PDA

View Full Version : Hối lộ: một nét văn hoá Việt Nam thời hội nhập


dangia
09-17-2007, 09:16 AM
Hối lộ: một nét văn hoá Việt Nam thời hội nhập


Roger Mitton – Trà Mi lược dịch


Ở Việt Nam mọi chuyện đều chạy tốt nếu trả đúng giá

HÀ NỘI – Hai công an giao thông vừa giơ tay ra dấu cho chíếc minibus dừng lại.

Chúng tôi trên đường đi về một làng nhỏ cạnh cảng Quy Nhơn, miền Trung Việt Nam, một hành khách cùng xe, nghiêng người sang và báo cho tôi biết chuyện sắp xảy ra, “Họ sẽ tìm thấy điều sai phạm. Rồi họ sẽ phạt anh tài xế”.

Tôi nói “có chuyện gì sai phạm đâu”. Người khách cùng xe trả lời, “Họ sẽ tìm ra chuyện”.

Và dĩ nhiên ông khách cùng xe đúng.


Cả nước Việt Nam ai chả biết phải hối lộ công an giao thông
Nguồn: vietnamaaa.noosblog.fr
--------------------------------------------------------------------------------

Một hành khách phụ nữ có một hộp đang giữ trên đùi. Trong hộp là một đồ chơi trẻ con, hình tượng một người lính, bà ấy mua làm quà cho một thằng cháu ở làng xa.

Nhân viên công an nói rằng đây là một điều sai phạm vì xe van đã chuyên chở “hàng hoá” trong khi chỉ có giấy phép chở hành khách.

Ông tài xế xe van không phản đối và lấy tiền đưa 50.000 đồng VN (khoảng 3, 4 đô-la) cho công an rồi tiếp tục lên xe đi.

Tiền hối lộ như thế, không nhiều, nhưng bác tài nói ông phải trả mỗi ngày.

Và nhiều người lái xe khác cũng thế. Tóm lại, công an giao giao thông tham nhũng được khá bộn bạc.

Đó là những loại hối lộ tham nhũng hạng cá kèo, chuyện thường ngày ở huyện nhưng làm dân chúng giận điên người.

Trong một cuộc thăm dò do tổ chức Tư vấn về Rủi ro Kinh Tế có trụ sở ở Hong Kong, Việt Nam đứng hạng tư về tham nhũng ở Á châu, sau Indonesia, Thailand, và Philippines.

Tình trạng Việt Nam bi đát hơn vì người dân không được thảo luận công khai về tham nhũng vì sự kiểm duyệt gắt gao của nhà nước.

Người dân Việt Nam trở nên ngờ vực, không tin là nhà nước – thỉnh thoảng công bố thành tích bắt quan chức tham nhũng – đang thành công trong chiến dịch diệt tham nhũng.

Hồi đầu tháng 9, cựu Tổng Giám đốc PMU18, Bùi Tiến Dũng, bị tuyên án 13 năm tù vì cờ bạc và tham nhũng.

Tám quan chức khác cũng bị án tù. Tôn Anh Dũng, cựu phó giám đốc Công ty cổ phần bất động sản Sông Đà, 4 năm tù; Nguyễn Mậu Thôn, cựu giám đốc Công ty cổ phần Hoa Việt, 3 năm tù; Nguyễn Đình Toản cựu phó trưởng Công an phường Ngã Tư Sở – Hà Nội, 3 năm tù. Vũ Mạnh Tiên, cựu phó văn phòng PMU18, và Lương Mạnh Hoa, tài xế của Bùi Tiến Dũng, cả hai lãnh 3 năm tù về tội đánh bạc và 4 năm về tội đưa hối lộ; Bùi Quang Hưng, cựu chiến sĩ Phòng CSGT – Công an Hà Nội, 6 năm tù; Nguyễn Văn Hồng, cựu tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long, 7 năm tù; Nguyễn Việt Bắc, cựu phó tổng giám đốc Công ty Phát triển đường cao tốc VN, 24 tháng tù treo.

Khi vụ tham nhũng PMU18 bị khui, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Bùi Đình Bình đã buộc phải từ chức. Thứ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Việt Tiến cũng bị bắt nhưng đến nay vẫn chưa bị truy tố.

Những bắt xử giam nghiêm ngặt này được tán thưởng; tuy nhiên, cùng lúc dân chúng vẫn cho rằng một ông Bộ trưởng mất ghế chẳng ăn nhậu gì đế việc thường dân hàng ngày bị công an, bác sĩ, thầy giáo, chủ hộ, truy bức bắt nạp tiền mãi lộ hay hối lộ cũng như tất cả những hành vi bủn xỉn hàng ngày của quan chức nhà nước đối với dân.

Hãy nhìn vào hệ thống giáo dục Việt Nam. Không còn gì khó chịu hơn khi người dân muốn con trẻ được đi học đến nơi đến chốn nhưng phải gởi con em cho một đoàn giáo chức lương quá thấp dạy dỗ.

Phụ huynh học sinh giận cứng người vì mỗi tháng phải trả thêm tiền “quà” cho thầy cô để con mình được để ý đến trong lớp học.

Giáo dục ở xứ cộng sản Việt Nam trên nguyên tắc phải là giáo dục miễn phí. Thực tế, cha mẹ đang phải tốn rất nhiều tiền để con được đi học, đặc biệt là học ở những trường nổi tiếng của nhà nước.

Bà Nguyễn Lan Hương, một người bán bảo hiểm ở Hà Nội, cho tờ Sunday Times (Straits Times, Sunday Edition) biết, khi xin học cho con gái tại một trường trung học ở đây, hiệu trưởng trả lời với bà là trường đã hết chỗ không thể nhận thêm học trò.

Thế cũng được, nhưng oái oăm thay, ông hiệu trưởng lại thầm nhắn là trường chưa hẳn đóng cửa.

Thế là bà Hương thu xếp đi nộp tiền và kỳ diệu thay hiệu trưởng trường “phát hiện” ra chỗ cho con bà Hương vào học.

“Tôi đã nộp 1.000 đô-la, nhưng vẫn phải quà cáp cho hiệu trưởng vào những dịp đặc biệt, ngày khai giảng chẳng hạn.”

Dân chúng Việt Nam vẫn hằng ngày phải điêu đứng với các nhân viên hành pháp Việt Nam công khai đòi hối lộ.

Trần Xuân Linh, tài xế xe ôm Hà Nội khi được hỏi có phải hối lộ công an hay không nói, “Ông ở trên trời mới rơi xuống hay sao? Đó là một câu hỏi ngu. Cả nước Việt Nam ai chả biết câu trả lời là có”.

Linh cho biết ông phải hối lộ công an mỗi khi vi phạm luật.

“Vượt đèn đỏ, tiền phạt đúng ra là 50.000 đồng, nhưng nếu tôi đưa 100.000 đồng, công an sẽ để tôi đi thoải mái.

Dĩ nhiên, Linh luôn luôn nộp tiền cho công an giao thông, đôi khi tiền hối lộ nhiều hơn cả tiền Linh kiếm được mỗi ngày. Không hối lộ, xe máy của Linh sẽ bi giam 15 ngày và phải trả tiền giam xe hàng ngày cũng như không có xe đưa khách. Thêm nữa, Linh vẫn phải đóng tiền phạt vạ.

Những hành động tham nhũng thối nát thế này cũng đầy rẫy ở các dịch vụ y tế trên nguyên tắc phải là dịch vụ miễn phí trong một nước theo chủ nghĩa xã hội như Việt Nam.

Mọi người dân Việt Nam đều biết muốn được khám bệnh và chăm sóc, họ phải trả tiền cho bác sĩ. Và nếu muốn có thuốc tốt để chữa trị, người dân phải bỏ nhiều tiền để mua.


Một bệnh viện tiêu biểu ở Hà Nội: mẹ con xếp hàng đợi đến lượt được khám. Thời gian đợi ngắn hẳn đi nếu nộp tiền cho bác sĩ
Nguồn: straitstimes.com/Ảnh Roger Mitton
--------------------------------------------------------------------------------

Bà Trịnh Thị Thu Trang, thư ký của một Đại sứ quán ở Hà Nội, nói bà luôn luôn phải hối lộ bác sĩ nếu không muốn phải ngồi đợi vài giờ ở phòng mạch.

“Thường thường tôi trả bà ấy 50.000 đồng để được vào khám nhanh. Nhưng tại bệnh viện, nếu muốn được chữa trị nhanh chóng, người ta phải trả ít nhất 500.000 đồng”.

Khi đi sanh, con gái bà Trang được chăm sóc tử tế chỉ vì chồng bà đã trả tiền trước cho bác sĩ. Bà Trang nói tiếp , “Nhưng người sản phụ nghèo ở giường cạnh bên và con của bà ấy không được chăm sóc tử tế. Khi tôi hỏi thăm thì bà ấy chỉ biết khóc và cho hay vì quá nghèo không có tiền nộp cho bác sĩ”.

Nguyên nhân gốc rễ của đại nạn tham nhũng trong giới công nhân viên nhà nước Việt Nam là mức lương quá đỗi thấp của họ.

Giáo viên hay bác sĩ vừa ra trường thu nhập trung bình 65 đô-la hàng tháng tương đương lương của một công an mới tò te.

Vì vậy, khuynh hướng nhận tiền chui của họ là điều quá tự nhiên. Dù biết thế, nhưng người dân thường trước hoạt cảnh tham nhũng hàng ngày (mà họ luôn luôn thủ vai nạn nhân) không ai chịu đựng nổi.

Một kiểu lường gạt khác làm dân chúng nổi khùng lên là chuyện bác sĩ biên toa. Nếu muốn uống thuốc miễn phí của nhà nước thì cầm toa kia. Nhưng nếu muốn sớm khoẻ mạnh thì cầm toa này đến tiệm thuốc tây tôi quen biết để mua.

Dĩ nhiên ông dược sĩ sẽ “chặt đẹp”, đòi giá cắt cổ (để lấy phần cho ông bác sĩ biên toa).

Bà Trang nói “Tôi biết bác sĩ và dược sĩ thông đồng với nhau để kiếm tiền thêm, nhưng nếu không làm theo họ, lần sau đến khám họ sẽ bảo ‘lỗi tại bà nên cháu không khoẻ’”.