Que^ hu+o+ng va` ky? nie^.m

[VuThu]

VB

Cơ Thụy Mạnh H�

T�c giả t�n thật Phạm Văn Thanh, 48 tuổi, hiện ngụ tại th�nh phố
Ann Arbor, Michigan. Trước năm 1975, t�c giả phục vụ trong Hải Qu�n
QLVNCH. Từ 1975 đến nay, t�c giả từng điều h�nh hệ thống
điện to�n tại c�c trường đại học, c�ng ty tư v� c�ng quyền;
giảng dậy bậc đại học; s�ng lập c�ng ty AuViCom, Hội Ph�t Huy
Văn H�a Việt Nam, Phong Tr�o Thanh Ni�n Thiện Ch� Việt Nam v� vẫn
t�ch cực hoạt động trong mọi l�nh vực văn h�a, gi�o dục, ch�nh
trị v� x� hội nhằm phục vụ người Việt hải ngoại v� qu�
hương.

Thuở nhỏ, t�i hằng mơ ước được đặt ch�n đến những v�ng
trời mới mẻ, t�m hiểu về lối sống của c�c d�n tộc kh�c c�ng
những nền văn minh ti�n tiến tr�n thế giớị
Trong � nghĩ non nớt của t�i thời đ� th� d�ng dấp, phong tục,
ng�n ngữ của người ngoại quốc thật xa lạ với người Việt Nam
v� v� thế những kh�c biệt về đời sống vật chất v� t�m linh
của họ, đối với t�i, lu�n lu�n l� những kh�m ph� th� vị. T�i
mong muốn đến thăm nước Mỹ một c�ch đặc biệt v� trong �c
t�i vẫn ghi đậm h�nh ảnh về đ�n b� rừng chạy rầm rập như
cơn động đất, tung bụi m� mịt tr�n c�nh đồng cỏ hay những
ch�ng cowboy bắn s�ng nhanh như chớp dường muốn nổ tung m�n ảnh
đại-vĩ-tuyến t�i đ� được xem.
Mơ ước "chuyến viễn du hải ngoại" đối với một học sinh ngh�o
như t�i thật xa vời v� "kh�ng tưởng."
Thế nhưng, dường như l� định mệnh đưa đẩy, học xong năm
đầu đại học, đến thăm viếng Trung T�m Huấn Luyện Hải Qu�n Nha
Trang, y�u mến m�u �o trắng của những ch�ng l�nh biển, v� rồi
chỉ v�i th�ng sau, t�i đ� t�nh nguyện gia nhập Hải Qu�n để trở
th�nh một sinh vi�n sĩ quan Hải Qu�n du học Hoa Kỳ.
Ấn tượng đầu ti�n về nước Mỹ m� t�i nhớ m�i cho đến h�m
nay: Nước Mỹ rộng lớn v� gi�u sang qu� đỗi! So s�nh với những
trung t�m ph�t xuất c�c nền văn minh kim cổ như Ai Cập, Hy Lạp, La
M�, Trung Hoa, Ấn Độ v� ngay cả Lu�n Đ�n của Anh, Ba L� của Ph�p,
t�i cũng kh� tưởng tượng được rằng chỉ hơn 200 năm văn hiến
m� d�n Mỹ c� thể x�y dựng một quốc gia rộng lớn, ph� cường
như vậỵ
Nước Mỹ kh�ng giống qu� hương t�i lắm từ phong cảnh, n�i
đồi, cho đến c�i nắng c�i mưa m� dường như, mọi thứ tại Mỹ
đều "qu� khổ" cao hơn v� lớn hơn.
Nước t�i kh�ng c� chiếc cầu Golden Gate một nhịp treo bằng hai
sợi gi�y c�p khổng lồ bu�ng th�ng xuống từ hai cột cầu cao
ch�t v�t.
Nước t�i kh�ng c� th�nh phố của nh� chọc trời m� v�o những
ng�y ảm đạm, đứng dưới đất nh�n l�n, t�i chỉ thấy lờ mờ
phần thượng tầng cao ốc lẩn v�o m�n m�y x�m, khiến t�i li�n
tưởng đến b�i h�t "L�ng T�i"
"c� c�y đa cao ngất từng xanh."
C�y đa đầu l�ng t�i cao thật!
N� c� t�n l� xum xu� xanh ng�t, những rễ phụ chằng chịt l� nơi
m� bạn b� ch�ng t�i vẫn thường bắn bi, đ�nh đ�o dưới b�ng
m�t của n� v�o những năm t�i c�n học tiểu học trường l�ng.
Hồi nhỏ, t�i đ� nghĩ rằng kh� thể c� c�y đa n�o cao đến
thế, nhưng so với nh� chọc trời b�n Mỹ th� n� lại thấp l� t�.
Nước t�i kh�ng c� xa lộ rộng r�i, �m �i, c� nhiều tầng
chuyển tiếp thật tiện kh�c với đường x� ở qu� t�i đ� nhỏ
hẹp, lồi l�m m� v�o m�a mưa, c� đoạn bị ngập lụt hay lầy lội
đất b�n. Xa lộ ở Mỹ d�i t�p tắp, chạy qua những c�nh đồng
bắp, l�a mạch, l�a m� nối tiếp thung lũng n�i đồi m� v�o m�a
l�a ch�n, cả v�ng ngập m�u v�ng n�u của l�a trải d�i đến tận
ch�n trờị
Trong thời gian theo học tại trường Sĩ Quan Hải Qu�n Trừ Bị OCS,
nhớ qu� hương, cuối tuần, t�i c� c�i th� hay đ�p chuyến xe
lửa chạy qua những v�ng đồng qu� v�o m�a l�a ch�n, để được
ngắm c�nh đồng l�a v�ng b�t ng�t m�nh m�ng v� h�t thở hương
l�a thơm dịu thoang thoảng trong kh�ng kh� trong l�nh kh�ng � nhiễm
bởi kh�i xe đủ loại như ở th�nh phố.
Những lần như thế, sao t�i chạnh l�ng nhớ qu� hương t�i kh�n
tả, cũng đồng l�a ch�n, cũng m�i l�a thơm m� sao t�i cảm thấy
lạ hơn, dửng dưng hơn một ch�t.
H�nh như c� điều g� thiếu vắng trong khung cảnh tương tự thanh
b�nh đ�! �! T�i đ� nhận ra rằng: qu� hương t�i c� nhiều thứ
m� nơi đ�y kh�ng c� v� dụ như c� người th�n thuộc, c� rặng
tre l�ng, c� cảnh t�t nước bằng gầu gi�y, c� những b�c n�ng phu
v�c c�y ra đồng, c� trẻ mục đồng cưỡi lưng tr�u thổi s�o v�
nhất l� c� t�nh người h�a trong từng tấc đất ngọn rau v� mộ
phần �ng b� bao đời hương kh�ị..
Cuộc đời đ� qua như một giấc mơ! Sau khi trở về nước phục
vụ trong Hải Qu�n mấy năm trời l�m tr�n bổn phận một người
trai thời chiến, bảo vệ nền tự do d�n chủ của miền Nam VN, t�i
được xuất ngoại một lần nữa "bất đắc dĩ" v�o cuối th�ng
Tư
1975, t�m tự do khi cuộc chiến tương t�n 20 năm kết th�c. T�i
định cư tại một tiểu bang lạnh gi� thuộc v�ng Ngũ Đại Hồ v�
ổn định lại cuộc đời lưu lạc.
Nước Mỹ đ� mở rộng v�ng tay đ�n mời h�ng triệu người mong
mỏi được h�t thở kh�ng kh� tự do như t�ị Gi�ng đời của t�i
tiếp tục tr�i một c�ch hiền h�a tr�n nước Mỹ m� những thăng
trầm, sung sướng hay cực khổ, th�nh c�ng hay thất bại trong đời
t�i, phần lớn gắn liền với qu� hương mới đ� trở n�n th�n
y�u n�ỵ
Giờ đ�y, t�i đ� th�nh một c�ng d�n Hoa Kỳ, sinh sống tr�n v�ng
đất kh�ng c�n hoang d� với b�ng d�ng đ�n b� rừng chắc nịch
lầm lũi gặm cỏ hay những m�n đấu s�ng hồi hộp đến nghẹt
thở m� l� v�ng đất phong ph� cống hiến bao cơ hội thăng tiến
cho người di d�n.
T�i đ� thỏa m�n ước mơ tuổi nhỏ nhưng o�i oăm thay, bao thương
nhớ về gia đ�nh, kỷ niệm th�n y�u thời thơ ấu vẫn ăm ắp
trong l�ng, nung nấu đến quay quắt t�m hồn t�ị Trong những
chiều tuyết phủ trắng n�i đồi, t�i thường nhớ về qu� cũ m�
cảm thấy nuối tiếc v� chưa được biết hết về qu� hương VN
v� mơ ước một chuyến viễn h�nh ngược chiều trở về qu�
hương thuở nhỏ lại nhen nh�m trong t�ị
T�i kh�ng muốn c�c con t�i �n hận như t�i n�n quyết định đưa
gia đ�nh du h�nh khắp nước Mỹ, từ những tiểu bang băng tuyết
miền bắc cho đến tiểu bang n�ng bỏng miền Nam v� "from sea to
shining sea" vừa xem thắng cảnh vừa t�m hiểu th�m về qu� hương
thứ hai cả mặt phải v� mặt tr�i của n�.
T�i đ� say sưa ngắm bức tranh h�ng vĩ tuyệt đẹp Grand Canyon
National Park với những v�ch n�i thẳng đứng mu�n h�nh vạn trạng
phản chiếu �nh ho�ng h�n rực rỡ mu�n m�ụ Nh�n th�c Yosemite từ
tr�n n�i cao đổ gi�ng nước trắng x�a xuống thung lũng to�n loại
c�y sequoias, t�i v� c�ng th�n phục b�n tay s�ng tạo của Tạo H�a khi
vẽ n�n những bức họa h�i h�a tuyệt hảo giữa trời, đất với
thi�n nhi�n. Đứng tr�n tầng cao nhất của t�a Empire State Building
chi�m ngưỡng th�nh phố Nữu Ước, t�i c� cảm gi�c bồng bềnh
tr�n một biển �nh s�ng mu�n m�u lung linh như sao sạ Th�nh phố
về đ�m lộng lẫy như một n�ng ti�n kiều diễm kho�c tr�n
người tấm �o cho�ng cẩn đầy kim cương, ch�u ngọc. Nh�n bề
ngo�i hoa lệ của th�nh phố, kh� ai c� thể tưởng tượng rằng
rải r�c khắp th�nh phố, c� những ng� ng�ch tồi t�n đầy r�c
rưới m� tại đ�y ch�ng ta cũng thấy những g� rất thấp h�n của
x� hộị
T�i đ� từng chứng kiến những người ngh�o khổ, v� gia cư nằm
co ro dưới gầm cầu xa lộ, to�n th�n quấn k�n m�t bằng mảnh
chăn dơ bẩn r�ch bươm trong c�i lạnh cắt da của những ng�y cuối
Thụ T�i đ� �i ngại khi nh�n thấy người đ�n �ng lếch thếch
bới th�ng r�c để kiếm loong thịt hột c�n dư ăn dằn bụng hay
những vỏ loong Coca, bia hộp để b�n kiếm tiền sống qua ng�ỵ
T�i đ� nhận thức được rằng ở x� hội n�o cũng đều c�
những giai cấp thật gi�u sang nhưng cũng c� những giai cấp thật
ngh�o h�n, c� giai tầng thượng lưu qu� ph�i nhưng cũng c� lớp
bần c�ng nhất trong x� hội v� c� nhiều nh� tỉ ph� "tiền rừng
bạc bể" nhưng cũng c� người khốn khổ "ngủ gầm cầu x� chợ."
Điều đ�ng n�i l� sống trong một nước d�n chủ như Mỹ, mọi
người đều c� cơ hội như nhau, nếu cần c� nhẫn nại, hoạch
định kế hoạch l�m việc thật kỹ lưỡng v� quyết ch� đạt cho
bằng được th� th�m một ch�t may mắn người n�o cũng c� thể
th�nh c�ng. Bao người di d�n tay trắng đến lập nghiệp tại xứ
n�y đ� trở n�n những nh� đại-tư-bản l�m chủ nhiều c�ng ty
lớn nhất thế giớị Nh� sản xuất phim Walt Disney th�nh c�ng nhờ
�c s�ng tạo, kỹ-nghệ-gia xe hơi Henry Ford từ �c hiếu kỳ, vua dầu
hỏa Rockefeller do khiếu kinh doanh v� nh� tiền phong về nhu liệu
điện to�n Bill Gates l�m gi�u nhờ tr� th�ng minh, v.v.
Nước Mỹ cũng sửa soạn m�i trường thuận lợi, giảm bớt th�nh
kiến, kỳ thị gi�p người d�n ph�t huy tột độ khả năng về mọi
l�nh vực từ nghề chuy�n m�n cho đến thể thao, �m nhạc, nghệ
thuật để c� thể biến "một c� g�i lọ lem th�nh c�ng ch�a" như
Cinderella vậỵ Bao t�i năng thi�n ph� "c� đất dụng v�" đ� trở
n�n nổi tiếng như cồn v� gi�u sụ như Michael Jordan, Wayne Gretzky
về thể thao, Elvis Presley, Madonna về ca nhạc, John Wayne, Julia Roberts
về điện ảnh v� rồi một t�i xế xe truck trở th�nh ca sĩ nổi
tiếng thế giới, một t�i tử điện ảnh tầm thường c� thể
trở th�nh tổng thống Hoa Kỳ.
Chỉ c� những nước d�n chủ như nước Mỹ người d�n mới c� cơ
hội v� tự do theo đuổi mục ti�u mong muốn của m�nh m� d� c�
khả năng hay cố gắng c�ch mấy họ cũng kh� thể thi thố v� đạt
được ước mơ nếu sống trong một chế độ độc t�ị
Trước cảnh tượng gi�u, ngh�o tương phản r� rệt, t�i bỗng nghĩ
thầm:
Nếu những người gi�u hoặc nước gi�u mạnh tr�n thế giới chia
sẻ bớt của cải cho d�n ngh�o, nước ngh�o th� thế giới n�y hạnh
ph�c biết baỏ
May thay, người Mỹ rất gi�u l�ng nh�n đạo m� bản t�nh "nhường
cơm sẻ �o" của họ c� lẽ ph�t xuất từ tinh thần tr�ch nhiệm,
thương người v� sự cảm th�ng cho ho�n cảnh khốn kh� m� họ đ�
trải qua trong thời gian đầu h�nh hương đến t�n thế giớị H�ng
năm, người Mỹ đ� thực hiện t�nh b�c �i v� l�ng nh�n đạo của
họ một c�ch t�ch cực hơn ai hết bằng c�ch viện trợ gi�p đỡ
c�c nước k�m mở mang tr�n thế giới nhiều tỉ đ�-lạ Kh�ng phải
chỉ c� ch�nh quyền đề ra những chương tr�nh t�i trợ nước
ngh�o m� những c�ng ty tư nh�n v� thường d�n cũng hoạt động
hăng say trong nhiều dịch vụ thiện nguyện từ việc gi�p người
t�n tật, bảo vệ m�i sinh đến nh�n quyền. D� người Mỹ hiếu
kh�ch v� gi�u từ t�m, thế nhưng, vẫn c� những người gh�t Mỹ
hoặc những nước chống Mỹ c� lẽ điều n�y ph�t sinh do th�i
độ "kẻ cả," đ�i khi hợm hĩnh "coi Trời bằng vung" v� "coi m�nh
l� nhất thi�n hạ" của họ. Tuy nhi�n, nhiều người Mỹ tỏ ra rất
th�ng cảm, theo họ, hiểu biết về phong tục v� nh�n-sinh-quan của
c�c giống d�n kh�c th� người ta mới nhận thức được rằng
thế giới n�y rộng lớn v� c� nhiều nền văn h�a phong ph� l�u
đời đ�ng ngưỡng mộ hơn l� họ nghĩ.
Thật vậy, những sắc d�n tr�n thế giới khi di cư đến v�ng
Đất Hứa đều mang theo nhiều gi� trị tinh thần v� gi�, những
tập tục tốt đẹp, những n�t đặc th� ti�u biểu từng chủng
tộc để l�m gi�u cho nền văn h�a nước Mỹ.
Cũng ch�nh "l� luyện th�p" Hợp Chủng Quốc đ� h�a tan, hội nhập
những nền văn minh, phong tục, tập qu�n kh�c biệt lại với nhau
để rồi hun đ�c th�nh c� t�nh đặc biệt thuần nhất tạo n�n
nước Mỹ, người Mỹ v� t�nh Mỹ.
T�i vẫn thường pha trộn tinh thần Nho Gi�o trong lối xử thế,
d�ng l�m "kim chỉ nam" cho mọi quan niệm sống h�ng ng�ỵ Tư tưởng
Nho Gi�o th�m trầm, bảo thủ, đ�i khi tr�i ngược với t�m hồn
cởi mở, s�i nổi của người Mỹ v� c� vẻ lạc l�ng trong m�i
trường sống m� sự ganh đua r�o riết như chi phối đời sống
vật chất v� t�nh cảm con ngườị
Tại nước t�i, tuy c� những hủ tục kh�ng c�n hợp thời, nhưng
nhiều quan niệm Nho Gi�o vẫn c� gi� trị l�u d�ị V� dụ, căn bản
gia đ�nh với "tam t�ng, tứ đức" gắn b� nhiều khi cả 5 thế hệ
gi� trẻ với nhau, c�ng sống chung dưới m�i gia đ�nh, con c�i một
l�ng phụng dưỡng cha mẹ trong khi con c�i Mỹ đến tuổi trưởng
th�nh thường th�ch ra ở ri�ng. Quan niệm "qu�n, sư, phụ" khiến
học tr� rất mực k�nh trọng thầy, c� c� khi c�n hơn cả cha mẹ,
n�n t�i rất cảm th�ng với những vị gi�o sư tỏ ra nghi�m khắc
đối với v�i học sinh Mỹ ngồi g�c ch�n tr�n b�n nghe giảng b�i
trong lớp học. Ngo�i x� hội, � tưởng "tam cương, ngũ thường"
ph�n định ng�i vị x� hội, khiến x� hội c� t�n ti trật tự
hơn;
Tại Mỹ, tr�i lại, c� những người Mỹ c�ng khai chỉ tr�ch, sỉ nhục
tổng thống Mỹ v� đốt cả l� cờ ti�u biểu cho quốc gia của họ.
C� lẽ rằng lịch sử một d�n tộc cần trải qua nhiều giai đoạn
thăng trầm mới trở n�n bi tr�ng h�o h�ng; tương tự, thời gian
cũng cần thiết để tinh luyện nước Mỹ th�nh một c� thể đặc
biệt, nung đ�c n�n một nền văn h�a ri�ng biệt.
Do đ�, dần dần t�i dễ d�i hơn đối với lối xử sự đ�i khi
"qu� lố" của một số người Mỹ m� theo t�i h�nh động đ� c�
thể ph�t sinh từ sự tự do qu� độ hoặc quan niệm hời hợt
về tổ quốc c�n qu� mới mẻ n�ỵ
Nhiều người cho rằng nước Mỹ ti�u biểu cho đủ thứ "thượng
v�ng hạ c�m" cũng kh�ng phải l� v� căn cứ! Nước Mỹ c� nhiều
nh� khoa học đoạt giải Nobel nhất thế giới, nhưng học sinh Mỹ lại
bị xếp hạng thấp nhất trong c�c kỳ thi tranh đua với học sinh
nước kh�c. Nước Mỹ c� bao nhi�u thi�n t�i, những nh� ph�t minh
c�c m�y m�c t�n kỳ như phi thuyền con thoi bay ra ngo�i bầu kh�
quyển rồi trở về tr�i đất như đi chợ, vệ tinh Voyager vượt
qua h�ng triệu dặm trong kh�ng gian th�m hiểm những tinh cầu xa
x�i, viễn- vọng-k�nh Hubble Scope ph�ng tầm nh�n của lo�i người
xuy�n v�o vũ trụ hun h�t hoặc tuyệt kỹ y khoa cấy người hay vật
nh�n tạo mong d�nh quyền Thượng Đế.
Tuy nhi�n, nước Mỹ cũng c� người h�nh động thiếu tr�ch nhiệm
nhất trần gian như Tim McVeigh tự ph� hủy t�i sản quốc gia, giết
chết h�ng trăm người trong vụ nổ Federal Building ở Oklahoma hay
Eric Harris thảm s�t bạn đồng m�n tại trường Trung Học Littleton,
Coloradọ Ch�ng ta c� thể nghĩ đấy l� kết quả hay hậu quả của
chế độ tự do ti�u biểu của thế giới v� cũng chỉ nước Mỹ
mới c� những điều m�u thuẫn cực độ kh�ng thể tưởng
tượng như vậỵ
Đ� l� nước Mỹ với những c�ng tr�nh si�u đẳng! Đ� l� người
Mỹ với phần tốt đẹp hay xấu xa của họ!
Điều n�y c� lẽ chỉ xảy ra ở m�i trường thật sự tự do v�
d�n chủ trong đ� người d�n được to�n quyền xử dụng khả năng,
t�i kh�o để l�m những g� họ th�ch, thực hiện những ước mơ
họ theo đuổi mới c� thể ph�t huy tột đỉnh t�i năng ẩn dấu
tiềm t�ng trong mỗi người m� th�ị
Cho n�n, người c� tư chất tốt được ph�t triển tột đỉnh th�
người đ� dễ trở th�nh thi�n t�i, c�n người c� bản chất tồi
tệ th� dễ trở th�nh �c quỷ.
Tuy nhi�n, những trường hợp giết ch�c kinh khủng h�n hữu đ�
chỉ l� một v�i vụ ngoại lệ g�y ra bởi th�nh phần bị coi l�
"r�c rưới" của x� hội, những người vi luật, ph� hoại l�m
thiệt hại sinh mạng v� t�i sản quốc gia v� kh�ng nhận thức đ�ng
đắn bổn phận v� tr�ch nhiệm đối với x� hộị
V� vậy, điều quan trọng l� người d�n phải � thức được bổn
phận c�ng d�n để g�p phần duy tr�, bảo vệ, x�y dựng những
gi� trị tốt đẹp m� một x� hội thật sự tự do cung ứng cho
người d�n. Được hưởng gi� trị tinh thần cao v� cuộc sống
vật chất sung t�c như hiện nay tr�n nước Mỹ, tất cả những di
d�n y�u chuộng d�n chủ đều cảm thấy biết ơn những vị "Cha Gi�
D�n Tộc" dựng n�n nước Mỹ như Tổng Thống George Washington,
Thomas Jefferson, Abraham Lincoln, v.v.
Ch�nh tinh thần quốc gia cao độ c�ng viễn kiến "nh�n xa tr�ng
rộng" của c�c nh� l�nh đạo phi thường n�y đ� lập quốc, mở
mang đất nước v� định hướng tương lai một nước Mỹ h�ng
cường kh�ng những ti�u biểu cho tự do của quốc gia Hoa Kỳ m�
c�n l� "�nh đuốc soi đường" d�n chủ cho to�n thế giới khi soạn
thảo bản Hiến Ph�p l�m căn bản cho mọi s�ch lược trị nước chăn
d�n.
Qua kinh nghiệm sống h�ng ng�y, đ�i khi t�i nghĩ thầm: "Nhiều
người đ� lạm dụng thể chế tự do v� x� hội d�n chủ của
nước Mỹ để trục lợi c� nh�n n�n ch�nh phủ phải kiểm so�t
chặt chẽ hơn hầu giới hạn sự tự do qu� trớn." Nhưng rồi mỗi
lần nh�n l�n tượng Nữ Thần Tự Do, t�i lại nhớ ra "ch�n l�"
ti�u biểu cho nước Mỹ: Ngọn đuốc tỏa "�nh s�ng tự do" khắp
thế giớị
T�i hi vọng �nh đuốc mang quyền năng gi�c ngộ mọi người từ
bậc l�nh đạo xuống đến thường d�n để to�n thể nh�n loại
được hưởng quyền tự do căn bản, được sống chung trong một
thế giới c�ng ch�nh, trọng nh�n quyền v� chan h�a t�nh y�u
thương ch�n thật. T�i chợt nhớ lại những vần thơ thật đẹp,
đầy ắp t�nh người của Emma Lazarus:
"...A mighty woman with a torch, whose flame
Is the imprisoned lightning, and her name
Mother of Exiles.
From her beacon hand
Glows world-wide welcome; her mild eyes command
The air-bridged harbor that twin cities framẹ
'Keep, ancient lands, your storied pomp!' cries she
With silent lips.
'Give me your tired, your poor
Your huđled masses yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore,
Send these, the homeless, tempest-tost to me,
I lift my lamp beside the golden door!'
T�i xin nhận tất cả những điều tốt lẫn xấu hiện hữu trong
một xứ tự do m� kh�ng muốn đổi cuộc sống tự do lấy bất
cứ điều g� kh�c v� "sống một đời tự do" ch�nh l� l� do
khiến t�i đ� bỏ lại những g� th�n y�u nhất di cư v�o Nam sau
lần chia đ�i đất nước v�o năm 1954 v� rồi cũng bỏ lại sau
lưng qu� hương, kỷ niệm dấu y�u nhất để đến bến bờ tự do
Hoa Kỳ năm 1975.
Cơ Thụy Mạnh H�
VnhfThanhPham@aol.com
Feb 10, 2002