VuThu
06-21-2001, 05:40 PM
Kiếm luận
Trong chiến tranh cổ điển, kiếm (gươm) l một vũ kh tiện lợi nhất. Tuy khng cng học một loại binh thư nhưng cc dn tộc đ biết chung một kinh nghiệm chiến tranh: dng kiếm để đnh gần v dng cung để bắn xa. Lịch sử chiến tranh của nhn loại cho biết kiếm được rn ở thnh Bagdad (lc bấy giờ thuộc Ba Tư - Perse) l loại kiếm danh tiếng nhất, c kỹ thuật rn cao cường nhất. V đy l những lưỡi đ kiếm, c hnh cong hnh lưỡi liềm. Kiếm trong truyện v hiệp Kim Dung cũng khng đi ra khỏi kinh nghiệm ấy. Kiếm quan trọng đến nỗi nhiều khi, những tc phẩm v hiệp của ng được người đời gọi l truyện kiếm hiệp - truyện về những người hnh hiệp cứu đời bằng lưỡi kiếm.
C những tc phẩm của ng đ khắc hoạ vai tr cao cả của lưỡi kiếm. Đ l trường hợp bộ ỷ Thin Đồ Long K. Trong 5 chữ, th đ c hai chữ ỷ thin l tn gọi của một thanh kiếm bu m theo tc giả, được đc bằng thp nguyn chất pha lẫn platin v trong thn kiếm c cất dấu một pho bảo lục: bộ Cửu m Chn Kinh. Tiếu Ngạo Giang Hồ K cũng l một tc phẩm đồ sộ ni về cy kiếm với những phi sử dụng kiếm gọi l Ngũ nhạc kiếm phi: Thi Sơn, Hnh Sơn, Hoa Sơn, Tung Sơn, Hằng Sơn. Bộ Lin Thnh Quyết l một bộ tiểu thuyết viết về một pho kiếm php m bi kiếm quyết l một bi thơ; thầy đ cố dạy sai cho học tr để che dấu lời hướng dẫn đi tm một kho bu lớn c gi trị lin thnh. Ngoi ra, trong 11 bộ tiểu thuyết, lun lun xuất hiện người xử kiếm (kiếm sĩ ;) v kiếm sĩ lun lun nhiều hơn những bọn ho sĩ giang hồ xử dụng những loại vũ kh khc.
Về mặt chất liệu lm kiếm, Kim Dung ni đến loại kiếm sắt, kiếm gỗ, kiếm vng v kiếm pha hợp kim. Kiếm thng thường l kiếm sắt nhưng Kim Dung lại thường đề cập đến một loại sắt thp đặc biệt rất bn, chm sắt như chm bn. Trương Tam Phong, tức Trương Qun Bảo, dng một cy kiếm gỗ hnh hiệp gọi l Chn v, thnh danh v trở thnh tổ sư phi V Đang. Bọn thầy thuốc như Hồ Thanh Ngưu, Bnh Nhất Chỉ c cy đoản kiếm bằng vng, chắc l để dng trong khi mổ xẻ. Đặc biệt, kiếm ỷ thin như đ ni l một hợp kim gồm thp v platin v phải dng đến dao Đồ long chm th cả đao với kiếm mới cng gẫy. Bọn đệ tử Minh gio kiếm được thanh kiếm ỷ thin gy, đ dng kỹ thuật luyện kim đặc biệt của Ba Tư để rp kiếm lại v trong động tc rp nối quyết định, cn thm cả mu người vo. Chi tiết ny thật hoang đường nhưng cực kỳ th vị, khng khỏi khiến bạn đọc nghĩ đến huyền thoại hai thanh kiếm thời Chiến quốc: Can tương v Mạc gia (cn gọi l Mạc T).
Về tnh chất, truyện v hiệp Kim Dung đề cập đến hai loại kiếm: cương kiếm (kiếm rắn) v nhu kiếm (kiếm mềm). Trong Tiếu Ngạo Giang Hồ K, Tiu Tuơng Dạ Vũ Mạc Đại tin sinh, chưởng mn Hnh Sơn, c cy kiếm mỏng như l la, rt ra cầm tay th mềm oặt nhưng khi vận cng vo th lưỡi kiếm giương thẳng ra v khi chiến đấu th kiếm kh pht ra đầu mũi kiếm. Về hnh thể, Kim Dung phn ra trường kiếm (kiếm di) v đoản kiếm (kiếm ngắn). Nhũng nhn vật sử dụng đoản kiếm trong tc phẩm của ng thường l những người c gia số v cng đặc biệt, chuyn đnh cận chiến; chn tay rất linh hoạt. Kiếm bnh thường th thn thẳng. C biệt, trong Tiếu Ngạo Giang Hồ K, Kim Dung m tả nhn vật Ti bắc minh đ Mộc Cao Phong, một người g như lạc đ (minh đ) v c bướu trn lưng; y sử một cy đ kiếm cong cong hnh lưỡi liềm. Đng l đ nhn đ kiếm! Thanh kiếm đặc biệt của Mộc Cao Phong nhắc chng ta nhớ lại hnh ảnh nhuững lưỡi kiếm cong của cc đội qun ả Rập trn sa mạc trong những phim ni về khu vực chu Phi.
Kiếm l một loại vũ kh c nhn nn thường thường bọn ho sĩ sử đơn kiếm. Tuy nhin cũng c những người chuyn đnh song kiếm. Lại c những cặp anh em, vợ chồng, bạn b đồng mn sử đơn kiếm nhưng chuyn đnh đi thnh song kiếm hợp bch. C lối đnh tập thể kết lm kiếm trận. Triết học Đng phương đ đi vo bi bản kiếm php với Lưỡng nghi kiếm php, trong đ hai người cng đnh: một người theo chnh Lưỡng nghi, một người theo phản Lưỡng nghi. C chnh c phản mới thnh hợp bch chẳng khc no c thse, c antithse mới ra được synthse trong triết học Hy lạp.
Về nguyn tắc sử kiếm, Kim Dung đưa ra kiếm tng v kh tng. Kiếm tng ch trọng kiếm chiu, ra đn lin min bất tuyệt để thủ thắng. Kh tng ch trọng nội cng, cho rằng nội cng cao cường l chỉ đnh một vi chiu l c thể triệt hạ địch thủ. Đy chnh l sự mu thuẫn trong nội bộ phi Hoa Sơn, khiến phi ny tương tranh đến nỗi gần tuyệt diệt. Để c thể sử kiếm, người ta phải học kiếm php. Kiếm php được hiểu l nguyn tắc hướng dẫn sử một đường kiếm chuyn mn của một phi hay một nh (gia). Kiếm php được cụ thể ho thnh một bi ca v người kimsix phải học thuộc lng từng cu, từng chữ. Những cu ca ấy được chp lại trn lụa, trn vải, trn giấy, trn da d th được gọi l kiếm phổ. Kiếm phổ chia ra từng chiu, từng thức; mỗi chiu thức c nhiều cch biến ho linh động. Kim Dung đ thực sự đưa người đọc đi vo một thế giới mộng mơ th vị khi ng đề cập đến những Thi Sơn thập bt bn, Hnh Sơn thập tam thức v l giải Lưỡng nghi kiếm php c 64 thế. ấy l v Thi cực sinh Lưỡng nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng, Tứ tượng sinh Bt qui (quẻ ;); trong mỗi qui c 8 lần biến ho, 8 lần 8 thnh 64 thế. Đ l chnh Lưỡng. Thế cn phản Lưỡng nghi? Phản Lưỡng nghi l đnh ngược lại những quy tắc của chnh Lưỡng nghi., tạo ra một m một dương, một trn một dưới, một tri một phải, một trước một sau... Thử tưởng tượng một đối thủ phải đấu với một cặp song kiếm Lưỡng nghi! Kim Dung chỉ đặt vấn đề v chng ta tưởng tượng.
Trong Tiếu Ngạo Giang Hồ K, Kim Dung ni đến một thứ kiếm php lng mạn hơn: Độc C cửu kiếm do Phong Thanh Dương truyền lại cho Lệnh Hồ Xung. Đy vốn l kiếm phpm của Độc C Cầu Bại, chỉ gồm c 9 thức: Tổng quyết thức, Ph kiếm thức, Ph kh thức, Ph thương thức, Ph chưởng thức, Ph tin thức, Ph đao thức, Ph tiễn thức v Ph cn thức. Với 9 thức đ, Độc C Cầu Bại đnh thắng tất cả cc địch thủ khiến cho khng ai cn dm đến đnh kiếm với ng. ng rơi vo c đơn (Độc C), chỉ mong được thua một lần (Cầu Bại) m khng ai c thể khiến ng thua được, cuối cng chết đi trong lặng lẽ! Phong Thanh Dương cắt nghĩa: Độc C cửu kiếm đnh theo kiếm , nghĩ đến đu l đnh đến đ, muốn đnh thế no cũng được, chỉ c cng chứ khng bao giờ quay về thủ. Hễ địch đnh 100 chiu, ta đnh 101 chiu; địch đnh 1000 chiu, ta đnh 1001 chiu; lin min bất tuyệt như nước chảy my tri. Lệnh Hồ Xung nghe được thứ kiếm php như vậy, anh ta mừng như đin v tm tnh anh ta vốn lng mạn. V trận ra oai đầu tin của Độc C cửu kiếm vừa khiến Lệnh Hồ Xung, vừa khiến chng ta kinh hi: Lệnh Hồ Xung mất hết cng lực, chỉ sử một chiu Ph kh thức, đ đm m mắt 15 tn c đồ của phi Tung Sơn!
Kiếm nằm trong vỏ l biểu hiện của ho bnh; kiếm rt ra khỏi vỏ l biểu hiện của đấu tranh. Thậm ch với Diệt Tuyệt sư thi, chưởng mn phi Nga Mi trong ỷ Thin Đồ Long K, mỗi khi rt kiếm ỷ thin ra, kiếm khng dnh mu l chưa đt vo vỏ. Rt kiếm ra khỏi vỏ, người ta thường bắt quyết: mũi kiếm hướng ln trời, mũi kiếm chỉ xuống đất, mũi kiếm chỉ ra pha trước, thn kiếm honh ngang người... Chiu đầu tin của những người nhỏ tuổi khi đấu với người trưởng thượng phải l chiu thi lễ: hai tay đưa thẳng kiếm ln khỏi đầu l Vạn nhạc triều tn; hai tay nắm lấy đốc kiếm, cả người v kiếm cng ci tới trước l Đồng tử bi Quan m.
Sử kiếm l cả một nghệ thuật. Dương Qua v Tiểu Long Nữ trong Xạ Điu Anh Hng Truyện sử Ngọc nữ kiếm php một cch uyển chuyển mỹ lệ như một cặp mua đi. Tả Tử Mục, chưởng mn phi V Lượng trong Lục Mạch Thần Kiếm Truyện sử kiếm chm con rắn đang cuốn lấy người học tr, rắn đứt đi m da học tr vẫn khng xy xt. Ninh Trung Tắc của phi Hoa Sơn sử thế kiếm quyết định đm vo người học tr l Lệnh Hồ Xung, kiếm vừa chạm đến da, đ chuyển knh lực đm thẳng thnh knh lực bẻ ngang, khiến thanh kiếm gẫy lm chn mảnh rơi xuống choang choảng. Trong đường kiếm cn c cả tnh yu đi lứa. Nhạc Linh San cng Lệnh Hồ Xung thầm yu nhau, đ ln cha mẹ luyện mn Xung - Linh kiếm php, khi ma ln đi mắt mơ mng, đi lng ấm p. V họ cn rất trẻ nn nghịch ngợm, nghĩ ra ra chiu nhĩ tử ng hoạt (người chết ta sống), tnh ton kỹ luồng lực đạo, bộ vị, phương hướng sao cho đm một lần hai đầu mũi kiếm phải dnh vo nhau, hai thn kiếm nối thnh một đường thẳng.
Những kiếm chiu trong truyện v hiệp Kim Dung được ng đặt tn rất hay: Thuận thuỷ thi chu (theo nước đẩy thuyền), Lng tử hồi đầu (người trai ra đi đ quay đầu lại), Thương tng nghnh khch (tng xanh đn khch), Trường Giang tam điệp lng (ba đợt sng trn sng Trường Giang)... Đi khi, c những chiu kiếm pht qu nhanh, mu khng kịp chảy. Trong Lộc Đỉnh K c nhn vật Phng Tch Phạm mang ngoại hiệu Nhất kiếm v huyết (một đường kiếm khng chảy mu). Ni th vậy nhưng khi Phng Tch Phạm đnh Song Nhi, người hầu của Vi Tiểu Bảo, đm c một kiếm, mu vẫn chảy ra như thường. Cho nn Vi Tiểu Bảo gọi giễu Phng Tch Phạm l Bn kiếm hữu huyết (nửa chiu kiếm đ c mu). C những chiu phi kiếm, phng kiếm bay trong khng gian để giết địch thủ. C những chiu hon thủ kiếm: kiếm đang cầm tay phải, đột ngột đổi qua cầm tay tri.
Người ỷ c kiếm trong tay chưa chắc đ thủ thắng. Tiểu anh hng Hồ Phỉ trong Lnh Nguyệt Bảo Đao học được php Khng thủ nhập bạch nhận, chuyn dng tay khng đoạt kiếm kẻ khc. Lệnh Hồ Xung c chiu dng ngn tay bng vo sng kiếm đối phương cho kiếm văng đi. Mhậm Ng Hnh pht Phch khng chưởng, chưởng lực đủ sức đnh oằn thanh kiếm của địch thủ. Những kiểu m tả vừa c cơ sở thực tế, vừa khng tưởng khiến chng ta cảm thấy th vị.
Nhưng th vị nhất c lẽ vẫn l những trận đấu kiếm m khng c kiếm, khng dng kiếm. Vương tử Đại L Đon Dự đ học được Lục mạch thần kiếm của cha Thin Long, nước Đại L, dng knh lực của nội cng pht ra 6 ngn tay theo 6 đường thiếu dương, thiếu m, thiếu xung, trung xung, thiếu trạch. Kiếm kh của anh ta đnh cho Mộ Dung Phục tơi tả, hoảng hốt trước hng vạn đi mắt quần hng tụ tập tại cha Thiếu Lm. Hai trận đấu kiếm kỳ lạ nhất l hai trận đấu giữa Lệnh Hồ Xung v Xung Hư đạo trưởng, chưởng mn phi V Đang. Lần thứ nhất, dưới chn ni V Đang, Lệnh Hồ Xung v Xung Hư đứng cch nhau cả chục bước, chỉ lấy mất m nhn huyệt đạo của nhau. ấy vậy m Xung Hư chịu thua. Lần thứ hai, trong cha Thiếu Lm, Lệnh Hồ Xung v Xung Hư đ rt kiếm ra nhưng Xung Hư chỉ đứng xa Lệnh Hồ Xung v nghĩ ngợi, cuối cng chịu thua. ấy l v cả hai chỉ đấu kiếm chứ khng đấu kiếm chiu.
Kiếm l vũ kh nhưng những kiếm sĩ khng lạm dụng kiếm chiu để giết người. Đọc văn Kim Dung, ta thường thấy những cụm từ "điểm tới l thi", "đủ phn thắng bại". Người ta dng kiếm để họp bạn v những lần gặp gỡ như vậy được gọi l "luận kiếm". Người ta lỡ tay dng kiếm giết người khng khỏi c điều hối hận, đau khổ. Cho nn, đ c những kiếm sĩ của Kim Dung bẻ kiếm bn trời (thin nhai triết kiếm), đ c những người "rửa tay gc kiếm". Lại c những người treo kiếm ln khng dng tới, dấu kiếm trong cy đn, để kiếm hoi trong vỏ khng rt ra được nữa. H Tc Đạo trong ỷ Thin Đồ Long K tự xưng l tam thnh: Cầm thnh, Kỳ thnh, Kiếm thnh nhưng cuối cuộc đời, anh ta quay về đỉnh Kinh Thần Phong ngoi ni Cn Lun xa xi vạn dặm, treo mcy kiếm ln v lặng lẽ nhớ đến c b Quch Tường 16 tuổi. Đ c một lần, H Tc Đạo vừa đấu kiếm chống 3 kẻ địch, vừa phng chỉ vo cy đn để dưới đất, dn cho Quch Tường nghe một cầm tấu khc mới nhất. Quch Tường nghe tiếng đn v đỏ mặt ln, biết H Tc Đạo viết khc cầm phổ ny để tặng cho mnh. Họ chỉ gặp nhau một lần ngắn ngủi trong rừng cha Thiếu Lm v xa nhau một đời. Lm sao m cuộc đấu kiếm hung hiểm lại c thể cng diển ra một lc với cung đn thanh thot, trữ tnh? Mặc kệ, Kim Dung cứ viết. ng đng l nh văn lng mạn, lng mạn ngay trong đường đao mũi kiếm. V v vậy trong tc phẩm v hiệp của ng, ngay những loại kiếm php, kiếm trạn hung hn nhất vẫn lun lun lấp lnh những khc tnh ca.
Trong chiến tranh cổ điển, kiếm (gươm) l một vũ kh tiện lợi nhất. Tuy khng cng học một loại binh thư nhưng cc dn tộc đ biết chung một kinh nghiệm chiến tranh: dng kiếm để đnh gần v dng cung để bắn xa. Lịch sử chiến tranh của nhn loại cho biết kiếm được rn ở thnh Bagdad (lc bấy giờ thuộc Ba Tư - Perse) l loại kiếm danh tiếng nhất, c kỹ thuật rn cao cường nhất. V đy l những lưỡi đ kiếm, c hnh cong hnh lưỡi liềm. Kiếm trong truyện v hiệp Kim Dung cũng khng đi ra khỏi kinh nghiệm ấy. Kiếm quan trọng đến nỗi nhiều khi, những tc phẩm v hiệp của ng được người đời gọi l truyện kiếm hiệp - truyện về những người hnh hiệp cứu đời bằng lưỡi kiếm.
C những tc phẩm của ng đ khắc hoạ vai tr cao cả của lưỡi kiếm. Đ l trường hợp bộ ỷ Thin Đồ Long K. Trong 5 chữ, th đ c hai chữ ỷ thin l tn gọi của một thanh kiếm bu m theo tc giả, được đc bằng thp nguyn chất pha lẫn platin v trong thn kiếm c cất dấu một pho bảo lục: bộ Cửu m Chn Kinh. Tiếu Ngạo Giang Hồ K cũng l một tc phẩm đồ sộ ni về cy kiếm với những phi sử dụng kiếm gọi l Ngũ nhạc kiếm phi: Thi Sơn, Hnh Sơn, Hoa Sơn, Tung Sơn, Hằng Sơn. Bộ Lin Thnh Quyết l một bộ tiểu thuyết viết về một pho kiếm php m bi kiếm quyết l một bi thơ; thầy đ cố dạy sai cho học tr để che dấu lời hướng dẫn đi tm một kho bu lớn c gi trị lin thnh. Ngoi ra, trong 11 bộ tiểu thuyết, lun lun xuất hiện người xử kiếm (kiếm sĩ ;) v kiếm sĩ lun lun nhiều hơn những bọn ho sĩ giang hồ xử dụng những loại vũ kh khc.
Về mặt chất liệu lm kiếm, Kim Dung ni đến loại kiếm sắt, kiếm gỗ, kiếm vng v kiếm pha hợp kim. Kiếm thng thường l kiếm sắt nhưng Kim Dung lại thường đề cập đến một loại sắt thp đặc biệt rất bn, chm sắt như chm bn. Trương Tam Phong, tức Trương Qun Bảo, dng một cy kiếm gỗ hnh hiệp gọi l Chn v, thnh danh v trở thnh tổ sư phi V Đang. Bọn thầy thuốc như Hồ Thanh Ngưu, Bnh Nhất Chỉ c cy đoản kiếm bằng vng, chắc l để dng trong khi mổ xẻ. Đặc biệt, kiếm ỷ thin như đ ni l một hợp kim gồm thp v platin v phải dng đến dao Đồ long chm th cả đao với kiếm mới cng gẫy. Bọn đệ tử Minh gio kiếm được thanh kiếm ỷ thin gy, đ dng kỹ thuật luyện kim đặc biệt của Ba Tư để rp kiếm lại v trong động tc rp nối quyết định, cn thm cả mu người vo. Chi tiết ny thật hoang đường nhưng cực kỳ th vị, khng khỏi khiến bạn đọc nghĩ đến huyền thoại hai thanh kiếm thời Chiến quốc: Can tương v Mạc gia (cn gọi l Mạc T).
Về tnh chất, truyện v hiệp Kim Dung đề cập đến hai loại kiếm: cương kiếm (kiếm rắn) v nhu kiếm (kiếm mềm). Trong Tiếu Ngạo Giang Hồ K, Tiu Tuơng Dạ Vũ Mạc Đại tin sinh, chưởng mn Hnh Sơn, c cy kiếm mỏng như l la, rt ra cầm tay th mềm oặt nhưng khi vận cng vo th lưỡi kiếm giương thẳng ra v khi chiến đấu th kiếm kh pht ra đầu mũi kiếm. Về hnh thể, Kim Dung phn ra trường kiếm (kiếm di) v đoản kiếm (kiếm ngắn). Nhũng nhn vật sử dụng đoản kiếm trong tc phẩm của ng thường l những người c gia số v cng đặc biệt, chuyn đnh cận chiến; chn tay rất linh hoạt. Kiếm bnh thường th thn thẳng. C biệt, trong Tiếu Ngạo Giang Hồ K, Kim Dung m tả nhn vật Ti bắc minh đ Mộc Cao Phong, một người g như lạc đ (minh đ) v c bướu trn lưng; y sử một cy đ kiếm cong cong hnh lưỡi liềm. Đng l đ nhn đ kiếm! Thanh kiếm đặc biệt của Mộc Cao Phong nhắc chng ta nhớ lại hnh ảnh nhuững lưỡi kiếm cong của cc đội qun ả Rập trn sa mạc trong những phim ni về khu vực chu Phi.
Kiếm l một loại vũ kh c nhn nn thường thường bọn ho sĩ sử đơn kiếm. Tuy nhin cũng c những người chuyn đnh song kiếm. Lại c những cặp anh em, vợ chồng, bạn b đồng mn sử đơn kiếm nhưng chuyn đnh đi thnh song kiếm hợp bch. C lối đnh tập thể kết lm kiếm trận. Triết học Đng phương đ đi vo bi bản kiếm php với Lưỡng nghi kiếm php, trong đ hai người cng đnh: một người theo chnh Lưỡng nghi, một người theo phản Lưỡng nghi. C chnh c phản mới thnh hợp bch chẳng khc no c thse, c antithse mới ra được synthse trong triết học Hy lạp.
Về nguyn tắc sử kiếm, Kim Dung đưa ra kiếm tng v kh tng. Kiếm tng ch trọng kiếm chiu, ra đn lin min bất tuyệt để thủ thắng. Kh tng ch trọng nội cng, cho rằng nội cng cao cường l chỉ đnh một vi chiu l c thể triệt hạ địch thủ. Đy chnh l sự mu thuẫn trong nội bộ phi Hoa Sơn, khiến phi ny tương tranh đến nỗi gần tuyệt diệt. Để c thể sử kiếm, người ta phải học kiếm php. Kiếm php được hiểu l nguyn tắc hướng dẫn sử một đường kiếm chuyn mn của một phi hay một nh (gia). Kiếm php được cụ thể ho thnh một bi ca v người kimsix phải học thuộc lng từng cu, từng chữ. Những cu ca ấy được chp lại trn lụa, trn vải, trn giấy, trn da d th được gọi l kiếm phổ. Kiếm phổ chia ra từng chiu, từng thức; mỗi chiu thức c nhiều cch biến ho linh động. Kim Dung đ thực sự đưa người đọc đi vo một thế giới mộng mơ th vị khi ng đề cập đến những Thi Sơn thập bt bn, Hnh Sơn thập tam thức v l giải Lưỡng nghi kiếm php c 64 thế. ấy l v Thi cực sinh Lưỡng nghi, Lưỡng nghi sinh Tứ tượng, Tứ tượng sinh Bt qui (quẻ ;); trong mỗi qui c 8 lần biến ho, 8 lần 8 thnh 64 thế. Đ l chnh Lưỡng. Thế cn phản Lưỡng nghi? Phản Lưỡng nghi l đnh ngược lại những quy tắc của chnh Lưỡng nghi., tạo ra một m một dương, một trn một dưới, một tri một phải, một trước một sau... Thử tưởng tượng một đối thủ phải đấu với một cặp song kiếm Lưỡng nghi! Kim Dung chỉ đặt vấn đề v chng ta tưởng tượng.
Trong Tiếu Ngạo Giang Hồ K, Kim Dung ni đến một thứ kiếm php lng mạn hơn: Độc C cửu kiếm do Phong Thanh Dương truyền lại cho Lệnh Hồ Xung. Đy vốn l kiếm phpm của Độc C Cầu Bại, chỉ gồm c 9 thức: Tổng quyết thức, Ph kiếm thức, Ph kh thức, Ph thương thức, Ph chưởng thức, Ph tin thức, Ph đao thức, Ph tiễn thức v Ph cn thức. Với 9 thức đ, Độc C Cầu Bại đnh thắng tất cả cc địch thủ khiến cho khng ai cn dm đến đnh kiếm với ng. ng rơi vo c đơn (Độc C), chỉ mong được thua một lần (Cầu Bại) m khng ai c thể khiến ng thua được, cuối cng chết đi trong lặng lẽ! Phong Thanh Dương cắt nghĩa: Độc C cửu kiếm đnh theo kiếm , nghĩ đến đu l đnh đến đ, muốn đnh thế no cũng được, chỉ c cng chứ khng bao giờ quay về thủ. Hễ địch đnh 100 chiu, ta đnh 101 chiu; địch đnh 1000 chiu, ta đnh 1001 chiu; lin min bất tuyệt như nước chảy my tri. Lệnh Hồ Xung nghe được thứ kiếm php như vậy, anh ta mừng như đin v tm tnh anh ta vốn lng mạn. V trận ra oai đầu tin của Độc C cửu kiếm vừa khiến Lệnh Hồ Xung, vừa khiến chng ta kinh hi: Lệnh Hồ Xung mất hết cng lực, chỉ sử một chiu Ph kh thức, đ đm m mắt 15 tn c đồ của phi Tung Sơn!
Kiếm nằm trong vỏ l biểu hiện của ho bnh; kiếm rt ra khỏi vỏ l biểu hiện của đấu tranh. Thậm ch với Diệt Tuyệt sư thi, chưởng mn phi Nga Mi trong ỷ Thin Đồ Long K, mỗi khi rt kiếm ỷ thin ra, kiếm khng dnh mu l chưa đt vo vỏ. Rt kiếm ra khỏi vỏ, người ta thường bắt quyết: mũi kiếm hướng ln trời, mũi kiếm chỉ xuống đất, mũi kiếm chỉ ra pha trước, thn kiếm honh ngang người... Chiu đầu tin của những người nhỏ tuổi khi đấu với người trưởng thượng phải l chiu thi lễ: hai tay đưa thẳng kiếm ln khỏi đầu l Vạn nhạc triều tn; hai tay nắm lấy đốc kiếm, cả người v kiếm cng ci tới trước l Đồng tử bi Quan m.
Sử kiếm l cả một nghệ thuật. Dương Qua v Tiểu Long Nữ trong Xạ Điu Anh Hng Truyện sử Ngọc nữ kiếm php một cch uyển chuyển mỹ lệ như một cặp mua đi. Tả Tử Mục, chưởng mn phi V Lượng trong Lục Mạch Thần Kiếm Truyện sử kiếm chm con rắn đang cuốn lấy người học tr, rắn đứt đi m da học tr vẫn khng xy xt. Ninh Trung Tắc của phi Hoa Sơn sử thế kiếm quyết định đm vo người học tr l Lệnh Hồ Xung, kiếm vừa chạm đến da, đ chuyển knh lực đm thẳng thnh knh lực bẻ ngang, khiến thanh kiếm gẫy lm chn mảnh rơi xuống choang choảng. Trong đường kiếm cn c cả tnh yu đi lứa. Nhạc Linh San cng Lệnh Hồ Xung thầm yu nhau, đ ln cha mẹ luyện mn Xung - Linh kiếm php, khi ma ln đi mắt mơ mng, đi lng ấm p. V họ cn rất trẻ nn nghịch ngợm, nghĩ ra ra chiu nhĩ tử ng hoạt (người chết ta sống), tnh ton kỹ luồng lực đạo, bộ vị, phương hướng sao cho đm một lần hai đầu mũi kiếm phải dnh vo nhau, hai thn kiếm nối thnh một đường thẳng.
Những kiếm chiu trong truyện v hiệp Kim Dung được ng đặt tn rất hay: Thuận thuỷ thi chu (theo nước đẩy thuyền), Lng tử hồi đầu (người trai ra đi đ quay đầu lại), Thương tng nghnh khch (tng xanh đn khch), Trường Giang tam điệp lng (ba đợt sng trn sng Trường Giang)... Đi khi, c những chiu kiếm pht qu nhanh, mu khng kịp chảy. Trong Lộc Đỉnh K c nhn vật Phng Tch Phạm mang ngoại hiệu Nhất kiếm v huyết (một đường kiếm khng chảy mu). Ni th vậy nhưng khi Phng Tch Phạm đnh Song Nhi, người hầu của Vi Tiểu Bảo, đm c một kiếm, mu vẫn chảy ra như thường. Cho nn Vi Tiểu Bảo gọi giễu Phng Tch Phạm l Bn kiếm hữu huyết (nửa chiu kiếm đ c mu). C những chiu phi kiếm, phng kiếm bay trong khng gian để giết địch thủ. C những chiu hon thủ kiếm: kiếm đang cầm tay phải, đột ngột đổi qua cầm tay tri.
Người ỷ c kiếm trong tay chưa chắc đ thủ thắng. Tiểu anh hng Hồ Phỉ trong Lnh Nguyệt Bảo Đao học được php Khng thủ nhập bạch nhận, chuyn dng tay khng đoạt kiếm kẻ khc. Lệnh Hồ Xung c chiu dng ngn tay bng vo sng kiếm đối phương cho kiếm văng đi. Mhậm Ng Hnh pht Phch khng chưởng, chưởng lực đủ sức đnh oằn thanh kiếm của địch thủ. Những kiểu m tả vừa c cơ sở thực tế, vừa khng tưởng khiến chng ta cảm thấy th vị.
Nhưng th vị nhất c lẽ vẫn l những trận đấu kiếm m khng c kiếm, khng dng kiếm. Vương tử Đại L Đon Dự đ học được Lục mạch thần kiếm của cha Thin Long, nước Đại L, dng knh lực của nội cng pht ra 6 ngn tay theo 6 đường thiếu dương, thiếu m, thiếu xung, trung xung, thiếu trạch. Kiếm kh của anh ta đnh cho Mộ Dung Phục tơi tả, hoảng hốt trước hng vạn đi mắt quần hng tụ tập tại cha Thiếu Lm. Hai trận đấu kiếm kỳ lạ nhất l hai trận đấu giữa Lệnh Hồ Xung v Xung Hư đạo trưởng, chưởng mn phi V Đang. Lần thứ nhất, dưới chn ni V Đang, Lệnh Hồ Xung v Xung Hư đứng cch nhau cả chục bước, chỉ lấy mất m nhn huyệt đạo của nhau. ấy vậy m Xung Hư chịu thua. Lần thứ hai, trong cha Thiếu Lm, Lệnh Hồ Xung v Xung Hư đ rt kiếm ra nhưng Xung Hư chỉ đứng xa Lệnh Hồ Xung v nghĩ ngợi, cuối cng chịu thua. ấy l v cả hai chỉ đấu kiếm chứ khng đấu kiếm chiu.
Kiếm l vũ kh nhưng những kiếm sĩ khng lạm dụng kiếm chiu để giết người. Đọc văn Kim Dung, ta thường thấy những cụm từ "điểm tới l thi", "đủ phn thắng bại". Người ta dng kiếm để họp bạn v những lần gặp gỡ như vậy được gọi l "luận kiếm". Người ta lỡ tay dng kiếm giết người khng khỏi c điều hối hận, đau khổ. Cho nn, đ c những kiếm sĩ của Kim Dung bẻ kiếm bn trời (thin nhai triết kiếm), đ c những người "rửa tay gc kiếm". Lại c những người treo kiếm ln khng dng tới, dấu kiếm trong cy đn, để kiếm hoi trong vỏ khng rt ra được nữa. H Tc Đạo trong ỷ Thin Đồ Long K tự xưng l tam thnh: Cầm thnh, Kỳ thnh, Kiếm thnh nhưng cuối cuộc đời, anh ta quay về đỉnh Kinh Thần Phong ngoi ni Cn Lun xa xi vạn dặm, treo mcy kiếm ln v lặng lẽ nhớ đến c b Quch Tường 16 tuổi. Đ c một lần, H Tc Đạo vừa đấu kiếm chống 3 kẻ địch, vừa phng chỉ vo cy đn để dưới đất, dn cho Quch Tường nghe một cầm tấu khc mới nhất. Quch Tường nghe tiếng đn v đỏ mặt ln, biết H Tc Đạo viết khc cầm phổ ny để tặng cho mnh. Họ chỉ gặp nhau một lần ngắn ngủi trong rừng cha Thiếu Lm v xa nhau một đời. Lm sao m cuộc đấu kiếm hung hiểm lại c thể cng diển ra một lc với cung đn thanh thot, trữ tnh? Mặc kệ, Kim Dung cứ viết. ng đng l nh văn lng mạn, lng mạn ngay trong đường đao mũi kiếm. V v vậy trong tc phẩm v hiệp của ng, ngay những loại kiếm php, kiếm trạn hung hn nhất vẫn lun lun lấp lnh những khc tnh ca.