ Hòa Lan cũng như quốc hội đã lên tiếng rất mạnh để bênh vực cho ông Bình. Và ông Khải cũng đã nhìn thấy điểm đó và theo tài liệu mà chúng tôi có trong tay thì ông Khải ngay sau khi vụ này được đưa lên trung ương và biết rằng công an bảo vệ thì ông Khải đã cho một bút phê cho ông bộ trưởng công an lúc đó là ông Lê Minh Hương và nguyên văn đọan tôi xin đọc nơi đây là: "Anh (tức là ông Lê Minh Hương) chỉ đạo cho công an Bà Rịa, Vũng Tàu xem lại trường hợp anh Trịnh Vĩnh Bình. Thủ tướng Hòa Lan đã đặt vấn đề. Tôi đã hỏi trực tiếp một số đồng chí lãnh đạo tỉnh Bà Rịa, Vũng Tàu, anh Bình không có lỗi đến mức phải xử cho anh dựa vào người trong nước bị họ lừa gạt là bậy". Đó là nguyên văn cái bút phê của ông thủ tướng Phan Văn Khải gởi xuống cho ông bộ trưởng công an là ông Lê Minh Hương. Thế nhưng mà ông bộ trưởng công an Lê Minh Hương này lại chuyển cái ý của ông thủ tướng Khải đến cho ông thứ trưởng tức là dưới quyền mình là ông Nguyễn Khánh Toàn đề nghị giải quyết vấn đề theo ý của ông Khải, tức là không xử nữa. Thế nhưng không hiểu tại sao ông Nguyễn Khánh Toàn đã không coi lệnh của thủ tướng ra gì cả và vẫn tổ chúc phiên họp liên ngành ngay sau đó để gay gắt hơn cho vụ án và quyết chí đem vụ án này ra xử. Thì thưa ông, đó là điều mà thấy ngay là tại ngay trung ương, cấp lãnh đạo cũng đã biết nhưng mà cái quyền lực của công an mạnh hơn quyền lực của ông thủ tướng.

Việt Long: - Thưa ký giả Trọng Kim, ngoài phản ứng của chính phủ Hòa Lan thì còn có những phản ứng của quốc tế nào khác nữa không ạ?

Trọng Kim: - Quốc hội Hòa Lan lúc đó đã yêu cầu chính phủ làm sáng tỏ vụ này và dĩ nhiên chính phủ Hòa Lan, qua những đường lối ngoại giao họ đã phản đối rất mạnh. Thế nhưng có một điểm cần gợi ý là chúng tôi đã..., tôi có một văn bản lúc đó là ông ?? Dân Biểu quốc hội Âu Châu cho biết rằng là khối tự do trong quốc hội Âu Châu đã nhiệt liệt hưởng ứng yêu cầu của ông ?? này để đưa vấn đề làm sáng tỏ vụ Trịnh Vĩnh Bình đến cho các đại sứ quán VN ở nhiều nước ở Bắc Âu như Stockholms, ??, Ý, Anh, Madrid, Copenhagen. Đặc biệt rằng là trong biên bản phiên họp nghị quyết của quốc hội Âu Châu về tự do cho Việt Nam thì vào ngày 10 tháng 4 năm 2001 thì tôi xin đọc điều liên hệ đến ông Bình là điều F trong bản nghị quyết này có đề là: "Xét vì những doanh nhân và các nhà đầu tư ngoại quốc cũng bị truy tố như trường hợp công dân Hòa Lan Trịnh Vĩnh Bình". Và sau đó ở điều số 6: "Nhắc nhở rằng bảo vệ tài sản tư nhân và bảo đảm luật pháp là điều tối trọng yếu cho sự thành công trọn vẹn kinh tế. Tham nhũng, thủ tục pháp lý không minh bạch những trường hợp như Trịnh Vĩnh Bình cản trở sự tiến bộ kinh tế và xã hội và làm kinh hoàng đầu tư ngoại quốc. Đó là những điểm tôi thấy rằng là vấn đề của TVB đã được đem ra tận quốc hội Âu Châu để bàn và họ đã có cảm tình với vụ này. Họ cho rằng vấn đề đầu tư ngoại quốc tại Việt Nam đã không được tôn trọng.

Việt Long: - Thưa, được biết là ông Trịnh Vĩnh Bình đã nhờ sự can thiệp của pháp lý quốc tế. Ông vui lòng cho biết một số chi tiết về việc này.

Trọng Kim: - Luật sư của ông Bình đã kiện Việt Nam trước tòa quốc tế của Liên Hiệp Quốc, sau khi đã thảo luận, dàn xếp không xong với phía VN và họ đã dựa trên điều số 9 của bản văn hiệp định đầu tư giữa hai nước Hòa Lan và Việt Nam. Trong bản này thì họ nói rõ ràng rằng ông Bình đã thực thi quyền lợi của mình như một nhà đầu tư Hòa Lan tại nước CHXHCNVN dựa theo hiệp ước đầu tư giữa Hòa Lan và Việt Nam. Đó là những điểm rằng là quả thực vấn đề của ông Bình đã được nêu lên tới cấp cao của VN cũng như đem ra trước những cơ sở về lập pháp bên phía Âu Châu.
Việt Long: - Thế ông nhận định ra sao về ảnh hưởng của những phản ứng quốc tế đó đối với nền chính trị và nền kinh tế của VN?

Trọng Kim: - Theo tôi thì trước hết vấn đề của ông Bình khi ông đưa vấn đề này ra quốc tế và đúng vào dịp mà VN đang xin vào tổ chức quốc tế mậu dịch WTO. Việt Nam cần chứng tỏ rằng là mình trong sáng trong các luật lệ đầu tư để bảo vệ các người đầu tư vào VN. Trường hợp Trịnh Vĩnh Bình đem ra quốc tế này, điều đó không có lợi. Mọi người thấy rằng ông Bình mặc dù được bảo vệ bởi luật đầu tư của Hòa Lan và Việt Nam mà cũng bị sạt nghiệp mà lại bị 11 năm tù mặc dù ông chỉ ở có 18 tháng rồi trốn. Điểm thứ hai nữa là những nhà đầu tư ngoại quốc nhất là với những người Việt ở hải ngoại. Qua nghị quyết 36 vừa rồi thì phía đảng CSVN đã đưa ra những lời kêu gọi mọi người về đầu tư để giúp cho VN. Chính ông Phan Văn Khải cũng đã nhiều lần kêu gọi sự đầu tư với người Việt. Thì với trường hợp của ông Bình ai là người dám đem tiền vào đầu tư như điều đã xảy ra. Và điểm căn bản nữa mà chúng tôi muốn nêu lên là ngay cả báo chí VN ở trong nước, họ đã đặt vấn đề này, chớ không phải đợi báo chí hải ngọai. Ngay sau khi ông Bình bị án tù thì Lao Động đã đặt cho cái tít lớn là "Bản án Trịnh Vĩnh Bình: Liệu có phù hợp với chủ trương khuyến khích Việt kiều về đầu tư hay không?" Bài báo này do ông ký giả Minh Trương, tôi xin đọc đoạn này rất quan trọng "Vụ xử Trịnh Vĩnh Bình đang được giới đầu tư nước ngoài và Việt kiều chăm chú theo dõi và bình luận vì từ vụ xét xử này họ có thể rút ra được nhiều nhận định về luật môi trường đầu tư ở VN, về chính sách, luật pháp khuyến khích đầu tư và hành động thực tế của nhà nước VN trong việc thực hành chính sách đó. Ông Bình có quốc tịch Hòa Lan, tức là mang tư cách công dân nước ngoài nhưng có gốc Việt, nghĩa là đồng bào Việt Nam, Bình đã thực sự đem tiền về nước, đã thực sự bắt tay vào làm ăn công khai, hoàn toàn trong vòng kiểm soát của nhà nước. Liệu những Trịnh Vĩnh Bình tương lai nghĩ gì khi nhà nước VN thuyết phục họ đem tiền về nước làm ăn?"

Việt Long: - Bài báo đó hồi năm nào ạ?

Trọng Kim: - Bài báo này xảy ra sau khi xử ông Bình, sau năm 2001

Việt Long: - Thưa từ đó đến nay, nhất là dạo gần đây thì chúng ta được biết là chính phủ VN có hứa hẹn và có cam kết cũng như là có thật sự cải tổ rất nhiều trong môi trường đầu tư trong đó có lãnh vực luật pháp. Cho đến nay ông thấy rằng những cải tổ đó đã đem lại được sự sáng sủa hơn trong môi trường đầu tư tại VN hay chưa?

Trọng Kim: - Theo tôi nghĩ thì tất cả vấn đề này đều tùy thuộc vào cách VN giải quyết vấn đề đầu tư của ông Trịnh Vĩnh Bình là một trường hợp căn bản mà chúng ta thường nói theo các trường hợp ngoại quốc là "case studies", một trường hợp đem ra để nghiên cứu. Tất cả việc đúng lúc mà ông Bình đem ra tòa án quốc tế để mà phân giải này là điểm mà mọi người chờ đợi ở VN. Thứ hai nữa là liệu ông Phan Văn Khải cho tới giờ phút này tức là năm 2005 chưa có giải đáp ngay trong lúc này.

Việt Long: - Xin cám ơn ký giả Trọng Kim là chủ nhiệm và chủ bút hệ thống báo Ngày Nay, là một cơ quan truyền thông người Việt có mặt từ nhiều năm nay tại Houston, tiểu bang Texas ở Hoa Kỳ.