AnNamSD
03-29-2002, 11:07 PM
Tiếng khc vng ln v tiếng ầu ơ của mẹ ru đứa chu ngoại ko hắn trở về thực tại. Hắn ngồi trầm ngm, bất động, lu lắm rồi, dễ đ vi tiếng. Chiếc gạt tn trước mặt đầy lm ln, khi thuốc dy đặc, ngột ngạt trong căn phng xua lũ thạch sng chạy mất ht trn bức tường vi cũ kĩ, nham nhở. Mắt nhắm lại, đầu gật gật, mồm lẩm bẩm khng thnh tiếng. R l hắn đang nghĩ g, lung lắm. Đ mấy lần mẹ định gọi hắn vo ăn cơm. Mẹ ngạc nhin, khng hiểu nguyn cớ g đ lm thay đổi tnh cch của hắn đến vậy?
--------------------------------------------------------------------------------
Con ơi nhớ lấy cu ny
Cướp đm l giặc , cướp ngy l quan...
--------------------------------------------------------------------------------
Những năm trước, mỗi lần hắn về, căn nh nhỏ nằm su trong ng vắng lại rộn ln, lao xao cả khoảng khng tĩnh lặng đầy nắng v gi. Hắn h, ht, ni cười inh ỏi, lại cn ht nữa : Con cười , con ni, con ht nghu ngao. Bước thấp bước cao qua bờ ruộng nhỏ. Mẹ gi ta đ, hi mướp bn ro.... Đoạn no khng thuộc lời, hoăc ci giọng ống bơ r khng thể ln cao hơn được, hắn lại hut so vng ln mới kinh. Hồn nhin, tếu to , mồm mp, sao lần ny hắn lại trầm như vậy? Mẹ thương hắn lắm, v mẹ xa hắn lu qu rồi- đ mười lăm năm c lẻ. Ấy l ci số hắn vất vả, ng giời bắt hắn phải đi xa, ở nh th chỉ chết đi- ng thy bi phn về hắn như vậy. Ngho đi, mẹ chẳng sợ, v đ giu bao giờ đu m sợ ngho. Mẹ chỉ mong hắn về với mẹ, lấy vợ, sinh con cho mẹ c t chu nội bế bồng. Ai đời, đ băm tư ci tuổi đầu, chứ cn t ỏi g nữa. Chẳng b cho thằng em, mới ra trường, cng việc chưa đu vo đu, đ ti toe đi cưới vợ. M cưới ai cơ chứ? Con gi g m mắt trắng, mi thm, ăn ni chỏng gọng, điệu chảy nước. N chả ni ra, mẹ cũng biết. Cưới g con b ny. N cưới l cưới bố con b - một ng đại t cng an đương chức. Cn hắn, mỗi lần mẹ ni chuyện vợ con, hắn chỉ cười buồn rồi ni lảng sang chuyện khc..Hay l hắn vẫn nặng lng với con b Thảo? Khổ thn! Hồi rằm thng Bảy mẹ ln cha cng, n cứ quanh quẩn đợi. Lc ha vng, n đến bn mẹ, hỏi thăm về hắn. Nhắc đến tn hắn, mắt con b nh ln da diết. Mẹ biết, bộ quần o nu sng của nh Phật chưa đủ để giữ chn con b thot khỏi vương vấn bụi trần. Nhưng thi, chuyện di lắm!
Đng, hắn buồn. Thế l chỉ cn t giờ đồng hồ nữa chiếc my bay Boing 747 của hng HKQGVN sẽ đưa hắn tới một phương trời xa lắm. Nơi m hắn sẽ lại phải sống những thng ngy khắc khoải trong nỗi nhớ qu hương, người thn, nơi m hắn lại phải lm lụng vất vả, chắt chiu từng đồng tiền cm để đến cuối năm( nếu c thể ;) hắn lại về với mẹ. Lần ra đi ny, lng hắn trĩu nặng hơn những lần trước, bởi hắn vẫn canh cnh một niềm tm sự( theo lối ni của cc phim bộ HK v TQ đang chiếu nhan nhản khắp cc knh trung ương v địa phương). Ci tm sự khng chỉ của ring hắn m l của nhiều người Việt ở ci đất Đng u ny : Về hay ở ? Cu hỏi ny m ảnh hắn đ nhiều năm, l đề ti tranh ci thường trực giữa hắn v những người bạn. Những đm mất ngủ, đứng lặng sau khung cửa sổ nhn tuyết bay trắng xo đầy trời, những bưổi chợ ế ngồi co ro trong tiếng gầm go của bo tuyết, hắn nhớ đến quặn lng ci nắng hạ chang chang. Kể cả những ngy trời trong, nắng vng như mật, bước trn thảm cỏ hoa tươi non trải đầy mặt đất, hắn vẫn nặng lng với ci rt ngọt phơn phớt tm hoa xoan...
Hắn đ mệt mỏi, chn nản với kiếp sống tha hương. Hắn đ chai l trước những nh mắt nhn đầy miệt thị của một số người dn bản xứ, những lời ni, cử chỉ th tục của đm cảnh st chuyn rnh rập lm tiền những người Việt khốn khổ. Mỗi lần phải qua cửa khẩu, hắn gồng mnh như con nhm x lng để nuốt ci nhục nh chề khi những người lnh bin phng khinh khỉnh xăm xoi tấm hộ chiếu c in hnh bng la v ngi sao năm cnh, rồi sau đ l tụi hải quan a vo bới mc, lục tung đống hnh l tội nghiệp của hắn với một sự thch th ra mặt. C lần, v xch gip một phụ nữ Nhật chiếc ti ( b ny bận con nhỏ ;), nn rất v tnh, hắn đứng lẫn trong đm khch du lịch của xứ Ph tang trước bn lm thủ tục nhập cảnh. Vin sĩ quan bin phng xem một cch chiếu lệ những cuốn hộ chiếu của đất nước Mặt trời mọc rồi chụp dấu cồm cộp, khng qun nở nụ cười lịch sự Chc ng b những ngy vui vẻ ở đất nước chng ti. Hắn cũng được nhận nụ cười, thi độ lịch sự nh nhặn ấy ,cho đến khi cuốn hộ chiếu được mở ra. Trong chớp mắt, nụ cười biến mất, chỉ cn lại một khun mặt lạnh lng với tia nhn cảnh gic cao độ xăm soi vo hắn. Vin sĩ quan chỉ tay ra một gc phng v bảo hắn đứng đợi. Những người bạn Nhật mới quen nhn hắn i ngại, thương cảm.
Đứng như trời trồng ở một gc, hắn chết lặng v nhục nh, xấu hổ. Hắn quay mặt vo tường, trnh những ci nhn t m của đm đng đủ cc sắc tộc vng, trắng, đen lẫn lộn, cố nuốt những giọt nước mắt to như hạt ng chực lăn ra từ hai hốc mắt. Hỡi i! Hồ Qu Li, tại sao khi cướp ngi nh Trần, ng nỡ đổi tn nước Đại Việt thnh Đại Ngu để by giờ ci đm hậu duệ của ng phải khổ thế ny!* Hắn than thở. Ồ , khng, khng được! Khc l nhục. Van - hn, rn yếu đuối... Những vần thơ c cnh ny hắn đ đọc ở đu rồi ấy nhỉ? Thằng Tư bản con kia, my thấy tao ngho m dm khinh ? Hy nghe đy:
..ừ, đi khổ phải đu l tội lỗi
Anh mới hiểu cng ngậm ngi khổ tủi
Cng dy thm uất hận của lng ta
Nui đi em cho đến lớn đến gi
Mầm hận ấy trong lồng xương ống mu
Để thm nng mai đy hồn chiến đấu
M hm nay anh đ nhm trong lng
Những vần thơ lanh lảnh như hồi kn xung trận từ đu a về, vuốt ve tm trạng AQ của hắn. Thơ thế mới gọi l thơ chứ. Hắn nghĩ mi khng nhớ ra tn của nh thơ vĩ đại ny đặng cảm ơn ng. Nhưng thi, khng quan trọng. Ci chnh l hắn đ lấy lại bnh tĩnh, với tư thế từ đỉnh cao mun trượng, hắn phng ci nhn đầy từ bi bc i vo đm đng khốn khổ kia. Gi như đức Đạt Ma c sống lại hẳn cũng khng thể c ci nhn thnh thiện hơn được. Cuối cng, khi mọi người đ xong hết, họ cũng gọi hắn ra, văn vẹo một hồi rồi miễn cưỡng chụp dấu nhập cảnh cho hắn. Cất ci giọng hỉ xả của đấng cứu thế, hắn vờ hỏi nguyn nhn. Tay bin phng nhn hắn (lần ny l ci nhn đầy thng cảm):
- Ti bit l ng khng vui. Với tư cch c nhn, ng khng khc g những người Nhật kia. Nhưng với tư cch cng dn, rất tiếc, sự khc biệt rất lớn. Chng ti được lệnh hạn chế tối đa cho php cc cng dn nước ng nhập cảnh. Cn v sao, ti nghĩ l ng đủ thng minh để hiểu điều ny.
Đt cuốn hộ chiếu vo ti, hắn ni:
- Rồi sẽ c ngy, cc ng phải nhn chng ti khc đi. Cha cng bằng , nhn từ lắm, Cha khng để ai phải khổ nhục cả đời đu.
- Rất mong như vậy. Nhưng điều ny khng phụ thuộc vo Cha, m vo chnh dn tộc ng. Cc ng phải tự quyết định tương lai của mnh. Chc may mắn!.
- D sao cũng xin cảm ơn. Đồ tư bản giy chết.. Hắn ht nhanh cu cuối rồi co cẳng chạy biến.
- Đồ chết khng kịp dy!. Chẳng phải tay vừa, g bin phng đập bn, qut với theo...
Mỗi lần gặp chuyện tương tự( khi g AQ đ chết trong hắn) , hắn buồn rầu, tinh thần suy sụp rất lu. Hắn chỉ muốn vứt bỏ, tung h tất cả để về nh. Ch t ra ở nơi đ, mnh sẽ khng bị phn biệt, đối xử như ở xứ người. Nghĩ vậy, hắn lại cố 'cy' để cuối năm c tiền về thăm nh. Thời gian ở nh, khng để ph một ngy, hắn lao vo tm hiểu cuộc sống, x hội, đi đy đi đ, tiếp xc, gặp gỡ người nọ người kia. Nhưng rồi sau mỗi lần, ci định về hẳn của hắn lại ngng ra. Hắn lại khổ với những dằn vặt , toan tnh. Sau 15 năm cởi tri, mở cửa, đời sống của người dn c kh hơn xưa. Nhưng hnh như hồi phổ thng, người ta c dạy hắn l bất k mọi số, trừ số m, đều lớn hơn 0. Nếu vậy chưa nn qu lạc quan, phải xem xt cẩn thận. Hắn tự nhủ. Quả thật, đằng sau một số thay đổi ho nhong bn ngoi, cuộc sống của người dn cn cực lắm. Trừ một số kẻ c chức quyền xi tiền cha, tham cng quĩ, những kẻ bun lậu cấu kết với cc quan chức nh nước c một cuộc sống vương giả, vnh vang khng coi ai ra g, cn người lao động vẫn phải lm lấm mặt mới mong đủ ăn.
Hắn ngạc nhin thấy phần đng, kể cả thnh phần tr thức, kĩ sư, bc sĩ.. chẳng mấy ai quan tm đến tnh hnh chnh trị , x hội. Tất cả thời gian c được, họ dồn hết vo cuộc mưu sinh. Họ phải tự cứu lấy mnh trước đ. Đ qu mệt mỏi, thất vọng với những lời hứa hẹn, những cu khẩu hiệu nghe rất vui tai, đối với họ- ai ln ai xuống cũng vậy thi.Chỉ c những người gi, người về hưu- những người đ một đời cống hiến l cn theo di , để v để lắc đầu ngn ngẩm: Bnh mới rượu cũ. Lại như chuyn Đo kp mới của Nguyễn Cng Hoan viết cch đy đ gần bảy chục năm.
Hắn đem chuyện về hay ở tm sự với bọn bạn thn( những thằng con chấy cắn đi thời phổ thng, những thằng đ từng du học như hắn rồi về nước trước) trong một bữa rượu. Nghe hắn trt bầu tm sự, lũ bạn lặng lẽ im lm như những pho tượng( những pho tượng nhẫn nại tu rượu v nhai thịt ch). Lc lu, một thằng( trước đy l cnh tay phải của Ch Bo(*) đm 5 (**) ) thủng thẳng:
-Về nước nếu muốn bun bn th trước hết my phải thuộc lng định luật Bảo ton năng lượng mới: Đồng tiền khng tự nhin sinh ra v mất đi, m n chỉ chảy từ ti thằng ny sang ti thằng khc. Nghĩa l chỉ c lừa lẫn nhau, hay tham mc ngoặc, thụt kt. Nay đi bo rm beng ca ngợi người ny l doanh nghiệp giỏi, th ngy mai lại ầm ĩ kết tội, đưa tin thằng doanh nghip giỏi đ đ bị bc lịch hoặc dựa cột. Ở nh , tụi n khn lắm, ton những thằng c sỏi trong đầu. Bao nhiu soi lớn, b, từ Nga, Ba lan hăm hở vc tiền về đầu tư, được ba bảy hai mốt ngy phải vội v chạy mất dp ngược ra nước ngoi để được chết ton thy. Mấy đồng vốn ci của my th tụi n chỉ định lừa thi l đ bay bằng sạch. Cn nếu lm ăn theo kiểu chn chỉ hạt bột th phải kiếm từng xu. Nay đon ny kiểm tra, mai đon khc chiếu cố, lt tay cc kiểu. Lm cả năm khng bằng tụi my lm bn kia một thng. Cực lắm.
Hắn im lặng, bởi bản thn hắn cũng nhận thấy như vậy. Sợ hắn chưa thng, một thằng khc tiếp lời Cn đi lm cng ăn lương ư? My phải thực hnh nhuần nhuyễn nguyn l Đội&Đạp. Nghĩa l phải đội đt cc sếp để n th cho t khẩu phần hạnh phc v đạp ln thằng khc m cướp miếng ngon hơn. Thằng cầm ba m kiếm được một thng một triệu th mừng như cha chết sống lại, kẻ cầm liềm một ngy cng bn mặt cho đất, bn lưng cho giời chỉ đng gi ba ngn đồng bạc. Một số t những thằng cầm bt, ấn phm chuột, biết vi ngoại ngữ như bọn tao th lm cho lin doanh nước ngoi, thng vi v. Suốt ngy chỉ cắm đầu vo cng việc, lơ mơ l bị đuổi như chơi. Ở ngay nước mnh m phải lm thu cho thằng ngoại quốc, th my ở mẹ bn kia m độc lập tc chiến, hoặc cố lm ng chủ, d to d nhỏ g th vẫn dễ thở , đỡ nhục hơn bọn tao.
- Tưởng chng my c kiến g hay ho hơn , chứ nhũng điều ny tao c m đu m khng nhận thấy. Hắn thở di ngao ngn.
- Chnh thế, sự thật chỉ c một. Nếu my muốn nghe những điều giả dối nhưng m i v vui tai th nn tm ở chỗ khc. Một thằng xen vo. Ồ khng, hắn đu c muốn nghe những điều giả dối. Hắn buồn v ci sự thật hiển nhin v qu phũ phng. Hắn muốn lạc quan lắm chứ, hắn tự huyễn hoặc, rằng mnh sai, mnh nhn cuộc sống cn phiến diện. Hắn rất mong như thế! Nhưng ci lũ bạn chết tiệt ny đ giội cho hắn một go nước lạnh, đ thổi tắt đi ci tia hi vọng mong manh của hắn. Chng khng cho hắn chạy trốn thực tại. Chng bắt hắn phải mở mắt nhn cuộc đời bằng con mắt trần tục, chứ khng qua những lăng knh mu hồng , mu xanh no cả. M chng l ai kia chứ? Ci lũ bạn hắn? Một thằng l dn học ở Nga như hắn, nay l gim đốc một CTTNHH ở H nội. Một thằng l kĩ sư lập trnh, lm cho một cng ti lin doanh với Đi Loan. Một thng l dn XH đen, ăn cơm trại nhiều hơn cơm nh. Một thằng l ph trưởng cng an phường- thời phổ thng học dốt như một con b, ton được hắn v thằng XH đen g bi. Một thằng l thnh vin HDQT ci nh hng ăn uống kim ka-ra-o-ke ny, nơi m bọn hắn đang rung đi đnh chn. C tin được bọn chng khng nhỉ? Khng, dứt khot l khng rồi. Bọn ny nhn cuộc đời lệch lạc lắm. Chng chỉ thấy cy, khng thấy rừng.Chng cng một duộc với hắn- đng khinh.
Thấy khng kh trầm qu, Vinh, thằng chủ nh hng cầm chai rượu dốc ồng ộc ra ci bt snh rồi đưa cho hắn:
-Thi, đừng suy nghĩ g nhiều.Tt cả những điều my vừa nghe l những tm sự thật của bọn tao. Khắp mọi nơi mọi chỗ bọn tao phải ni dối, đeo mặt nạ, nhưng ring ở đy th khng. My khng thch ở bn kia th cứ về. Người ta sống được th mnh cũng sống được. Nhiều khi ở nh c thể kiếm được rất nhiều tiền đấy. Cn chuyện mnh kho v thủ đoạn, ci ny học nhanh lắm, bọn tao sẽ gip. Chưa chừng lc my về th thằng Thịnh đ lm quan to, cn thằng mặt sứt kia nếu chưa bị bắn chết th c thể sẽ lm ng trm, t ra l một gc thnh phố ny. Bạn b khng để my chết đi đu. By giờ th uống đi, mỗi thằng một tợp, như kiểu ngy xưa ấy.
Hắn đn bt rượu đầy sng snh, lm một tợp rồi chuyền cho lũ bạn. Sau dăm ci kh , chiếc bt bị đập vỡ tan. Tiếng vỡ của mảnh snh như một liều thuốc kch thch, cả bọn hoạt bt hẳn ln. Bt đĩa , chai lọ trn bn hăng hi bay loạn xạ. Đến khi chiếc bn đ bị bẻ gy ci chn thứ ba th g khổ chủ sực tỉnh, n go ln: Khoan, chng my định ph hết nh hng của tao . Ngừng tay! Tiết mục mới! Cả bọn ngơ ngc. Ngừng một lt để kch thch tr t m của bọn kia ln cao độ, thằng ny lm bộ mặt b hiểm như php sư thổi kn rắn, đưa tay ln dng dạc tuyn bố: Tiết mục thi B khoẻ b đẹp, rồi dng dạc vỗ tay ba ci. Lập tức từ ngoi cửa một nhm su b lừng lững bước vo. Ờ, khoẻ th c, v b no cũng đ như lực sĩ, nhưng hnh như khng được đẹp lắm. Php sư thổi kn rắn khuỳnh chn xuống tấn, chắp tay trước ngực, knh cẩn nghing mnh, nhy ria liếm mp: Hng mới từ Hải phng về lm tiếp vin cho bổn hng. Cc em nguyn l Bưởi , Mận , Đo , Mơ,Thắm, Nụ, nhưng từ nay sẽ mang tn mới: Hải Anh, Lan Anh T Anh... Của nh giồng được, xin mời cc cụ chiếu cố! Cc cụ' đứng như trời trồng, chn tay lunh qunh, mặt mũi đ hơi dại đi, thở gấp. 'Cụ' Thịnh cn cố rặn ra một trng, kiểu cch phường tuồng hơn cả g Php sư thổi kn rắn; Gớm m..m!!! Cụ chỉ giỏi by vẽ. M sao khng bo trước để ti uống bớt đi cht rượu. By giờ đ đầy một bụng rồi th cn lm ăn g được nữa. M thi, anh em ti cũng khng nỡ phụ cng cụ đu. Một nh văn đ viết rằng: Lm đn ng chả thằng no nn xấu hổ v c con b. cả (***). Xin rước cc cụ nh!. Ni đoạn, n cười rung cả ci bụng đầy mỡ như sắp rơi xuống đất rồi dắt tay một b vm nhất, chạy biến ln trn gc. Nhn ci bụng bự như bom bia của thằng bạn, trong đầu hắn thong một nghĩ ngộ nghĩnh: Giả sử khng c sự gip đỡ của chiếc gương th liệu thằng ny c thể nhn thấy thằng nhỏ của mnh khng nhỉ? Ph ln cười, hắn ngơ ngc nhn quanh, lũ bạn đ dẫn cc b tuỳ nghi di tản sạch, chỉ cn một b c vẻ mai xấu nhất lặng lẽ đứng đợi hắn ở gc phng. Thấp thong sau khung cửa sổ, nh nắng yếu dần. Mặt trời sắp đi ngủ...
* * *
... Đm trước hm đi, hắn v thằng em lang thang khắp phố phường H Nội. Trời rt ngọt. Mưa bụi lay phay như rắc bạc cả khng khng gian tĩnh lặng. Hai anh em nhm nhi ly c ph trong một qun cc bn hồ Thiền quang. Thằng em bảo: Lần ny anh về vo ma đng, khng được ngửi mi hoa sữa. Nhưng thi, cng đỡ nhớ nhung những mối tnh thuở học tr. Hắn: Khng! mi hoa sữa khng gợi cho anh một cht vấn vương tnh i no. V khi rời H Nội vo ci tuổi 18, anh vẫn chưa một lần được nhn bầu v con gi. Mi hoa sữa chỉ gợi cho anh những cơn đi triền min. Hồi luyện thi, lớp học thm của anh tr ngay dưới mấy cy hoa sữa. Cứ tối đến, khi hương hoa sữa lan ra l ci dạ dy lại ro ln, hnh hạ. Chỉ mong sao hết giờ học để được về la vội mấy bt cơm với canh dưa nng. Cho đến giờ, mỗi lần ngửi mi hoa sữa, anh lại đi cồn co. Của đng tội, nếu gọi l những rung cảm đầu đời của Tuổi học tr th cũng c một, hai. Nhưng hồi đ bọn anh khng mu như tụi my sau ny. Thỉnh thoảng tranh thủ giết được quả tay l sướng m ỉ đến mấy ngy, chứ đu c như tụi choai choai by giờ li nhau đi thu nh nghỉ để hạ trại. Thằng em khoi ch cười ngặt nghẽo Mai anh đi rồi, c lẽ phải một hai năm nữa mới gặp nhau. Mấy thng sau em cưới anh lại khng về được. Bố mẹ rất mong anh cưới vợ, ba tư tuổi rồi m vẫn lng bng. Em th khng cn con đường no khc, phải cưới Lin. Mặc dầu em khng yu c ấy. Đơn giản, đy chỉ l một sự bn thn. Tại sao đn b bn thn được, cn đn ng chng ta th khng? Sau khi cưới, chắc chắn ng đại t cng an sẽ xin cho thằng con rể lm ở H Nội, vo một vị tr c lắm mỡ m hp ht. Em sẽ phấn đấu vo đảng trong thời gian gần nhất, bằng mọi cch để tiến thn với sự trợ gip của ng nhạc. Khi đ c quyền thế rồi th tự nhin tiền về như nước. Anh cứ nhn ng Thịnh bạn anh xem, chỉ l một thằng đồn ph phường m xy ci nh to vật v. Thn c lặn lội kiếm ăn ở tận đẩu tận đu như anh bao giờ mới c được? Cả x hội by giờ l như thế. Em thương anh v thương chnh bản thn em. Từng đấy năm anh nui em ăn học, by giờ l lc em phải tự bước vo đời.
Hắn đưa mắt nhn kỹ thằng em. Trước mặt hắn l một g thanh nin cao lớn đẹp trai với đi mắt sng, thỉnh thoảng lại nh ra những tia sắc lạnh. Khng cn đu thằng b tm tuổi gầy cm, sứt mấy ci răng cửa cứ m chn anh m khc tại sn bay mười lăm năm trước. Hắn thong thấy hơi buồn Em phấn đấu, lập thn bằng con đường chnh trị, anh khng cản. Nhưng mong c chức c quyền để m bn rt tiền dn th khốn nạn qu. Khng ổn đu. Đất nước ny chưa kh được v rất nhiều thằng như em đấy. Ho bnh thống nhất đ một phần tư thế kỷ rồi, vẫn lẹt đẹt trong nhm cc nước ngho nhất thế giới. Người Việt Nam mnh đu c km cỏi thấp hn hơn những giống dn khc. Chỉ cần pht huy tập trung tr tuệ được của tm mươi triệu dn trong nước v ba triệu người Việt ở nước ngoi, xy dựng được một bộ my trong sạch l đất nước sẽ kh hơn rất nhiều. Thằng em trn mắt Lm g m anh đao to ba lớn thế, cứ như l mấy ng dn chủ, đối lập ấy? , nghe ni ở bn kia anh tham gia lm bo phải khng? Cần thận nh, kẻo bị Tru di tam tộc đấy. Ci luật ny khng thnh văn, nhưng lun hiện hữu. Anh ở bn ấy khng sao, nhưng người thn ở nh sẽ bị hnh, bị đ khng ngc đầu ln được. Cn anh, đừng để cảnh về đến Nội Bi hay Tn Sơn Nhất th đ c một chiếc xe đt vung v mấy ng an ninh chờ sẵn th toi. Hắn cười Đng l anh c tham gia viết lch đi cht. Những điều bọn anh viết th suốt ngy đi bo ở nh vẫn đề cập đấy thi: bi trừ quốc nạn tham nhũng, chấn chỉnh đảng, lm trong sạch đội ngũ... Khng bẩn th tại sao phải lm sạch, khng rệu rạo, r đm th việc g phải chấn chỉnh. Nhận thức, đưa ra được những phương hướng đ l rất tuyệt vời, giờ chỉ cn phải nghim tc thực hiện. Trch nhiệm của tất cả mọi người, nhất l những kẻ cầm bt d l trong hay ngoi nước l phải mổ xẻ những u nhọt x hội cho mọi người đều thấy để m loại bỏ n đi. Bọn anh kin quyết phản đối những kẻ chỉ to mồm h ho lật đổ, gy chia rẽ hằn th qu khch một cch m qung. Dn tộc ny đ qu nhiều mất mt. Khng được php để một lần nữa mu lại đổ trn qu hương chng ta. Nhưng nếu chỉ viết để ru ngủ dn tộc, cũng l c tội. Cn nếu như anh bị hiểu lầm, để một ngy xấu trời no đấy xảy ra ci điều em ni, th... sẽ c Chuyện kể năm 3000. Thế thi!!!...
Ngy hắn đi, mưa nặng hạt, bầu trời tối sầm. Thằng chu lại khc vng ln tiễn chn ng cậu. Trước khi kịp nhảy vo xe, hắn vẫn kịp nghe tiếng ầu của mẹ ru thằng chu ngoại:
Con vua thời lại lm vua
Con si ở cha đi qut l đa
Bao giờ dn nổi can qua
Con vua thất thế lại ra qut cha?
Bao giờ? Bao giờ? Bao giờ những thng ngy lạnh gi u m ny sẽ qua đi v ma xun ấm p sẽ về trn qu hương hắn. Hắn tin v mong rằng điều ấy sẽ đến.
Warszawa, 03.2001
(*) Một soi người Việt bn Nga những năm 90
(**) DOM 5 - một trung tm thương mại của người Việt tại Moscow những năm 90.
(***) Nguyễn Huy Thiệp.
--------------------------------------------------------------------------------
Con ơi nhớ lấy cu ny
Cướp đm l giặc , cướp ngy l quan...
--------------------------------------------------------------------------------
Những năm trước, mỗi lần hắn về, căn nh nhỏ nằm su trong ng vắng lại rộn ln, lao xao cả khoảng khng tĩnh lặng đầy nắng v gi. Hắn h, ht, ni cười inh ỏi, lại cn ht nữa : Con cười , con ni, con ht nghu ngao. Bước thấp bước cao qua bờ ruộng nhỏ. Mẹ gi ta đ, hi mướp bn ro.... Đoạn no khng thuộc lời, hoăc ci giọng ống bơ r khng thể ln cao hơn được, hắn lại hut so vng ln mới kinh. Hồn nhin, tếu to , mồm mp, sao lần ny hắn lại trầm như vậy? Mẹ thương hắn lắm, v mẹ xa hắn lu qu rồi- đ mười lăm năm c lẻ. Ấy l ci số hắn vất vả, ng giời bắt hắn phải đi xa, ở nh th chỉ chết đi- ng thy bi phn về hắn như vậy. Ngho đi, mẹ chẳng sợ, v đ giu bao giờ đu m sợ ngho. Mẹ chỉ mong hắn về với mẹ, lấy vợ, sinh con cho mẹ c t chu nội bế bồng. Ai đời, đ băm tư ci tuổi đầu, chứ cn t ỏi g nữa. Chẳng b cho thằng em, mới ra trường, cng việc chưa đu vo đu, đ ti toe đi cưới vợ. M cưới ai cơ chứ? Con gi g m mắt trắng, mi thm, ăn ni chỏng gọng, điệu chảy nước. N chả ni ra, mẹ cũng biết. Cưới g con b ny. N cưới l cưới bố con b - một ng đại t cng an đương chức. Cn hắn, mỗi lần mẹ ni chuyện vợ con, hắn chỉ cười buồn rồi ni lảng sang chuyện khc..Hay l hắn vẫn nặng lng với con b Thảo? Khổ thn! Hồi rằm thng Bảy mẹ ln cha cng, n cứ quanh quẩn đợi. Lc ha vng, n đến bn mẹ, hỏi thăm về hắn. Nhắc đến tn hắn, mắt con b nh ln da diết. Mẹ biết, bộ quần o nu sng của nh Phật chưa đủ để giữ chn con b thot khỏi vương vấn bụi trần. Nhưng thi, chuyện di lắm!
Đng, hắn buồn. Thế l chỉ cn t giờ đồng hồ nữa chiếc my bay Boing 747 của hng HKQGVN sẽ đưa hắn tới một phương trời xa lắm. Nơi m hắn sẽ lại phải sống những thng ngy khắc khoải trong nỗi nhớ qu hương, người thn, nơi m hắn lại phải lm lụng vất vả, chắt chiu từng đồng tiền cm để đến cuối năm( nếu c thể ;) hắn lại về với mẹ. Lần ra đi ny, lng hắn trĩu nặng hơn những lần trước, bởi hắn vẫn canh cnh một niềm tm sự( theo lối ni của cc phim bộ HK v TQ đang chiếu nhan nhản khắp cc knh trung ương v địa phương). Ci tm sự khng chỉ của ring hắn m l của nhiều người Việt ở ci đất Đng u ny : Về hay ở ? Cu hỏi ny m ảnh hắn đ nhiều năm, l đề ti tranh ci thường trực giữa hắn v những người bạn. Những đm mất ngủ, đứng lặng sau khung cửa sổ nhn tuyết bay trắng xo đầy trời, những bưổi chợ ế ngồi co ro trong tiếng gầm go của bo tuyết, hắn nhớ đến quặn lng ci nắng hạ chang chang. Kể cả những ngy trời trong, nắng vng như mật, bước trn thảm cỏ hoa tươi non trải đầy mặt đất, hắn vẫn nặng lng với ci rt ngọt phơn phớt tm hoa xoan...
Hắn đ mệt mỏi, chn nản với kiếp sống tha hương. Hắn đ chai l trước những nh mắt nhn đầy miệt thị của một số người dn bản xứ, những lời ni, cử chỉ th tục của đm cảnh st chuyn rnh rập lm tiền những người Việt khốn khổ. Mỗi lần phải qua cửa khẩu, hắn gồng mnh như con nhm x lng để nuốt ci nhục nh chề khi những người lnh bin phng khinh khỉnh xăm xoi tấm hộ chiếu c in hnh bng la v ngi sao năm cnh, rồi sau đ l tụi hải quan a vo bới mc, lục tung đống hnh l tội nghiệp của hắn với một sự thch th ra mặt. C lần, v xch gip một phụ nữ Nhật chiếc ti ( b ny bận con nhỏ ;), nn rất v tnh, hắn đứng lẫn trong đm khch du lịch của xứ Ph tang trước bn lm thủ tục nhập cảnh. Vin sĩ quan bin phng xem một cch chiếu lệ những cuốn hộ chiếu của đất nước Mặt trời mọc rồi chụp dấu cồm cộp, khng qun nở nụ cười lịch sự Chc ng b những ngy vui vẻ ở đất nước chng ti. Hắn cũng được nhận nụ cười, thi độ lịch sự nh nhặn ấy ,cho đến khi cuốn hộ chiếu được mở ra. Trong chớp mắt, nụ cười biến mất, chỉ cn lại một khun mặt lạnh lng với tia nhn cảnh gic cao độ xăm soi vo hắn. Vin sĩ quan chỉ tay ra một gc phng v bảo hắn đứng đợi. Những người bạn Nhật mới quen nhn hắn i ngại, thương cảm.
Đứng như trời trồng ở một gc, hắn chết lặng v nhục nh, xấu hổ. Hắn quay mặt vo tường, trnh những ci nhn t m của đm đng đủ cc sắc tộc vng, trắng, đen lẫn lộn, cố nuốt những giọt nước mắt to như hạt ng chực lăn ra từ hai hốc mắt. Hỡi i! Hồ Qu Li, tại sao khi cướp ngi nh Trần, ng nỡ đổi tn nước Đại Việt thnh Đại Ngu để by giờ ci đm hậu duệ của ng phải khổ thế ny!* Hắn than thở. Ồ , khng, khng được! Khc l nhục. Van - hn, rn yếu đuối... Những vần thơ c cnh ny hắn đ đọc ở đu rồi ấy nhỉ? Thằng Tư bản con kia, my thấy tao ngho m dm khinh ? Hy nghe đy:
..ừ, đi khổ phải đu l tội lỗi
Anh mới hiểu cng ngậm ngi khổ tủi
Cng dy thm uất hận của lng ta
Nui đi em cho đến lớn đến gi
Mầm hận ấy trong lồng xương ống mu
Để thm nng mai đy hồn chiến đấu
M hm nay anh đ nhm trong lng
Những vần thơ lanh lảnh như hồi kn xung trận từ đu a về, vuốt ve tm trạng AQ của hắn. Thơ thế mới gọi l thơ chứ. Hắn nghĩ mi khng nhớ ra tn của nh thơ vĩ đại ny đặng cảm ơn ng. Nhưng thi, khng quan trọng. Ci chnh l hắn đ lấy lại bnh tĩnh, với tư thế từ đỉnh cao mun trượng, hắn phng ci nhn đầy từ bi bc i vo đm đng khốn khổ kia. Gi như đức Đạt Ma c sống lại hẳn cũng khng thể c ci nhn thnh thiện hơn được. Cuối cng, khi mọi người đ xong hết, họ cũng gọi hắn ra, văn vẹo một hồi rồi miễn cưỡng chụp dấu nhập cảnh cho hắn. Cất ci giọng hỉ xả của đấng cứu thế, hắn vờ hỏi nguyn nhn. Tay bin phng nhn hắn (lần ny l ci nhn đầy thng cảm):
- Ti bit l ng khng vui. Với tư cch c nhn, ng khng khc g những người Nhật kia. Nhưng với tư cch cng dn, rất tiếc, sự khc biệt rất lớn. Chng ti được lệnh hạn chế tối đa cho php cc cng dn nước ng nhập cảnh. Cn v sao, ti nghĩ l ng đủ thng minh để hiểu điều ny.
Đt cuốn hộ chiếu vo ti, hắn ni:
- Rồi sẽ c ngy, cc ng phải nhn chng ti khc đi. Cha cng bằng , nhn từ lắm, Cha khng để ai phải khổ nhục cả đời đu.
- Rất mong như vậy. Nhưng điều ny khng phụ thuộc vo Cha, m vo chnh dn tộc ng. Cc ng phải tự quyết định tương lai của mnh. Chc may mắn!.
- D sao cũng xin cảm ơn. Đồ tư bản giy chết.. Hắn ht nhanh cu cuối rồi co cẳng chạy biến.
- Đồ chết khng kịp dy!. Chẳng phải tay vừa, g bin phng đập bn, qut với theo...
Mỗi lần gặp chuyện tương tự( khi g AQ đ chết trong hắn) , hắn buồn rầu, tinh thần suy sụp rất lu. Hắn chỉ muốn vứt bỏ, tung h tất cả để về nh. Ch t ra ở nơi đ, mnh sẽ khng bị phn biệt, đối xử như ở xứ người. Nghĩ vậy, hắn lại cố 'cy' để cuối năm c tiền về thăm nh. Thời gian ở nh, khng để ph một ngy, hắn lao vo tm hiểu cuộc sống, x hội, đi đy đi đ, tiếp xc, gặp gỡ người nọ người kia. Nhưng rồi sau mỗi lần, ci định về hẳn của hắn lại ngng ra. Hắn lại khổ với những dằn vặt , toan tnh. Sau 15 năm cởi tri, mở cửa, đời sống của người dn c kh hơn xưa. Nhưng hnh như hồi phổ thng, người ta c dạy hắn l bất k mọi số, trừ số m, đều lớn hơn 0. Nếu vậy chưa nn qu lạc quan, phải xem xt cẩn thận. Hắn tự nhủ. Quả thật, đằng sau một số thay đổi ho nhong bn ngoi, cuộc sống của người dn cn cực lắm. Trừ một số kẻ c chức quyền xi tiền cha, tham cng quĩ, những kẻ bun lậu cấu kết với cc quan chức nh nước c một cuộc sống vương giả, vnh vang khng coi ai ra g, cn người lao động vẫn phải lm lấm mặt mới mong đủ ăn.
Hắn ngạc nhin thấy phần đng, kể cả thnh phần tr thức, kĩ sư, bc sĩ.. chẳng mấy ai quan tm đến tnh hnh chnh trị , x hội. Tất cả thời gian c được, họ dồn hết vo cuộc mưu sinh. Họ phải tự cứu lấy mnh trước đ. Đ qu mệt mỏi, thất vọng với những lời hứa hẹn, những cu khẩu hiệu nghe rất vui tai, đối với họ- ai ln ai xuống cũng vậy thi.Chỉ c những người gi, người về hưu- những người đ một đời cống hiến l cn theo di , để v để lắc đầu ngn ngẩm: Bnh mới rượu cũ. Lại như chuyn Đo kp mới của Nguyễn Cng Hoan viết cch đy đ gần bảy chục năm.
Hắn đem chuyện về hay ở tm sự với bọn bạn thn( những thằng con chấy cắn đi thời phổ thng, những thằng đ từng du học như hắn rồi về nước trước) trong một bữa rượu. Nghe hắn trt bầu tm sự, lũ bạn lặng lẽ im lm như những pho tượng( những pho tượng nhẫn nại tu rượu v nhai thịt ch). Lc lu, một thằng( trước đy l cnh tay phải của Ch Bo(*) đm 5 (**) ) thủng thẳng:
-Về nước nếu muốn bun bn th trước hết my phải thuộc lng định luật Bảo ton năng lượng mới: Đồng tiền khng tự nhin sinh ra v mất đi, m n chỉ chảy từ ti thằng ny sang ti thằng khc. Nghĩa l chỉ c lừa lẫn nhau, hay tham mc ngoặc, thụt kt. Nay đi bo rm beng ca ngợi người ny l doanh nghiệp giỏi, th ngy mai lại ầm ĩ kết tội, đưa tin thằng doanh nghip giỏi đ đ bị bc lịch hoặc dựa cột. Ở nh , tụi n khn lắm, ton những thằng c sỏi trong đầu. Bao nhiu soi lớn, b, từ Nga, Ba lan hăm hở vc tiền về đầu tư, được ba bảy hai mốt ngy phải vội v chạy mất dp ngược ra nước ngoi để được chết ton thy. Mấy đồng vốn ci của my th tụi n chỉ định lừa thi l đ bay bằng sạch. Cn nếu lm ăn theo kiểu chn chỉ hạt bột th phải kiếm từng xu. Nay đon ny kiểm tra, mai đon khc chiếu cố, lt tay cc kiểu. Lm cả năm khng bằng tụi my lm bn kia một thng. Cực lắm.
Hắn im lặng, bởi bản thn hắn cũng nhận thấy như vậy. Sợ hắn chưa thng, một thằng khc tiếp lời Cn đi lm cng ăn lương ư? My phải thực hnh nhuần nhuyễn nguyn l Đội&Đạp. Nghĩa l phải đội đt cc sếp để n th cho t khẩu phần hạnh phc v đạp ln thằng khc m cướp miếng ngon hơn. Thằng cầm ba m kiếm được một thng một triệu th mừng như cha chết sống lại, kẻ cầm liềm một ngy cng bn mặt cho đất, bn lưng cho giời chỉ đng gi ba ngn đồng bạc. Một số t những thằng cầm bt, ấn phm chuột, biết vi ngoại ngữ như bọn tao th lm cho lin doanh nước ngoi, thng vi v. Suốt ngy chỉ cắm đầu vo cng việc, lơ mơ l bị đuổi như chơi. Ở ngay nước mnh m phải lm thu cho thằng ngoại quốc, th my ở mẹ bn kia m độc lập tc chiến, hoặc cố lm ng chủ, d to d nhỏ g th vẫn dễ thở , đỡ nhục hơn bọn tao.
- Tưởng chng my c kiến g hay ho hơn , chứ nhũng điều ny tao c m đu m khng nhận thấy. Hắn thở di ngao ngn.
- Chnh thế, sự thật chỉ c một. Nếu my muốn nghe những điều giả dối nhưng m i v vui tai th nn tm ở chỗ khc. Một thằng xen vo. Ồ khng, hắn đu c muốn nghe những điều giả dối. Hắn buồn v ci sự thật hiển nhin v qu phũ phng. Hắn muốn lạc quan lắm chứ, hắn tự huyễn hoặc, rằng mnh sai, mnh nhn cuộc sống cn phiến diện. Hắn rất mong như thế! Nhưng ci lũ bạn chết tiệt ny đ giội cho hắn một go nước lạnh, đ thổi tắt đi ci tia hi vọng mong manh của hắn. Chng khng cho hắn chạy trốn thực tại. Chng bắt hắn phải mở mắt nhn cuộc đời bằng con mắt trần tục, chứ khng qua những lăng knh mu hồng , mu xanh no cả. M chng l ai kia chứ? Ci lũ bạn hắn? Một thằng l dn học ở Nga như hắn, nay l gim đốc một CTTNHH ở H nội. Một thằng l kĩ sư lập trnh, lm cho một cng ti lin doanh với Đi Loan. Một thng l dn XH đen, ăn cơm trại nhiều hơn cơm nh. Một thằng l ph trưởng cng an phường- thời phổ thng học dốt như một con b, ton được hắn v thằng XH đen g bi. Một thằng l thnh vin HDQT ci nh hng ăn uống kim ka-ra-o-ke ny, nơi m bọn hắn đang rung đi đnh chn. C tin được bọn chng khng nhỉ? Khng, dứt khot l khng rồi. Bọn ny nhn cuộc đời lệch lạc lắm. Chng chỉ thấy cy, khng thấy rừng.Chng cng một duộc với hắn- đng khinh.
Thấy khng kh trầm qu, Vinh, thằng chủ nh hng cầm chai rượu dốc ồng ộc ra ci bt snh rồi đưa cho hắn:
-Thi, đừng suy nghĩ g nhiều.Tt cả những điều my vừa nghe l những tm sự thật của bọn tao. Khắp mọi nơi mọi chỗ bọn tao phải ni dối, đeo mặt nạ, nhưng ring ở đy th khng. My khng thch ở bn kia th cứ về. Người ta sống được th mnh cũng sống được. Nhiều khi ở nh c thể kiếm được rất nhiều tiền đấy. Cn chuyện mnh kho v thủ đoạn, ci ny học nhanh lắm, bọn tao sẽ gip. Chưa chừng lc my về th thằng Thịnh đ lm quan to, cn thằng mặt sứt kia nếu chưa bị bắn chết th c thể sẽ lm ng trm, t ra l một gc thnh phố ny. Bạn b khng để my chết đi đu. By giờ th uống đi, mỗi thằng một tợp, như kiểu ngy xưa ấy.
Hắn đn bt rượu đầy sng snh, lm một tợp rồi chuyền cho lũ bạn. Sau dăm ci kh , chiếc bt bị đập vỡ tan. Tiếng vỡ của mảnh snh như một liều thuốc kch thch, cả bọn hoạt bt hẳn ln. Bt đĩa , chai lọ trn bn hăng hi bay loạn xạ. Đến khi chiếc bn đ bị bẻ gy ci chn thứ ba th g khổ chủ sực tỉnh, n go ln: Khoan, chng my định ph hết nh hng của tao . Ngừng tay! Tiết mục mới! Cả bọn ngơ ngc. Ngừng một lt để kch thch tr t m của bọn kia ln cao độ, thằng ny lm bộ mặt b hiểm như php sư thổi kn rắn, đưa tay ln dng dạc tuyn bố: Tiết mục thi B khoẻ b đẹp, rồi dng dạc vỗ tay ba ci. Lập tức từ ngoi cửa một nhm su b lừng lững bước vo. Ờ, khoẻ th c, v b no cũng đ như lực sĩ, nhưng hnh như khng được đẹp lắm. Php sư thổi kn rắn khuỳnh chn xuống tấn, chắp tay trước ngực, knh cẩn nghing mnh, nhy ria liếm mp: Hng mới từ Hải phng về lm tiếp vin cho bổn hng. Cc em nguyn l Bưởi , Mận , Đo , Mơ,Thắm, Nụ, nhưng từ nay sẽ mang tn mới: Hải Anh, Lan Anh T Anh... Của nh giồng được, xin mời cc cụ chiếu cố! Cc cụ' đứng như trời trồng, chn tay lunh qunh, mặt mũi đ hơi dại đi, thở gấp. 'Cụ' Thịnh cn cố rặn ra một trng, kiểu cch phường tuồng hơn cả g Php sư thổi kn rắn; Gớm m..m!!! Cụ chỉ giỏi by vẽ. M sao khng bo trước để ti uống bớt đi cht rượu. By giờ đ đầy một bụng rồi th cn lm ăn g được nữa. M thi, anh em ti cũng khng nỡ phụ cng cụ đu. Một nh văn đ viết rằng: Lm đn ng chả thằng no nn xấu hổ v c con b. cả (***). Xin rước cc cụ nh!. Ni đoạn, n cười rung cả ci bụng đầy mỡ như sắp rơi xuống đất rồi dắt tay một b vm nhất, chạy biến ln trn gc. Nhn ci bụng bự như bom bia của thằng bạn, trong đầu hắn thong một nghĩ ngộ nghĩnh: Giả sử khng c sự gip đỡ của chiếc gương th liệu thằng ny c thể nhn thấy thằng nhỏ của mnh khng nhỉ? Ph ln cười, hắn ngơ ngc nhn quanh, lũ bạn đ dẫn cc b tuỳ nghi di tản sạch, chỉ cn một b c vẻ mai xấu nhất lặng lẽ đứng đợi hắn ở gc phng. Thấp thong sau khung cửa sổ, nh nắng yếu dần. Mặt trời sắp đi ngủ...
* * *
... Đm trước hm đi, hắn v thằng em lang thang khắp phố phường H Nội. Trời rt ngọt. Mưa bụi lay phay như rắc bạc cả khng khng gian tĩnh lặng. Hai anh em nhm nhi ly c ph trong một qun cc bn hồ Thiền quang. Thằng em bảo: Lần ny anh về vo ma đng, khng được ngửi mi hoa sữa. Nhưng thi, cng đỡ nhớ nhung những mối tnh thuở học tr. Hắn: Khng! mi hoa sữa khng gợi cho anh một cht vấn vương tnh i no. V khi rời H Nội vo ci tuổi 18, anh vẫn chưa một lần được nhn bầu v con gi. Mi hoa sữa chỉ gợi cho anh những cơn đi triền min. Hồi luyện thi, lớp học thm của anh tr ngay dưới mấy cy hoa sữa. Cứ tối đến, khi hương hoa sữa lan ra l ci dạ dy lại ro ln, hnh hạ. Chỉ mong sao hết giờ học để được về la vội mấy bt cơm với canh dưa nng. Cho đến giờ, mỗi lần ngửi mi hoa sữa, anh lại đi cồn co. Của đng tội, nếu gọi l những rung cảm đầu đời của Tuổi học tr th cũng c một, hai. Nhưng hồi đ bọn anh khng mu như tụi my sau ny. Thỉnh thoảng tranh thủ giết được quả tay l sướng m ỉ đến mấy ngy, chứ đu c như tụi choai choai by giờ li nhau đi thu nh nghỉ để hạ trại. Thằng em khoi ch cười ngặt nghẽo Mai anh đi rồi, c lẽ phải một hai năm nữa mới gặp nhau. Mấy thng sau em cưới anh lại khng về được. Bố mẹ rất mong anh cưới vợ, ba tư tuổi rồi m vẫn lng bng. Em th khng cn con đường no khc, phải cưới Lin. Mặc dầu em khng yu c ấy. Đơn giản, đy chỉ l một sự bn thn. Tại sao đn b bn thn được, cn đn ng chng ta th khng? Sau khi cưới, chắc chắn ng đại t cng an sẽ xin cho thằng con rể lm ở H Nội, vo một vị tr c lắm mỡ m hp ht. Em sẽ phấn đấu vo đảng trong thời gian gần nhất, bằng mọi cch để tiến thn với sự trợ gip của ng nhạc. Khi đ c quyền thế rồi th tự nhin tiền về như nước. Anh cứ nhn ng Thịnh bạn anh xem, chỉ l một thằng đồn ph phường m xy ci nh to vật v. Thn c lặn lội kiếm ăn ở tận đẩu tận đu như anh bao giờ mới c được? Cả x hội by giờ l như thế. Em thương anh v thương chnh bản thn em. Từng đấy năm anh nui em ăn học, by giờ l lc em phải tự bước vo đời.
Hắn đưa mắt nhn kỹ thằng em. Trước mặt hắn l một g thanh nin cao lớn đẹp trai với đi mắt sng, thỉnh thoảng lại nh ra những tia sắc lạnh. Khng cn đu thằng b tm tuổi gầy cm, sứt mấy ci răng cửa cứ m chn anh m khc tại sn bay mười lăm năm trước. Hắn thong thấy hơi buồn Em phấn đấu, lập thn bằng con đường chnh trị, anh khng cản. Nhưng mong c chức c quyền để m bn rt tiền dn th khốn nạn qu. Khng ổn đu. Đất nước ny chưa kh được v rất nhiều thằng như em đấy. Ho bnh thống nhất đ một phần tư thế kỷ rồi, vẫn lẹt đẹt trong nhm cc nước ngho nhất thế giới. Người Việt Nam mnh đu c km cỏi thấp hn hơn những giống dn khc. Chỉ cần pht huy tập trung tr tuệ được của tm mươi triệu dn trong nước v ba triệu người Việt ở nước ngoi, xy dựng được một bộ my trong sạch l đất nước sẽ kh hơn rất nhiều. Thằng em trn mắt Lm g m anh đao to ba lớn thế, cứ như l mấy ng dn chủ, đối lập ấy? , nghe ni ở bn kia anh tham gia lm bo phải khng? Cần thận nh, kẻo bị Tru di tam tộc đấy. Ci luật ny khng thnh văn, nhưng lun hiện hữu. Anh ở bn ấy khng sao, nhưng người thn ở nh sẽ bị hnh, bị đ khng ngc đầu ln được. Cn anh, đừng để cảnh về đến Nội Bi hay Tn Sơn Nhất th đ c một chiếc xe đt vung v mấy ng an ninh chờ sẵn th toi. Hắn cười Đng l anh c tham gia viết lch đi cht. Những điều bọn anh viết th suốt ngy đi bo ở nh vẫn đề cập đấy thi: bi trừ quốc nạn tham nhũng, chấn chỉnh đảng, lm trong sạch đội ngũ... Khng bẩn th tại sao phải lm sạch, khng rệu rạo, r đm th việc g phải chấn chỉnh. Nhận thức, đưa ra được những phương hướng đ l rất tuyệt vời, giờ chỉ cn phải nghim tc thực hiện. Trch nhiệm của tất cả mọi người, nhất l những kẻ cầm bt d l trong hay ngoi nước l phải mổ xẻ những u nhọt x hội cho mọi người đều thấy để m loại bỏ n đi. Bọn anh kin quyết phản đối những kẻ chỉ to mồm h ho lật đổ, gy chia rẽ hằn th qu khch một cch m qung. Dn tộc ny đ qu nhiều mất mt. Khng được php để một lần nữa mu lại đổ trn qu hương chng ta. Nhưng nếu chỉ viết để ru ngủ dn tộc, cũng l c tội. Cn nếu như anh bị hiểu lầm, để một ngy xấu trời no đấy xảy ra ci điều em ni, th... sẽ c Chuyện kể năm 3000. Thế thi!!!...
Ngy hắn đi, mưa nặng hạt, bầu trời tối sầm. Thằng chu lại khc vng ln tiễn chn ng cậu. Trước khi kịp nhảy vo xe, hắn vẫn kịp nghe tiếng ầu của mẹ ru thằng chu ngoại:
Con vua thời lại lm vua
Con si ở cha đi qut l đa
Bao giờ dn nổi can qua
Con vua thất thế lại ra qut cha?
Bao giờ? Bao giờ? Bao giờ những thng ngy lạnh gi u m ny sẽ qua đi v ma xun ấm p sẽ về trn qu hương hắn. Hắn tin v mong rằng điều ấy sẽ đến.
Warszawa, 03.2001
(*) Một soi người Việt bn Nga những năm 90
(**) DOM 5 - một trung tm thương mại của người Việt tại Moscow những năm 90.
(***) Nguyễn Huy Thiệp.