Hồi ký du lịch SAIGON của Allena và Gioi thieu CALIFORNIA by Contraudien

[Tudoi]

Hi bạn CTD
Xin phép gọi tên cho thân mật nghe vì mình bằng tuổi nhau.

Cùng các bạn trong Vietcyber

Tudoi đã đọc yêu cầu của các bạn trong Topic " Sapa...." trong đó các bạn yêu cầu chị Xuân Mai làm chủ quán biên thùy phụ trách mục bài vở nói về các tỉnh biên giới phía Bắc quê hương ta.

Tudoi cũng nhận được PM của cháu BungRieu trong đó cháu yêu cầu Tudoi thuyết phục XuanMai làm chủ quán. Tudoi đã gởi PM cho XM và không nhận được trả lời, thường thì XM rất lịch sự lúc nào Tudoi PM cho XM cũng nhận được trả lời đầy đủ, cặn kẽ nhưng không hiểu lần này XM không trả lời, như thế XM đã từ chối một cách gián tiếp, thì thôi các bạn cũng không nên ép buộc làm gì.

Ngồi suy nghĩ khi làm việc trong hãng ai có thể đứng ra làm chủ quán biên thùy Tudoi chợt nghĩ tới một người có thể hội đũ các điều kiện sau đây:

- Người đó theo cháu BungRieu phãi lớn tuổi một chút
- Được mọi người biết đến nhiều
- Có tinh thần hăng hái đóng góp trong Vietcyber
- Có trí thức
- Và nhất là người Bắc cho phù hợp chủ quán Bắc.

Tudoi không thấy ai thích hợp hơn là Contraudien vì bạn hội đủ các điều kiện kể trên.Tudoi thấy bạn là người rất rất rất nhiệt tình với mọi người trong đây, là người chơi bạn rất hòa hợp, không cục bộ địa phương, không phân biệt trai hay gái, lớn hay nhỏ tuổi.

Xin bạn nhận lời cho Tudoi và các bạn vui lòng.
Thân mến

Note: Ai đồng ý với ý kiến của Tudoi xin vẫy tay

:santa: :santa: :santa:

[Tammy Nguyen]

xin u?ng ho^. anh tudoi -dua Ctd le^n la`m o^ng chu' qua'n ne`,

u?ng ho^. 2 tay , 2 cha^n ne` , :dance: :dance:

[ngocmai99]

Ý kiến rất hay
:flying: :santa: :wave: :clap :clap

[BangHuu]

BH xin ủng hộ chủ quán CTDhttp://smilies.sofrayt.com/%5E/k/bell.gif http://smilies.sofrayt.com/%5E/k/flag.gifhttp://smilies.sofrayt.com/%5E/w/thumbs.gif
Có Con Trâu Điên trấn giữ biên thùy thì đâu còn sợ con ngựa chứng nào xâm phạm bờ cõi chứ http://smilies.sofrayt.com/%5E/u/crossbonesgif.gif

[ctd2002]

A-nô, a-nô, a-nô, a-nô !!!

Trùi ơi, mấy người nhìn tui ra làm sao mà nghĩ rằng tui là Người BẮC vậy ???!!! Tui là NAM rặc chính tông đây (gia đình đã hơn 3 đời ở vủng đất Gia Định), không biết "răng mô chi tê" gì về miền BẮC cả, làm sao mà làm Chủ Quán được ???!!! Thôi cho tui xin đi Quý Vị.
Vả lại, CTD đang đi học trở lại (for my Master's), sợ sẽ không có đủ thì giờ để research, browse trên Net, hay post/review bài của các member khác đâu. Còn thiếu gì các member lớn tuổi khác như chị MỸ LINH, HÙYNH HOA (Buồn Lâu Bi Đát), anh NIKE, ...
Thôi, thôi, các bạn tha cho tui đi. Thành thật cám ơn.

ctd2002,

[Tudoi]

Hi CTD
Làm gì mà NO dữ vậy bạn. Vì có hân hạnh CTD cho coi Album gia đình bạn và TD có PM cho CTD đoán rẳng CTD là người Bắc, CTD làm thinh không trả lời, vậy TD có thể nghĩ rẳng mình đoán đúng. Thật ra Bắc hay Nam cũng không quan trọng khi giữ quán như cháu BungRieu, cháu cũng tuy bận rộn nhưng lúc nào cũng tìm kiếm post tất cả mọi miền quê hương đất nước. Vậy cháu người miền gì ??? Nói thật ra mở quán là cho vui chứ như Tudoi chỉ viết một bài mở đầu mà CTD yêu cầu đổi Thread lại là giới thiệu về thị xã cổ Hội An, rồi sau đó đâu có post gì nữa đâu toàn là bạn bè thương mến như Xuan Mai, cháu BungRieu, Allena....post không à.
Tudoi thấy trong đây CTD rất nhiệt tình với mọi người, theo dõi từng bạn viết, ủng hộ và khích lệ các bạn đó mà Tudoi và các bạn ở đây không nhắc đến CTD là điều không công bằng và vô tình quá. Nay CTD vì sự học của mình mà không có thời giờ thì đành thôi vậy, nhưng nếu CTD đứng ra nhận lãnh thì Tudoi và các bạn ở đây xin hứa giúp CTD trông coi quán. CTD chỉ giữ bảng tên hiệu thôi :dance:

Còn các bạn khác Tudoi thứ nhất không biết nhiều(như Nike), thứ hai cũng không biết ý tứ của họ ra sao nữa (như chị MyLinh, Huynh Hoa)nên không dám đề nghị nữa đâu.

[BungRieu]

Anh CTD ơi ....:wave:....

Làm chủ quán Biên Thùy mệt lắm đó ...ai cũng biết vậy ...
nhưng mong Anh CTD (Chú ...hihi`...thấy hình rồi :D ..) nhân đại đi
cho bọn nhỏ tụi em mừng ....
Mấy Anh Chị lớn sẽ phụ Anh mà ...
BR hứa sẽ phụ ...
BR kô biết viết hay kể truyện .. nhưng sẽ post thiệt nhiều hinh...
BR ăn trộm được nhiều hình của các tỉnh biên thùy lắm ...

BR ...

[ctd2002]

Cháu BR,
Chú CTD không có ngại đâu, chỉ sợ mình làm thất vọng tất cả mọi người thôi. Thú thật với cháu BR, nếu nhờ chú viết về CALI chắc chú còn rành hơn nhiều đó. Miền Bắc nói chung, mà các tỉnh biên thùy miền Bắc nói riêng, lại càng là đề tài mà chú BÍ LÙ, không biết chi cả.
Vài hàng cho các bạn rõ về tình trạng của CTD. Mong các bạn hiểu cho.

ctd2002,

[ctd2002]

CTD xin mạng phép "cut and paste" lại các post rời rạc của Allena kể lại chuyến viếng thăm Việt Nam vào đầu năm 2002 này của cô ấy cho các bạn dễ đọc; các posts này nằm rải rác trong thread "Quán Sài-gon - SG, Những con đường - Saigon, Ngày trở lại - ...". Muốn xem hình thì các bạn phải vô thread đó mà xem nhé. [CTD có sửa một vài lỗi chính tả, và clarify một vài chữ không rõ]

CTD rất hoan nghênh TINH THẦN XUNG PHONG TỰ NGUYỆN của ALLENA khi viết bài này !!! Các bạn nào sắp về VN nên đọc bài này cho biết thêm một số thông tin mới nhất.
==================================================

Saigon ...những con đường ...


Tôi không lớn lên ở Saigon trước năm 75 để hiểu hết ý nghĩa lời hát trong bài " Con đường tình ta đi ". Nhưng Saigon , những con đường ở Sài-gòn là điểm gợi nhớ nhất, đối với tôi , khi nhớ về thành phố Sai gon , nơi tôi đã lớn lên ...

Mỗi con đường ở Saigon , dường như đều mang một đặc điểm riêng biệt . Khi nhớ đến những hàng me xanh ngát , gốc to bằng hai tay ôm thì tôi nhớ đến đường Trần Quý Cáp nay là đường Võ văn Tần .Trên con đường êm ả đó , có hai hàng me xanh , toả bóng mát che suốt con đường , và mỗi khi đến mùa me chín , sau một cơn gió thổi , những trái me rụng xuống... để cho bọn học trò chúng tôi , to đầu vẫn thích đi lượm . Dù không ăn cũng vẫn thích ...vui ơi là vui ...
Đoạn đường từ Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần), Công Lý (nay là Nam Kỳ Khởi Nghĩa) là đoạn đường nhiều cây me nhất của Saigon.

Đặc điểm của khu trung tâm Saigon là mỗi con đường đều có trồng cây hai bên đường , xanh mướt . Vào thời điềm đó , đầu óc chúng tôi còn non nớt , nhìn đời qua một không gian giới hạn nên dù đất nước có thay đổi chính thể , bọn học trò chúng tôi vẫn hồn nhiên như sáo . Tôi vẫn nhớ , bọn chúng tôi hay chạy xe đạp - một đám- trên những con đường xanh rợp bóng mát , dọc từ Công Lý xuống Saigon , ngang qua hông Thư Viện Quốc Gia (mà lần nào tôi cũng cố nhìn lên , ngắm bức phù điêu hình chim phượng ngậm tờ hoa tiên , tự hỏi không biết ai làm mà đẹp ơi là đẹp !)

Tôi yêu con đường mà hai hàng Sao cao ngất đã đi vào lòng người yêu nhạc , qua nhạc phẩm " Trả lại em yêu " của Phạm Duy , đường Duy Tân . Nơi tôi vẫn nhớ những chiều mưa , đứng trên lan can trường tôi nhìn xuống , đoạn đươòng từ Hồ Con Rùa chạy dài đến sau lưng nhà thờ Đức Bà vắng ngắt ... cành lá rơi lả tả , tiếng gió rít và hơi nước theo gió cuốn , tạo thành những cơn lốc - bụi mưa , Vằn vèo trên bầu trời xám , những tia chớp và tiếng sấm , tạo nên một thứ âm thanh hổn độn , lồng trong một khung cảnh đẹp như bức tranh buồn .

Khu vực Nhà Thờ Đức Bà , đưòng Pasteur ngày xưa có tật nhiều những cây Sao cao vút , cành lá toả ra che rợp đường . Nhưng đẹp nhất là hai khu rừng nhỏ trước dinh Độc Lập , Từng hàng cây thẳng tắp , đều đặn cách nhau ...bên dưới là những băng đá làm nơi nghĩ chân , nơi hò hẹn của những đôi tình nhân .

Nhưng con đường mà tôi yêu nhất và nhớ nhất là đường Cường Để, chạy ngang trước Tiểu chủng viện Thánh Giuse , dòng Kín , dòng Phaolô mà sau nầy lấy làm trường Sư Phạm Mầm Non. Những lúc mà tinh thần tôi xuống thấp , hay những lúc tôi không biết chia sẽ cùng ai , tôi hay một mình chạy xe trên đoạn đường nầy. Thả đốc từ Tiểu chủng viện ra tuốt Bạch Đằng , con dốc thoai thoải , hai bên hai hàng cây Dầu cao ngất , lá rì rào đùa trong gió và con đuờng thật yên lặng , tôi đi với cảm giác chỉ có tôi với con đường , hoà với hai hàng cây rợp bóng mát che cho tôi...và cứ thế mình tôi với chiếc xe nhè nhẹ trôi ..nhẹ nhàng ...thanh thản ...

Hình như trên những con đường Saigon ngày trước , người ta thường trồng Sao , Me hay Dầu... nhưng sau lưng trường Gia Long hay là NTMK [Nguyễn Thị Minh Khai] bây giờ , lại có mấy hàng Cao Su ! Điểm để nhớ về những cây Cao Su nầy là hàng năm , bao giờ cây cũng thay lá khi gần đến Tết Nguyên Đán . Việt nam không có mùa Thu , nhưng khi nhìn thấy trên đường Đoàn thị Điểm , Nguyễn Thông và vài khu lân cận , những lá cây Cao Su màu nâu ngã đỏ rơi đầy trên đường, nghĩa là Tết sắp đến.

Và con đường mà tôi nghĩ rằng ai cũng biết đến , nếu đã từng là học trò : đường BHTQ [Bà HuyệnThanh Quan], đoạn ngang hông trường Gia Long và chùa Xá Lợi . Đây là trung tâm gặp gở của tuổi học trò. Từng hàng xe gỏi đu đủ , bò bía , chè đậu đỏ bánh lọt , nước dùa ... Chao ơi ...tuổi học trò hồn nhiên , tan học là xà vào những xe hàng quà ấy , ăn thật là ngon mà cũng thật vui ...

Bạn có tin không ? Khi nhớ về cái thời áo trắng xa xưa ấy , thời mắt sáng môi tươi đẹp nhất đời người , lòng bỗng dưng thèm sống lại , dù chỉ trong thoáng chốc , những ngày tháng đã qua ...

Allena

==============================================

Saigon ...ngày trở lại .

Đón chúng tôi ở cửa là hai cô tiếp viên tươi tắn , xinh đẹp trong trang phục có hoa văn lạ mắt , lần đầu tiên tôi nhìn thấy trong đời .Cô nào cũng thật đẹp , duyên dáng trong chiếc xiêm ( váy )dài đến mắt cá chân , choàng xéo , hở hình tam giác phía trước , để khi các cô bước đi , khoe ra đôi chân thon dài , gợi cảm . Phần top là chiếc áo giống như áo bà ba của ngưòi VN, nhưng có cổ hình chử V xẻ khá sâu ,tay dài khoãng 2/3 cánh tay , thật sát người ở vòng eo và xoè ra ở dưới , phủ hông , ôm lấy thân hình bó gon trong chiếc xiêm nên nhìn các cô thật bình dị , gần gũi nhưng không kém phần hấp dẫn .

Sau khi tìm ra ghế và an vị , tôi nhìn thấy trước mặt mỗi người là một monitor nho nhỏ , chừng 10x12 inches , build in trong lưng ghế người phía trước, bạn có thể chơi game , coi phim , nghe nhạc ... Nếu không tính về thời gian bay dài hơn China từ 4 đến 5 tiếng , thì Malaysia là hãng hàng không phục vụ khách rất chu đáo, còn về ăn uống thì cũng như nhau ...Chinese !!!

Tôi vốn sợ đi máy bay , nhất là bay đường dài nên khi máy bay vừa took-off là tôi lấy ra 2 viên Tylenol PM ,1 viên Dramation, uống liền và chừng nửa tiếng sau , tôi đi vào giấc ngủ thật nhẹ nhàng, mặc kệ máy bay và những người chung quanh ...

Không biết tôi ngủ được bao lâu , vì tôi hoàn toàn không có khái niệm về thời gian. Khi cô tiếp viên đánh thức tôi dậy dùng điểm tâm , tôi thấy bên ngoài trời còn tối om ! Ăn xong lại muốn ngủ tiếp nhưng ngủ không được ! Có lẻ cái đồng hồ sinh học trong người bảo rằng đã sáng , dù bên ngoài tối thui chắc là chúng tôi đã đi qua mốc đổi giờ ...

Đáp xuống phi trường Taipei sau hơn 13 tiếng trên máy bay, trời đã sáng . Tại đây , chúng tôi phải đợi 2 tiếng rồi bay tiếp về Kuala-Lumpur . Trên máy bay nhìn xuống , những dãy núi , thung lũng xanh ngắt rất đẹp , tôi nhìn thấy những hồ rất lớn , có lẽ một trong những cái hồ nầy có tên là Bích Đàm , nổi tiếng trong truyện Quỳnh Dao , nhưng cái nào là hồ BĐàm nhỉ ??? nhiều quá ...ai mà biết ?
Bên cạnh tôi , đôi vợ chồng trẻ người canada , cùng đi chung với tôi từ Dallas, lấy máy chụp hình ra , cố chụp lấy những hình ảnh mà họ kêu lên luôn miệng " đẹp quá ", không biết hình ảnh sẽ ra sao khi chụp từ cửa máy bay , chỉ thấy cô vợ nháy liên tục ...
Máy bay càng lên cao ...những núi đồi , thung lũng, hồ ...biến mất và đảo Taiwan càng lúc càng lùi xa ... nhỏ nhoi giửa mênh mông trời nước.. nhỏ đến độ tôi nghĩ rằng chỉ cần một cơn sóng to thôi , cũng đủ nhận chìm hòn đảo nhỏ xíu , xinh đẹp nầy .

Gần 4 tiếng đồng hồ bay mới đến Kuala- Lumpur . trên cao nhìn xuống , thành phố với những toà nhà chọc trời cao ngất ngưỡng , rất đẹp . Cây cối xanh tươi và ta có thể nhìn thấy rỏ màu nâu đỏ của đất , như đất ở Dalạt, xen lẫn những vạt đất nâu đen . Tôi nhìn thấy những con đường thẳng tắp , có rất ít xe di chuyển và phần lớn là xe hơi . Khi máy bay ngừng , chúng tôi đi vào một ngôi nhá rất lớn , toàn bằng kính rất đẹp , tại đây chúng tôi dùng metro để di chuyển qua phi trường thứ 2. Không biết họ xây dựng từ bao giờ , nhưng phi trướng Kuala-Lumpur rất hiện đại , quá lớn và đẹp ,bên trong sạch vô cùng . Tôi nhìn thấy những phụ nử Malaysia trong trang phục hồi Giáo , đầu quấn khăn kín mít cứ lau đi lau lại một dãy hành lang mà theo tôi nghĩ , chắc là chẳng có hạt bụi nào...Bên trong những Shop bán hàng lưu niệm , tràn ngập những văn hoá phẩm mang màu sắc Ấn Độ , hoa văn sặc sở và trên đường đi , những hàng cây xanh , đặt trong những chiếc chậu khổng lồ ...một màu xanh tươi , đẹp mắt .

Đôi vợ chồng trè Canada kia đi về Úc , nơi mà họ sẽ nhận công việc mới nên họ ở lại Kuala-Lumpur chơi thêm một tuần nửa , nên chúng tôi chia tay nhau , họ ra khỏi phi trường về hotel, còn tôi tìm đến cổng đợi để về VN . Tôi bắt đầu cảm thấy nôn nao...chỉ còn một chặng bay nửa thôi , chừng hơn 2 tiếng đồng hồ nửa ...tôi sẽ gặp lại người thân của tôi , tôi sắp về đến nhà ...

==================================================
Saigon ...ngày trở lại ..( cont.)

Ngồi trên băng ghế đợi chuyến bay sắp đến , tôi hiếu kỳ quan sát cảnh tượng chung quanh mình , lòng cứ thắc mắc ...không biết quốc gia nầy làm cách nào mà phát triển nhanh như vậy ? Theo như hiểu biết của tôi , trước 75 , Malaysia không pjải là quốc gia phát triển trội hơn VN , còn hiện tại , khi từ trên máy bay nhìn xuống tôi vẫn cảm nhận được sự bắt kịp tiến độ phát triển của thành phố nầy , nói riêng và của xứ sở nầy nửa , trong khi đó , VN mình thì còn lâu !...

Một cô gái Á Châu tiến về phía tôi , cô ta làm tôi ngỡ ngàng khi chào tôi bằng tiếng Việt :" Chị đi về Saigòn ? " Sau vài câu xã giao và giới thệu , cô gái bỗng nhiên hỏi tôi sống ở Mỹ bao lâu rồi , tôi trả lời và cô ta , trong một giọng nói buồn buồn tâm sự rằng : gia đình cô ta đã chi mất 15000.00 USD để người ta làm giấy tờ , đám hỏi và cô ra đi , đến San Antonio , Tx. Cô qua được một năm hơn rồi nhưng cô quá chán ngán cuộc sống ở Mỹ mà theo cách nói của cô là : " buồn quá ". Và cô trở về VN mà gia đình cô ở BH không hề hay biết , mặc kệ ra sao thì ra !
Tôi ngẫn ra nhìn cô gái , như một hiện tượng lạ lùng nhất trong đời mà tôi mới bắt gặp ! Cô ta trông trẻ trung , xinh xắn và lanh lợi thế kia, tại sao không hoà nhập được vào cuộc sống mới được nhỉ ? Thật là khó hiểu cho con người ...ở Vn thì đổi bằng mọi giá để ra đi , qua đây lại muốn về ...chả ra làm sao
Thêm một toán khá đông người lớn tuổi đi đến cổng đợi về VN . Một người phụ nử trong toán hỏi tôi bằng tiếng Anh nghe cũng rỏ :Cô về VN ? Bà cho tôi biết , nhóm của bà có 30 người , từ Đức về VN du lịch . Họ sẽ ở lại saigon 1 tuần ,sau đó đi ngược ra miền Bắc . Tôi hỏi lý do họ đi thăm Vn , bà cho biết người trưởng nhóm , một bà khá lớn tuổi đã đi thăm VN 2 lần rồi , lần nầy là thứ 3 , bà được nghe kể rằng VN đẹp lắm , giá rất rẻ và an toàn nên họ muốn thử xem sao . Một vài người chụp hình tôi và người phụ nừ đang nói chuyện ( để làm kỷ niệm gặp gở chắc )Bà hỏi tôi một vài nơi ở saigon, chứng tỏ họ cũng tìm hiểu khá nhiều trước khi đi .

Lên máy bay , tôi và cô gái kia ngồi phía trước , mấy người Đức ngồi tuốt đằng sau nên coi như mất liên lạc >>>
Cô gái ngồi bên tôi , T. cho tôi địa chỉ , số phone và mời tôi về nhà cô chơi nhưng tôi xin lỗi vì không có giờ , tôi chỉ ở lại VN 10 ngày rồi phải trở về , không đủ giờ cho gia đình làm sao đi đâu được ???

Máy bay tiến vào không phận VN , trời hôm ấy thật đẹp , trong xanh với vài đám mây trắng lững lờ..từ cửa sổ máy bay nhìn xuôngtối sững sờ nhận ra...trước mắt tôi là pần đất cực nam của tổ quốc tôi , với mũi Cà Mau vươn mình ra biển . Không biết cao độ của máy bay là bao nhiêu , nhưng tôi có thể nhìn rỏ ...kia là đảo Phú Quốc , xa hơn một chút là Biển Hổ , xuôi vào VN chia làm 2 nhánh sông Tiền Giang và Hậu Giang rồi đổ ra biển qua 9 cửa .Tôi say mê nhìn mà cứ ngở như đang học bài Địa với thầy Đình, cố nhớ lại trong trí tên gọi của từng cửa sông mà theo thời gian không biết có còn chính xác hay không , nầy nhé : Cửa Tiền , Hậu ,Định An , Ba Thắc , Tranh Đề , Cổ Chiên, Hàm Luông ...còn 2 cửa nửa mà tôi quên mất , đành thôi ...
Miền Nam VN nhìn từ trên cao xuống như một bàn cờ , được chi thành từng ô to nhỏ không đều bằng những con sông , kênh đào dài bát ngát , ở giửa những con sông , kênh đào ấy phủ một màu xanh đẹp mắt , màu xanh của lúa , của đồng ruộng phì nhiêu phương Nam . Máy bay càng ngược lên phía Sai gon ..tôi không phân biệt được đâu là sông Saigon , đâu là sông Đồng Nai , Vàm Cỏ...chỉ thấy nhà cửa san sát , loang lỗ khu vực gần phi trường và từ trên cao nhìn xuống , những con đuờng ngoằn ngèo với những chấm đen nho nhỏ di chuyển , mà khi máy bay hạ dần cao độ , ta có thể nhận ra là những chiếc motocycle .

Đáp xuống phi trường TSN lúc 3 giờ chiều ngày mồng 3 Tết . Sau một lúc chạy trên phi đạo , máy bay được một xe gắn đèn nháy như xe Police bên nầy dẫn đường vào chổ đậu . Nhìn mấy chiếc xe Bus chờ sẳn, tôi bỗng ngao ngán ...nhiều năm trước tôi ra đi , xe bus đưa ra máy bay , giờ trở lại cũng xe bus đón , chẳng có gì thay đổi !!!phi trướng TSN , được gọi là phi trường quốc tế mà trông thật thảm hại , xấu xí , hoang tàn , thiếu tiện nghi và thật quê mùa so với những nơi tôi đã đi qua , biết đến bao giờ chúng ta mới theo kịp , chỉ cần so sánh với Malaysia thôi , đừng nói chi đến các nước Tây Âu khác !nghĩ mà buồn...

Xuống máy bay , cô T. đi theo tôi , còn tôi đưa mắt tìm người mà tôi biết là sẽ đón tôi chiều nay ...không thấy ! Tôi thật sự bối rối với ý nghĩ phải làm sao với 3 cái suitcase của tôi bây giờ ?
Khi còn ở Mỹ , tôi đã điền hết những giấy tờ khai hải quan , cô T.thì không biết cái gì , cứ hỏi tới hỏi lui điền làm sao . tôi phải ngồi xuống làm giúp cho cô ta , mắt thì cứ nhìn quanh , hy vọng cậu K . trong một góc nào đó xuất hiện ...cho nên khi hoàn thành thủ tục , tôi và cô T. là 2 trong số những người cuối cùng xuống lấu nhận hành lý .

Từ trên cầu thang đi xuống , tôi nhìn thấy cậu K. . người đón tôi , đang chờ sẵn với cái xe đẩy chất đầy 3 cái suitcase của tôi ...Chúa ơi , tôi mừng hết lớn ! K. cười , hỏi tôi đi đường thế nào ? mệt không ? làm gì mà ở trên đó lâu quá vậy ?Tôi giải thích sơ khái , còn cậu cho tôi biết sau ngày 9/11 tất cả nhân viên không được lên phòng làm thủ tục nhập cảnh khi máy bay đáp xuống , cậu chỉ có thể đợi tôi ở đây thôi. Cậu cũng nói rằng người nhà tôi đang đợi bên ngoài , liên tục gọi vào hỏi xem tôi đã xuống chưa , vừa nói xong thì cellphone của K.ring ! anh tôi gọi vào . K. trả lời :ok , chị ấy ra ngay bây giờ !

K. đưa tôi ra check hành ký , không có gì trục trặc dù là tôi mang về đủ thứ máy móc cho các cháu . Chúng tôi ra cổng dành cho nhân viên , nơi người nhà tôi đang đợi. Các anh và các cháu bao quanh lấy tôi , ôm nhau mừng rở ...tôi ứa nước mắt nhìn từng người để xóy xa nhận ra ...chao ơi , sao mà già thế , gầy quá đi ...Anh tôi chỉ hơn tôi vài tuổi mà tóc sao đã trắng thế nầy ???Cón con cháu bé , sanh vài năm sau khi tôi đi , tôi cứ ôm lấy nó không rời , anh rể tôi , tài xế phải lùa hết mọi người lên xe , bảo đùa ...ok . thưa cô ...cô đi về đâu???


Allena

==================================================
Saigon ...ngày trở lại ///( cont. )

Từ phi trường về nhà , lúc lên xe anh tôi cứ kêu tôi ngồi ở băng giửa , nhưng tôi mê con cháu bé nên leo lên ngồi bên cạnh nó , ở phía trên . Lúc xe ra khỏi phi trường , hoà vào dòng xe xuôi ngược thì tôi mới giật mình , kinh hãi ! Bạn cứ thử hình dung mà xem . một con đường có 2 chiếu , không có lane, toàn bộ xe trên đường cứ mạnh ta ta đi , luồn lách giỏi thì đi lên trước , về nhanh hơn ...ai cũng chạy như thế , còn chuyện lấn sang chiều bên kia là ...bình thường ! Khi thấy tôi la lên sợ hãi vì mấy cái motorcycle chạy vòng vèo trước mũi xe , cứ như sắp đâm vào thì cả đám anh em , cháu ...phá lên cười ! Anh tôi bảo : " Đã nói rồi , không muốn cho Cô sợ mà cứ cãi ...!"

Trong những ngày ngắn ngũi về thăm nhà , tôi có dịp đi thăm một vài nơi . Phải nói rằng bước ra đường là điều bắt buộc đối với tôi , vì bụi và khói . Thành phố ô nhiểm đến mức độ quá trầm trọng . Ra đường bạn sẽ thấy người nào cũng mang những cái khăn mà họ gọi là " khẩu trang " che kín mũi miệng , mắt đeo kính...để tránh bụi . Bụi và khòi từ xe truck , xe hơi , xe taxi và chiếm phần lớn nhất là xe máy ( motorcycle), phương tiện di chuyển chính của người dân saigon hiện nay . Do sự cạnh tranh của những hãng xe máy , hiện nay được ráp tại VN , nên các hiệu xe của TQ , Nhật , Korea...có giá rất rẻ . Với 450 -500 USD bạn mua được xe TQ , từ 800 USD trở lên bạn mua được xe Nhật , còn những laọi motorcycle đắt tiền khác thì không kể. Vì giá quá rẻ như vậy nên người người mua xe , nhà nhà mua xe . Xe chạy đầy đường , chen chúc nhau trên đường phố , nhả đầy khói , bụi !!! khi đến ngã tư , ngã sáu dừng lại chờ đèn đỏ , cảnh tượng trở nên buồn cười khi đèn xanh bật lên ...từng xe rồ gasvượt lên , tràn ra ...kẻ qua phải , người qua trái , người đi thẳng ...tạo nên một cảnh tượng hổn độn , như đàn kiến vỡ tổ ...

Nếu có dịp về saigon , phương tiện khả dĩ an toàn , chống bụi là taxi , gọi đến tận nhà và giá cũng không đắt lắm. Tôi nhớ rằng hình như vừa lên xe là đồng hồ tự động nhảy lên 12000 $ VN , sau đó từng km sẽ tự tăng giá , nhưng có một điều là VN nhập những hiệu xe củ kỷ , lỗi thời của Korea để làm taxi nên bạn có thể sẽ rất ngạc nhiên , nếu nhìn thấy những chiếc xe mà bạn không làm sao tìm thấy ở Mỹ , dù là trong nghĩa địa .

Hiệu xe Mỹ duy nhất có mặt tại thị trường VN , khi tôi về là Ford . Phải là dân giàu , có quyền có chức mới mua được xe Ford , hiện đang là mốt thời thượng tại VN. Anh rể tôi là tài xế xe du lịch tư nhân , xe là cùa một tay chức quyền trong thành uỹ hay công an gì đó , hỏi tôi xe Ford bên Mỹ có giá không , anh ngạc nhiên khi nghe tôi bảo rằng rẻ nhất , hiện nay còn bị thưa kiện vì kỷ thuật do tai nạn nhiều quá ! Anh cho biết , người nào là " thứ dữ" mới mua được xe Ford ! và Mercesdes Benz nửa . Cả hai hiệu xe nầy hiện được ráp tại VN , giá thành rẻ hơn so với xe nhập thẳng ( thuế 200 % ! ) nhưng với đồng lương 3 đồng 3 cọc của người dân hiện tại , lấy đâu ra để mua xe , ngoại trừ tiền...chùa , tiền nhà nước hay là ...buôn lậu !

Đó là nói sơ khái về phương tiện giao thông , còn về đường phố saigon...Chao ơi , những con đường trong kỷ niệm của tôi ! ngaọi trừ đường Duy Tân và Cường Để là không thay đổi mấy , quên , hai khu rừng nhỏ trước dinh Độc Lập cũng không thay đổi , ngoài ra tôi không tin vào mắt mình khi đi lại trên những con đường xưa . Hai hàng me trên đường TQC không có gì thay đổi , còn trên đường Công Lý thì họ cắt mất ngọn cây , trơ lại gốc me và những nhánh non đang đâm ra , trông thật là kỳ cục ... Đường Pasteur vẫn hai hàng sao cao vút , xanh mát nhưng hai bên đường bày ra các hàng quán , shop...rồi hàng rong ...tôi nhớ ngáy xưa xe hai bánh chạy bên trong , ở giữa dành cho xe lớn, bây giờ bên trong người ta lấy làm của riêng nên nhìn mất cả vẽ đẹp của con đường . Tệ hại nhất là khúc đường TBTrọng và THĐạo ...ngày trước đoạn đường nầy êm ả với những cây dầu thật đẹp , nay hầu như thay đổi hoàn toàn , nhà cửa đều trở thành nơi mua bán , làm đủ thứ dịch vụ và những gốc cây trở thành những cái bãng đăng quãng cáo miễn phí , với đủ mọi loại trị liệu được treo lên .

Khi đi thăm lại saigon , tôi không nhận ra được những địa điểm thân quen ngày xưa , bộ mặt saigon ngày nay đổi khác nhiều lắm , nhất là khu trung tâm . Nhiều toà cao ốc vài chục tầng đã mọc lên do đầu tư của tư nhân , người nước ngoài . Bên hông trường Hoà Bình và sau lưng nhà thờ Đức bà là 2 building lớn , với kính màu đẹp lộng lẫy .

Trên đây là vài nhận xét của riêng tôi khi về thăm lại saigon , về giao thông , đường phố , tôi sẽ cố ghi lại cảm nghĩ của mình về một vài vấn đề khác như giải trí , du lịch ...
Nếu anh chị nào đã về VN , xin mời cùng tham gia trong bài nấy với hình ảnh hoặc ghi chép ...Đa tạ .

=====================================================
Saigon ...ngay trở lại (cont.)

Tôi thích đi lang thang trên con đường Lê Lợi để xem người ta bán văn hoá phẩm và hay vào nhà sách Khai Trí để xem sách . Về lại saigon điều mà tôi làm ngay là ra thăm nhà sách . Khai Trí ngày nay vắng vẽ , bán sách ngoại văn nên không có mấy người mua , còn nhà sách không biết tên ở đường Nguyễn Huệ thì đông nhất , đắt hàng vô cùng . Tôi mua được mấy bộ kiếm hiệp Kim Dung , Phong Thần , Thuỷ Hử...giá rẻ bất ngờ !mang về cả một thùng sách , truyện mà mất chỉ hơn 100 USD . trong nhà sách nầy tôi tìm được khá nhiều sách của TLVĐ , họ in lại sách của Khái Hưng , Nguyễn Tuân , Thạch Lam...trên giấy trắng sáng đẹp, bìa cứng nhưng khổ nhỏ , chỉ lớn hơn bàn tay một chút nhìn rất đẹp , và tôi cũng tìm thấy nhiều thơ ...từ sưu khảo đến hiện đại với đầy đủ tên tuổi lớn nhỏ của thi ca VN và quốc tế . Còn một nhà sách cạnh rạp EDEN ngày xưa , gọi là Xuân Thu cũng khá lớn .

Bây giờ hãy cùng tôi đi shopping nhé ! trước hết ta đi thăm chợ Bến Thành , tên gọi của chợ Saigon hiện nay . Chợ có 4 cửa Đông , Tây , Nam , Bắc.trong lòng chợ chia ra nhiều dãy , sạp bán những mặt hàng giống nhau như quần áo , vãi , giày dép . đồ gia dụng , ...dãy ki-ốt bao quanhbên ngoài chợ phần lớn bán vãi áo dài , hàng thủ công mỹ nghệ , còn bên đường Lê Thánh Tôn ( cửa Bắc ??? ) là nơi bán hoa tươi , trái cây . Hoa từ dalat chở về cung cấp cho một dãy hàng hoa , nhìn những đoá hoa tươi nguyên đẹp vô cùng , trông mê thì thôi ...trái cây cũng đũ loại ,từ ta tới Tàu , Tây ...thứ gì cũng có . Vào bên trong một chút , quá hàng trái cây và hoa là chợ thực phẩm . Nếu ai còn nhớ cảnh đi chợ ở VN thì có thể hình dung được những con cá trê , cá lóc...nằm la liệt trên mâm , quẫy nước văng tứ tung...thịt tươi đỏ ối và rau thì xanh ngắt , tươi non... mà cái gì cũng rẻ ơi là rẻ !
Tôi lớn lên ở Saigon , nên chợ Saigon không xa lạ đối với tôi , nhưng bẵng đi một thời gian quá lâu không có mặt ở Saigon ,nên khi trở lại tôi cũng như là người mới đến , ngỡ ngàng trước những thay đổi nên cứ ngơ ngác nhìn quanh , thấy cái gì cũng mới lạ , và cố ghi nhận những hình ảnh mới để đối chiếu với những gì còn tồn tại trong trí tưỡng dường như đã tàn phai .

Nếu các chị thích áo dài thì đừng quên nhé , vãi rẽ vô cùng ! tiền may cũng "bèo" vô kể . Tại saigon hiện nay có Sỹ Hoàng , người tạo mẫu , vẽ áo dài rất đẹp .

Chợ lớn và có nhiều mặt hàng xuất xứ từ Mỹ là An Đông , bạn có thể tìm được đủ thứ , không thiếu một cái gì . Hiện nay tại saigon có nhiều 'Siêu Thị " xuất hiện , họ tổ chức cách bán hàng như bên đây , vào cũng đẩy xe , lấy hàng rồi ra tính tiền . Mỗi siêu thị bán nhiều loại hàng khác nhau . Shop lớn nhất bán hàng điện máy như máy lạnh , TV , CD , Computer...ở đường CMT8. Rải rác trong thành phố , khu vực nào cũng có siêu thị , mà người ta hay dùng chử Mart đàng sau .Trong quầy thực phẩm , bạn sẽ thấy bắp Mỹ , brocoli, rau Mỹ , ketchup, salad dressing...nằm bên cạnh thực phẩm VN.
Người ta đang làm quen trở lại với hàng hoá Mỹ sau một thời gian dài vắng bóng . Nếu có tiền thì mời bạn vào Diamond , một shop khá lớn tại saigon , chuyên bán đồ brand-name , và rất đắt so với thu nhập của người lao động bình thường , nhưng lại là nơi tụ họp của đám trẻ con nhà giàu, những người dư tiền lắm bạc của đất saigon hiện tại , thích chơi sang .

Về thời trang , tại saigonđã có khá nhiều shop bán hàng may mặc sẵn , loại cao cấp cho cả nam và nữ . Hầu hết những shop nầy tập trung tại trung tâm saigon , đông nhất ở đường Pasteur. LTTôn và cũng có vài shop khá lớn nằm ở Hai bà Trưng , khu gần chợ Tân Định . Nếu bạn muốn tìm mua giày dép da cao cấp thì mời bạn ghé đến đường LTTôn hoặc Nguyễn Đình Chiểu và một vài tiệm ở Trần Huy Liệu ... những nơi nầy có đủ loại , đủ kiểu cho bạn lựa chọn và giá thì ...quá rẻ !!!

===================================================
Saigon...ngày trở lại (cont.)

Saigon...thành phố ăn-chơi...khi màn đêm dần dần buông xuống , những tụ điểm ăn và chơi trong thành phố bật sáng với những dây điện màu giăng mắc rực rở . Nếu bạn về saigon để ăn chơi , hưỡng thụ thì xin thưa : rất là đúng chổ ! Saigon với mật độ dân hiện nay , đâu như đã ngoài 6 M người , thất nghiệp tràn lan nhưng đi đến đâu cũng có chổ ăn và chơi . Nơi nào cũng có quán ăn , nhà hàng , quán nhậu ...từ hạng thường đến hạng sang , từ làng Nướng ( vào đây mà nhậu ...món nào cũng nướng trên than hồng ) bình dân đến nhà hàng cao cấp 4-5 sao . Muốn chơi thì nhiều thứ lắm ... nào là karaoke giải trí kiêm trá hình , discotheque,bowling...hay là đi hớt tóc Thanh Nữ , Mát-sa đến mát trời ông địa Còn nói về café thì rất là đa dạng ...từ café quán cóc lề đường đến quán trong vườn , quán máy lạnh có em út phục vụ , quán đén mờ ( hay không có đèn thì đúng hơn ) quán có nghệ sỹ độc tấu đàn , có quán được tổ chức như nghe nhạc thính phòng , có nơi chuyên chơi nhạc TCS và người vào quán có thể lên hát ...

Tại saigon hiện nay đang thịnh hành một loại hình quán café mới : café Piano . Ở đây A xin mở ngoặc một chút để nói rỏ thêm về loại quán nầy . Họ gọi là café Piano . hay là Café Thư Giãn ( Relax) Bạn vào đó uống café hay là giải khát , và nghe một nghệ sỹ đàn , thường thì người ấy chơi đàn theo list của họ đã chọn sẵn nhưng cũng có khi đàn theo yêu cầu của khách . Hôm ấy A đi cùng gia đình chị bạn , cũng từ Mỹ về . A gọi cam rhum, cô tiếp viên đưa ra cam đường , chẳng có tí rhum nào ! Cậu em gọi lại , nhờ cho tý rượu vào . Cô ta mang ly trở ra , lần nầy thì toàn rhum , không còn tý nào mùi cam hay đường ...Còn anh chồng chị bạn yêu cầu đàn bài " Chân Tình " để tặng vợ ...giấy đưa lên , người chơi đàn cầm lấy , đọc , đứng lên...và đóng nắp đàn !!! Ông ta chỉ chơi đến đúng 10giờ đêm! Còn một điểm nửa , người ta gọi là relax café , nhưng theo A nghĩ vào quán như vậy thì relax làm sao được , khi mà người ta nói chuyện ồn như cái chợ nhỏ , ai nghe đàn cứ nghe , ai nói cứ nói , khói thuốc nhả như cháy nhà ...A không dám vào relax lần thứ hai !

Một đêm A cùng gia đình chị bạn đi nghe nhạc , tại một phòng trà ở quận 1 , xin được giấu tên. nơi quy tụ những tên tuổi lớn của ca nhạc saigon . Đặt bàn trước nên chúng tôi ngồi ngay trước sân khấu, đối diện ban nhạc . Đêm hôm ấy tôi được nghe khá nhiều nhạc của các nhạc sỹ VN sáng tác trước năm 75 như Vũ thành An , Ngô Thuỵ Miên , Trịnh Công Sơn...và vài bài nhạc Mỹ mà trong đó có mọt bài tôi nhớ tên là I need to know ( Mark Anthony hát ). khôn gbiết có phải do tôi có thành kiến hay là những cô ca sỹ nầy hát không hay nên tôi thực sự không có cảm tình với ai ngoại trừ cô ca sỹ kiêm chủ phòng trà và một nam ca sỹ lớn tuổi tên là Thanh Long , người mà vừa bước ra sân khấu đã được khán giả gào lên yêu cầu " Áo lụa Hà Đông "

Vì lịch sự tôi phải cố gắng ngồi chịu cho lỗ tai bị tra tấn ! cho đến khi một cô ca sỹ người Hà Nội , vời lối ăn mặc và cách trình diễn của Linhda Trang Đài ra sân khấu với một bài hát của TCSthì tôi...thua ! đứng lên đi về . Chị bạn của tôi cũng lắc đầu ...tôi nghĩ thầm trùi ui...may mà ông TCS chết ngắt , không sống lại được , chứ nếu mà ông ấy thấy cô ca sỹ nầy hát , diễn tả tác phẩm của ông , hẳn là ông ấy ...lăn đùng ra chết ...thêm một lần nửa

=====================================================
Saigon...ngay trở lại ( cont.)

Sau khi thu xếp việc nhà , còn lại hơn một tuần rãnh rỗi nên tôi đưa các cháu đi chơi . Anh tôi lái xe nên yên tâm , không sợ bị "vẽ" ! Xe ra xa lộ Hà Nội ( xa lộ saigon ngày xưa ) dừng lại để đóng tiền đường rồi mới được đi . Đoạn đường nầy được mở rộng , tráng nhựa hay bê tông thì không biết nhưng khá sạch sẽ , xe cộ nối đuôi nhau chờ đóng tiền , trong khi hai bên đường đám Thanh Niên Xung Phong và cảnh sát có mang súng đứng đầy dẫy .

Càng ra phía ngoại thành , đường càng xấu , dường như tôi thấy chẳng có gì thay đổi trên con đường quốc lộ 1 từ ngày tôi đi , ngoại trừ ngang qua khu vực Thủ Đức, thấy đang hình thành những khu aparments , biệt thự với màu ngói đỏ tươi đẹp mắt . Ở đây tôi không đi vào chi tiết những địa điểm du lịch chúng tôi đã đi qua , chỉ ghi lại cảm nghĩ của tôi về những điều tai nghe , mắt thấy trong những ngày tôi ở VN .

Nếu nói rằng dân saigon ăn chơi , đi đến đâu cũng thấy tiệm ăn , quán nhậu , phòng trà , tụ điểm ca nhạc , karaoke, bowling...lúc nào cũng đầy người thì khi đi đến các tĩnh , bạn cũng thấy một tình trạng như vậy . không riêng ở saigon , hình như ở đâu người ta cũng khai thác thế mạnh của du lịch đi kèm với ăn uống , khách sạn và giải trí . Dường như người ta chỉ chú trọng đến phương tiện nào có thể làm ra tiền nhanh chóng , hơn là đầu tư vào phát triển kỷ thuật , xây dựng hay giáo dục ,mà theo tôi là chỉ có bề ngoàimà không xây dựng trên một căn bản lâu dài .Đến Phan Thiết , Phan Rang ...hai bên quốc lộ 1 nhà cửa thưa thớt , dân cư nghèo nàn nhưng bạn sẽ thấy , người ta đã biến Mũi Né ( Phan Thiết ) Ninh Chữ ( Phan Rang) thành bãi biễn du lịch , thu hút khá đông nguời . Mũi Né rất đẹp với những rặng dừa cao dài dọc bên đường , bãi biễn cát không trắng nhưng được một điều là không xô bồ như Vũng tàu nên thu hút khá đông du khách . Bãi biễn Ninh Chữ cát trắng , nước trong xanh đẹp không kém Nha Trang . Riêng bãi Đen Giòn Ninh Chử đã được bán cho một tư nhân , người nước ngoài nên được đầu tư rất lớn , và tương lai phát triển rất mạnh vì rất đẹp , thuận tiện đường hơn Nha Trang và rất vệ sinh ( Phòng tắm , nhà vệ sinh theo tiêu chuẩn Mỹ , túc trực 3 người để lau từng giọt nước vương ra sàn !)

Người ta nói rằng việc bán đất cho nước ngoài không còn là chuyện hiếm có hiện nay , ví đất Saigon , Hà Nội đắt như vàng nên đất công được lấy ra bán , cho như của nhà .Không thế thì làm sao cô con gái của ông Nguyễn văn Linh đượccấp cho một miếng đất rộng lớn , nằm trong khu vực quân sự để mở câu lạc bộ thể hình Lan Anh, còn để trình diễn văn nghệ , thời trang cao cấp . Hay lớn hơn nửa là chuyện giói cầm quyền VN ký giấy lùi biên giới phía Bắc , Dư luận người Việt hãi ngoại vẫn cho rằng một phần đất Vn đã được cắt nhượng để đổi lấy những thoả thuận nào đó về chính trị với TQ . Riêng người dân trong nưóc thì được trấn an rằng đừng tin vào những luận điệu tuyên truyền của các phe nhóm phản động , rằng VN và TQ mỗi bên lùi vào 7 KM để mở khu phi mậu dịch . Không biết ai đúng ai sai , đất dâng hay đất bán , chỉ có một điều chắc chắn rằng từ nay về sau , đám con cháu khi học Việt sữ sẽ không biết ãi Nam Quan lừng danh kia nằm ở đâu !

Trong chuyến đi vừa rồi của tôi , tình cờ trên cuyến bay quá cảnh từ Malaysia về Saigon ,lần đầu tiên trong đời tôi được nhìn thấy một cách tổng quát phần đất cực Nam của tổ quốc , nhìn thấy dòng Cửu Long đổ ra biển qua chín cửa , nhìn thấy bao nhiêu kênh đào dài bát ngát , đồng bằng trù phú phương Nam. Tôi cũng được đi thăm lại những danh lam thắng cảnh ở Nha Trang , Đà Lạt , để biết rằng đất nước tôi đẹp lắm , với những địa danh đã gắn liền với Văn Học và Lịch Sữ, càng làm cho ý nghĩ một ngày nào đó tôi sẽ đi thăm từ Nam ra Bắc bừng lên trong tôi. Khi ghé thăm Tháp Chàm , chứng tích lịch sữ còn tồn tại đó khẵng định sự nghiệp dựng nưóc và mở nước của cha ông chúng ta ngày xưa để truyền lại cho con cháu một đất nước yêu dấu ngày nay . Tôi yêu đất nước tôi , một đất nước đẹp đẽ , nơi phát sinh những con người cần cù , chất phát , thông minh và nhẫn nại . nhưng số phận nghiệt ngã nào đã gắn chặt đất nước tôi với chiến tranh , đau thương , mất mát ??? Trãi suốt chiều dài lĩch sữ từ khi dựng nước đến nay, hết hoạ phương Bắc , nô lệ , Nam tiến , bị đô hộ bởi phương Tây , hoạ Nhật Bản ,rồi tời nội chiến phân tranh và mãi đến hôm nay , sau hai mươi mấy năm hết chiến tranh , cuộc sống của người dân vẫn còn khổ , vẫn được cho là một trong những nước nghèo nhất . Có gì vui không ? khi nhìn thấy cuộc sống của người mình vẫn còn tăm tối , lạc hậu cả trăm năm so với nhịp độ phát triển của quốc tế hiện đại .

Cho đến bây giờ khi đã trở lại Mỹ , trước mắt tôi đôi lúc vẫn chập chờn , lẫn lộn ...giữa những hình ảnh của các cao ốc , khách sạn , nhà hàng sang trọng , hào nhoáng , những quán ăn , tiệm nhậu , karaoke trá hình là những người dân lam lũ trên mãnh ruộng khô cắn hai bên quốc lộ 1 , hay những em bé lem luốc , chen chúc nhau bán từng lon nước , bịch mía , nãi chuối ..trên đĩnh đèo Ngoạn Mục hay từng đoàn ngưòi rách rưới chờ chực khách buông đũa để được ăn thừa...

Bạn ơi , biết đến bao giờ quê hương đất nước của chúng ta mới thật sự có những bước chuyển mình , vươn vai Phù Đỗng .để đám hậu sinhsau nầy thật sự hãnh diện khi tuyên xưng mình là người Việt Nam .

Cầu mong cho phép lạ ấy xảy ra , trong tương lai thật gần.

Allena

[BangHuu]

Very nice,CTD,bây giờ đọc dễ dàng hơn nhiều:)

[ctd2002]

Thân chào tất cả các bạn VietCyber,
Thấy các bạn khác đóng góp các bài viết về VN nhiều rồi, để thay đổi không khí, CTD xin mở cái thread này để giới thiệu sơ lược cho các bạn biết về tiểu bang California (Hoa Kỳ), nơi mà CTD đã định cư hơn 12 năm nay sau khi rời khỏi VN vào năm 1990.
CTD mở thread này với các mục đích như sau:
1/ giới thiệu sơ lược về lịch sử, địa lý, kinh tế, tổ chức chính trị, con người và cuộc sống tại tiểu bang California cho các bạn ở các tiểu bang khác, hay ở các nước khác ngoài Mỹ biết
2/ là nơi gặp mặt trên Net cho các bạn nào cũng cùng ờ Cali như CTD (Californians), vô đây để trò chuyện hay trao đổi thông tin về cuộc sống hằng ngày; có thể gọi nó là QUÁN CALI vậy
CTD xin thân mời tất cả các bạn nào ở CALI (Bắc hay Nam Cali) vô đóng góp bài, vì CTD kiến thức cũng hạn chế thôi. CTD sẽ cố viết bằng tiếng Việt và mở ngoặc thêm với các chữ tiếng Anh, nhưng có những chữ không có tiếng Việt tương đương thì CTD sẽ viết thẳng tiếng Anh luôn nhé.
Rút tỉa kinh nghiệm của các thread trước, CTD đề nghị là mình nên xen các hình nhỏ trong page có text để bạn nào muốn in ra đọc các trang text không bị mất các cột cuối. Nếu hình lớn thì mình sẽ ráng post trong trang riêng của nó ... Chắc các bạn hiểu ý của CTD chứ. Nếu các bạn nào có hình hay bài đóng góp gì (mà muốn review lại) thì cứ PM hay e-mail cho Yahoo acct của CTD nhé.

Thành thật cám ơn tất cả.

[ctd2002]

California ngày nay là một trong 50 tiểu bang (state) của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ (United States of America). Nó còn có tên là The Golden State, là tiểu bang đứng hàng thứ 3 về diện tích (sau Alaska và Texas) nhưng đứng đầu về dân số.

Lịch sử của California đã trải qua 6 thời kỳ như sau:

1/ Thời kỳ người Da Đỏ ( ... - giữa thế kỷ 16):
Trước khi người da trắng của Âu Châu đặt chân lên Châu Mỹ vào giữa thế kỷ 16, thì đã có khoảng từ 100 ngàn đến 300 ngàn thổ dân Da Đỏ (American Indians) sinh sống trên vùng đất của California ngày nay. Truyền thuyết cho rằng các thổ dân da đỏ này xuất phát từ Châu Á khoảng từ 35 ngàn đến 20 ngàn năm trước Công Nguyên, đi vượt qua qua eo biển Bering (Bering Strait) giữa Nga Sô và Alaska ngày nay, và lan dần xuống Bắc Mỹ và Trung Mỹ. Các khám phá khảo cổ gần đây nhất tại California đang thách thức (challenge) truyền thuyết này.
Các người Mọi Da Đỏ này sinh sống rài rác thành những bộ lạc (tribe) với các phong tục tập quán rất khác nhau, nhưng nói chung họ đều là những người rất ôn hoà sinh sống bằng săn bắn và hái lượm hoa quả (peaceable hunter-gatherers). Chỉ có bộ lạc Mojave ở miền Tây Nam (southwest) làm nghề nông, dùng dòng nước lụt của dòng sông Colorado để dẫn nước vào các mãnh đất trồng trọt của họ. Các bộ lạc Da Đỏ này nói khoảng 135 thổ ngữ (dialect) khác nhau, mà có thể liên hệ đến một số nhóm ngôn ngữ của Bắc Mỹ như: Hokan, Penutian, Shoshonean, Athabascan và Alkonkian.

2/ Thời kỳ Thuộc Địa của Tây Ban Nha (1542 - 1821):
Vào năm 1542, chỉ 50 năm sau khi Christopher Columbus đã khám phá ra Châu Mỹ, Tây Ban Nha đã giành phần đất California thuộc về họ sau chuyến thám hiểm của Juan Rodriguez Cabrillo. Nhưng mãi đến hơn 2 thế kỷ sau, đến giữa thế kỷ thứ 18, người Tây Ban Nha mới thiết lập thuộc địa (colony) đầu tiên của họ tại đây. Họ đạt tên thuộc địa này là San Diego và nó được thành lập do một cuộc hành trình (expedition) dẫn đầu bởi Gaspar de Portola, một vị chỉ huy quân sự, và Junipero Serra, một vị mục sư (missionary) có quyết tâm truyến bá đạo Công Giáo (Roman Catholicism) cho thổ dân Da Đỏ. Từ năm 1769 đến năm 1823, thực dân Tây Ban Nha, dùng sức lao động của thổ dân Da Đỏ, đả xây nên 21 cái missions trải dài từ San Diego lên tới San Francisco ngày nay, với mỗi mission có một cái đồn lính riêng của nó. Cho đến khi các missions được xây xong thì đa số các văn hóa và truyền thống của thổ dân Da Đỏ đều bị nhổ gốc hoặc làm biến dạng nghiêm trọng (thực dân Tân Ban Nha nổi tiếng là rất tàn bạo). Lúc đó các dân mestizo (tức là dân Tây Ban Nha lai thổ dân Da Đỏ) địa phương của nước Tân Tây Ban Nha (New Spain) đã sẵn sàng nổi dậy để lật đổ bọn thực dân Tây Ban Nha đang cai trị và giành lại độc lập cho xứ sở của họ.

3/ Thời kỳ Cai Trị của Mễ Tây Cơ (1821 - 1848):
Vào năm 1821, sau một thập niên dài chống lại thực dân Tây Ban Nha, nước Mễ vừa mới giành độc lập xác lập chủ quyền trên vùng lãnh thổ của California. Chánh quyền dân sự được dựng lên cho các pueblos, hay làng, nhưng chánh quyền trung ương ở Mexico City vẫn xem California như một thuộc địa xa xôi và không quan trọng. Các cư dân của Mỹ đã bắt đầu đổ xô tới vùng California lập nghiệp vào thập niên 1840, bị thu hút bởi khí hậu ôn hòa và các mẫu chuyện về nhiều cơ hội làm ăn (economic opportunities). Một số đã thấm nhuần tinh thần "Manifest Destiny", một niềm tin người Mỹ có về sứ mạng phải kiểm soát cả châu lục Bắc Mỹ của họ. Sau hai lần toan tính thất bại mua vủng đất California, nhân một tranh chấp đường biên giới của Texas, Mỹ tuyên chiến với Mễ vào năm 1846. Trận chiến này (gọi là The Mexican War) kéo dài hai năm, và kết quả Mễ bại trận và phải ký thỏa ước Guadalupe Hidalgo (vào ngày 2 tháng 2 năm 1848). Với thỏa ước này, Mỹ đã giành được các phần đất rất lớn bao gồm California, Arizona, New Mexico, Texas, cũng như phần lớn của Utah, Colorado, và Nevada (ngày nay). Thỏa ước này cũng cam kết bảo vệ cư dân Mễ hiện đang sinh sống tại California hưởng dược toàn quyền giống như cư dân Mỹ và hứa bảo toàn ngôn ngữ và tài sản của họ.

http://users.adelphia.net/~ctd2002/US_expansion_history.jpg

4/ Thời kỳ Mỹ Hóa và Hình Thành Tiểu Bang (1848 - 1870):
Một tuần trước khi hiệp ước Guadalupe Hidalgo được ký thì vàng được khám phá trên vùng đất của Johann A. Sutter (ở Bắc Cali gần Sacramento ngày nay), một di dân Thụy Sĩ định cư tại California từ năm 1839. Các nhà đi tìm mỏ vàng từ khắp nơi trên thế giới (gold prospectors) bắt đầu đổ xô về California (hiện tượng này được nhắc tới bởi danh từ "the legendary Gold Rush of 1849". Chỉ trong vòng vài tháng, dân số Cali đã vượt quá mức 60,000 dân, đủ để cho California trở thành một tiểu bang. Một năm sau, 1849, các cư dân được cổ động để bầu ra 48 đại biểu với nhiệm vụ soạn thảo bản Hiến Pháp cho California. Bản Hiến Pháp đầu tiên này đã đựợc chấp vá từ các bản Hiến Pháp có trước của Iowa và New York. Vào ngày 9 tháng 9 năm 1850, California trở thành tiểu bang thứ 31 của Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, tiểu bang đầu tiên không có giáp ranh tiểu bang nào khác. California cũng không chấp nhận vấn đề nô lệ chiếu theo Thỏa Hiệp 1850 (The Compromise of 1850), được Quốc Hôi Mỹ ban hành. Cuộc di dân khổng lồ này đã hoàn toàn nhận chìm xã hội Mễ ở miền Bắc Cali, tuy rằng ở miền Nam thì cộng đồng Mễ cầm cự được lâu dài hơn.
Biến cố lịch sử thứ hai mà tác động mạnh mẽ và ảnh hưởng sâu xa đến sự phát triển của nền kinh tế California sau này là việc xây dựng Đường Xe Lửa Xuyên Lục Địa (Transcontinental Railroad). Đường xe lửa này dài 2,000 dặm, khởi công xây từ năm 1862 và hoàn tất năm 1869, nối liền Sacramento (ở California) với Omaha (ở Nebraska - thuộc miền Trung Tây). Công trình đường sắt này được khoán cho hai công ty đường sắt Central Pacific (bắt đầu xây từ điểm Sacramento ở phía Tây - dùng 15,000 công nhân người Hoa) và công ty Union Pacific (bắt đầu xây từ điểm Omaha ở vùng Trung Tây - dùng các công nhân gốc Ái Nhĩ Lan (Irish)). Vào ngày 10 tháng 5 năm 1869, cả hai đường này gặp nhau tại Promontory Point ở tiểu bang Utah, một bước ngoặc quan trọng trong việc phát triển kinh tế của Mỹ nói chung và California nói riêng. Sau khi đường rầy này xây xong, đa số các công nhân từ các nơi khác đến làm việc tại Cali đểu ở lại định cư luôn tại chỗ. Trong thập niên 1870, dân số California gia tăng 54%.
Vào năm 1879, bản Hiến Pháp đầu tiên được thay thế bởi một bản Hiến Pháp khác mà vẫn còn được dùng đến ngày hôm nay. Bản Hiến Pháp này chứa rất nhiều điều khoản và chính sách chống lại việc thâu nhận di dân vào California (đặc biệt là di dân Á Châu). Sau này nó bị kết án là vi phạm Hiến Pháp của Hoa Kỳ và đã bị vô hiệu hoá.
Trong vòng 50 năm đầu sau khi thành lập, tiểu bang California đã gia tăng cả về dân số và sắc dân. Các di dân mới đổ xô về California từ mọi nơi trên thế giới để xây dựng cơ đổ và làm giàu, và một số đã thành công đáng kể. Một số khác, đặc biệt là trong các thời ky kinh tế sa sút (economic downturns), đã bắt đầu vu oan (scapegoat) các nhóm khác kém may mắn hơn và đòi tống khứ các nhóm này ra khỏi California. Các di dân người Hoa, được đem đến xứ này để xây các đường sắt với nhân công rẻ mạt, đã trở thành các mục tiêu kỳ thị trắng trợn (overt racism) và phân biệt đối xử (discrimination) trong các thời kỳ kinh tế suy thoái của thập niên 1870. Tuy rằng có các thời kỳ sa sút, nền kinh tế của California nói chung đã bùng nổ trong suốt 50 năm đầu này, mặc dù các dân Californios (hay là các cư dân tổ tiên gốc Mễ), đa số đều bị bần cùng hoá và bị quên lãng trong khi các thành phần dân da trắng lên nắm quyền. Nền kinh tế chuyển từ đào mỏ (mining) qua nông nghiệp (agriculture), và với việc hoàn tất của Đường Xe Lửa Xuyên Lục Địa, đã thúc đẩy việc gia tăng dân số rất nhanh chóng cũng như cái tham vọng quyền lực trong số các người chủ nhân của các đường rầy.


5/ Thời kỳ Bành Trướng trước Đệ Nhị Thế Chiến (1870 - 1941):
Sau khi nhiều đường rầy xe lửa khác được xây thêm, thời gian cho cuộc hành trình giữa Bờ Đông (East Coast) và Bờ Tây (West Coast) giảm xuống đáng kể. Cạnh tranh đã làm giảm giá nhiều hàng hoá, và nhiều người sống bên Bờ Đông đổ dồn về California trong thời kỳ này, trong khi nền kinh tế của California phát triển mạnh về nông nghiệp nhờ khí hậu ôn hòa và đất đai phì nhiêu. Hình ảnh của "Giấc Mộng California" (The California Dream) bắt đầu được quảng bá từ lúc đó, và đã thu hút rất nhiều người du lịch và đầu tư tới California từ năm 1870 đến 1920. Nhưng đằng sau hình ảnh đẹp đẻ đó là một xu hướng tập trung sự giàu có (concentration of wealth) vào tay một nhóm nhỏ nhà tư bản. Với sự giúp đở của các nhà chánh trị, các thế lực tư bản ngành đường sắt đã bắt đầu thống trị nền kinh tế của California.
Một vài biến cố quan trọng khác trong giai đoạn này là:
- Năm 1882, các nhà chính trị California đã thành công trong việc thông qua một đạo luật cấm đoán nhận thêm di dân người Hoa
- Năm 1892, dầu hỏa được khám phá tại Los Angeles, dẫn đến việc xây dựng một nền công nghiệp hóa học (chemical industry), và sau đó tạo điều kiện thuận lợi cho nền công nghiệp xe hơi.
- Năm 1906, một cuộc động đất lớn (đo 8.2 ở Richter Scale) đã phá hủy một phần lớn của San Francisco và nhiều cuộc hỏa hoạn đã cháy trong vòng vài ngày liền.
- Năm 1914, sau khi kênh đào Suez được mở ra, nhiều người di dân mới đổ xô về Los Angeles và miền Nam California, vì vùng này còn nhiều đất trống và chưa bị động đất. Vì vậy Los Angeles và vùng phụ cận phát triển mạnh trong thời kỳ này
- Vào thập niên 1910, sau khi các studio sản xuất phim bắt đầu tận dụng khí hậu ôn hòa và nắng sáng quanh năm của vùng Nam Cali, Hollywood đã trờ nên trung tâm của nền điện ảnh Hoa Kỳ
- Năm 1924, đạo luật cấm nhận di dân Trung Hoa được nới rộng ra và bao gồm luôn di dân Nhật Bản và các chủng tộc Á Châu khác
- Vào thập niên 1930, các nhà tiểu nông bị phá sản bởi The Great Depression và hạn hán lớn (the dust bowl) ở vủng Oklahoma và Arkansas đổ dồn về California để xây lại cuộc sống mới. Họ rất thất vọng khi tìm thấy một vùng đất gồm các nông trại được sở hữu bởi một nhóm nhỏ người và tận dụng sức lao động rẻ mạt của các nông phu nghèo.
* Di Sản của Phong Trào Cấp Tiến - The Progressive Legacy (1902 - 1919):
Phong trào Cấp Tiến ở California, cũng như phong trào này ở cấp quốc gia, khởi phát vào đầu thế kỷ 20. Mục tiêu của nó là làm thuyên giảm ảnh hưởng của các đảng phái chính trị bị lũng đoạn và các hãng xưởng giàu có mà chi rất nhiều tiền để kiểm soát các nhà chính trị này. Ở California, mục tiêu chính là công ty Southern Pacific Railroad, một công ty mà sở hữu một phần năm tất cả đất công trong tiểu bang. Các nhân vật sở hữu stock chủ chốt (major stockholders) - Charles Crocker, Leland Stanford, Collis P. Huntington, và Mark Hopkins - được mệnh danh là Bộ Tứ Quái ("The Big Four") của nền chính trị California. Theo các nhà phê bình chỉ trích, thì bộ tứ quái này đã mua chuộc "cái quốc hội tiểu bang tốt nhất mà tiền có thể mua được".
Mặc dù ành hưởng của Bộ Tứ Quái rất là lớn, phong trào Cấp Tiến đã thành công đáng kể. Các luật lệ lao động bảo vệ trẻ em và chính sách bảo thủ đã được ban hành. Các đảng phái chính trị đã bị làm suy yếu khi các kiểm soát pháp lý chặt chẽ được áp đặt lên tổ chức nội bộ của nó. Các ứng cử viên cho thành phố (city), quận (county), school board, và các ghế về tư pháp (judicial office) đều bị cấm không được tiết lộ đảng phái liên kết của họ (party affiliations) trong các cuộc phổ thông đầu phiếu. Ngày nay, tất cả các ghế này đều là phi-đảng-phái (nonpartisan).
Có lẻ một trong những di sản quan trọng nhất của phe Cấp Tiến là cơ chế initiatives, trong đó cử tri được đưa ra dự luật hoặc tu chính bản Hiến Pháp của tiểu bang qua thủng bỏ phiếu, và cơ chế recall, trong đó các cử tri có thể truất phế một vị dân cử khỏi ghế trong chính quyền bằng một cuộc bầu cử đặc biệt.

6/ Thời kỳ Phát Triển sau Đệ Nhị Thế Chiến (1941 - ngày nay):
Sau khi Nhật tấn công căn cứ hải quân của Mỹ tại Trân Châu Cảng (Pearl Harbor) vào tháng 12 năm 1941, Mỹ bắt đầu nhảy vô Đệ Nhị Thế Chiến. Cuộc chiến này (còn gọi là The War In The Pacific) đã thúc đẩy sự phát triển nhảy vọt của nền kinh tế California. Các nhà máy sản xuất máy bay và xưởng đóng tàu đã được xây dựng ở Los Angeles, San Diego và quanh vùng vịnh San Francisco để đáp ứng nhu cầu quân sự. Dân số đã gia tăng gần 2 triệu người từ 1940 đấn 1945. Hàng ngàn nhân công người da đen và Mễ đã đến để trám các chỗ làm trong các hãng xưởng này.
Trong thập niên 1950 và 1960, California đã trở thành một vùng chiến lược cho các trận giặc đánh ở Thái Bình Dương (chiến tranh Triều Tiên, rồi Việt Nam), trong khi trợ cấp của liên bang cho công nghiệp quân sự đã giữ vững được sự năng động của nền kinh tế California.
Một vài biến cố lớn trong thời kỳ này là:
- ngày 19 tháng 2 năm 1942, tổng thống Roosevelt ký sắc lệnh để trục xuất tất cả cư dân gốc Nhật (hơn 2 phần 3 đã được sinh tại Mỹ và là công dân Hoa Kỳ) đến các trại tập trung ở các tiểu bang lân cận, và được đặt dưới sự giám sát quân sự; đến năm 1945, sau khi chiến tranh kết thúc, các cư dân Nhật của California được trở về nguyên quán của mình nhưng lúc đó họ đã mất hết tài sản và của cải của họ và đã không được đền bù xứng đáng
- 1945: đại biểu của 51 quốc gia gặp mặt tại San Francisco và ký bản Hiến Chương để thành lập Liên Hiệp Quốc (United Nations)
- 1955: Disneyland được mở ra tại Anaheim, thuộc Quận Cam (Orange County) miền Nam California
- 1965: bạo loạn (riots) của người Da Đen tại vùng Watts thuộc Los Angeles
- Cuối thập niên 1960: phong trào Hippies nổi lên tại vùng San Francisco và Berkeley, phản đối chiến tranh Việt Nam
- Năm 1981, cựu thống đốc của California là Ronald Reagan đắc cử tổng thống và vào Nhà Trắng; nhờ vậy các hợp đồng về quốc phòng của Liên Bang được ưu tiên giành cho California, và vì thế kinh tế Cali phát triển mạnh vào thập niên 1980, lúc ờ đỉnh cao của Chiến Tranh Lạnh (Cold War)
- Năm 1989: động đất lớn (với cường độ 5.1 Richter Scale) với tâm điểm cách San Francisco 51 dặm về phía Nam
- Năm 1992: bạo loạn (riots) tại vùng South Central của Los Angeles sau vụ tha bổng cảnh sát da trắng trong vụ Rodney King
- Năm 1994: động đất lớn tại Los Angeles; cũng vào năm này, dự luật 187 (Proposition 187) được thông qua, ngăn cấm di dân bất hợp pháp (illegal immigrants) lãnh phúc lợi của dịch vụ an sinh xã hội, giáo dục, và y tế.
- Bắt đầu tử đầu thập niên 1940, sự hình thành của Silicon Valley, một thủng lũng tập trung các hãng xưởng điện tử và high-tech gần San Jose thuộc miền Bắc Cali

[Tudoi]

Mạn phép CTD và Allena cho Tudoi đổi tựa lại để nhiều bạn biết đến mà tìm đọc.
Rất thích khi đọc những gì CTD viết, nhờ vậy Tudoi mở mang kiến thức nhiều, nhất là Tudoi muốn biết cuộc sống nước Mỹ. Nếu có thể CTD và các bạn cho biết cuộc sống người Việt Nam mình bên Mỹ một cách trung thực nghe.
Cám ơn trước.

[ctd2002]

Lãnh thổ Hoa Kỳ bao gồm 50 tiểu bang (trong đó 49 tiểu bang nằm trong châu lục Bắc Mỹ và tiểu bang Hawaii nằm ngoài Thái Binh Dương), một số quần đảo nẳm ở Thái Bình Dương và một số đảo khác nằm trong vùng biển Carribean.
Hoa Kỳ bao gồm các miền (regions) sau:
Pacific Coast
Mountain Region
The Southwest
The Middle West
New England
Middle Atlantic Region
The South

California là tiểu bang nằm ở phía Tây Nam, thuộc miền Pacific Coast giáp ranh với Thái Bình Dương (Pacific Ocean) ở phía Tây, Oregon ở phía Bắc, Nevada và Arizona ở phía Đông, và Mê-hi-cô ở phía Nam.

Diện tích: 411,047 km vuông (158,706 sq miles)
Dân số: gần 35 triệu (estimate 2001)
Thủ phủ: Sacramento

Diện tích nước Việt Nam khoảng 4/5 (80%) diện tích của California, và diện tích California khoảng 3/4 (75%) diện tích của nước Pháp.
California dứng hàng thứ ba về diện tích sau Texas và Alaska. Nó chiếm khoảng 59.5% diện tích của Texas và 26.8% diện tích của Alaska.

http://users.adelphia.net/~ctd2002/States_Of_The_Union.jpg

[ctd2002]

Về mặt địa chất (geomorphology), California được chia ra làm 10 vùng khác nhau như sau:

1/ Sierra Nevada
2/ Klamath Mountains
3/ Cascade Range
4/ Dãy núi Dọc Biển (Coast Ranges)
5/ Transverse Range
6/ Peninsular Range
7/ Great Basin
8/ Mojave Desert
9/ Colorado Desert
10/ Great Central Valley (Sacramento & San Joaquin Valleys)


http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_topography.jpg

[ctd2002]

Về mặt thực vật (vegetation), California được chia ra làm 7 vủng như sau:

1/ Thực vật các miền núi cao
2/ Thực vật sát ven bờ biển
3/ Thực vật vùng sa mạc
4/ Thực vật đồng hoang (sage prairie)
5/ Thực vật đồng bằng trung tâm (Central Valley)
6/ Thực vật trên sườn núi Sierra Nevada và Coast Ranges
7/ Thực vật vùng Los Angeles và Orange County


http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_vegetation.jpg

[ctd2002]

California có một khí hậu của vùng Địa Trung Hải với các mùa hè nóng, khô và các mùa đông ôn hòa với mưa. Bờ biển dài (1100 dặm) làm cho khí hậu có ảnh hưởng đại dương đáng kể. Các khối không khí lớn từ Thái Bỉnh Dương thổi vào và từ trong châu lục Bắc Mỹ về phía đông của dãy Sierra Nevada thổi ra cũng ảnh hưởng rất mạnh đến khí hậu Cali làm cho có những tương phản rất lớn, từ những sa mạc nóng cháy, khô cằn của vùng Đông Nam đến các dãy núi lạnh và đầy gió trên dãy Sierra Nevada, và các rừng ẩm ướt ôn hòa của vủng Tây Bắc.
Mưa nhiều tại vùng Tây Bắc sát biển và biên giới Oregon, cũng như trên dãy núi Sierra Nevada. Mưa rất ít ở sa mạc Mojave ở vùng Đông Nam và phía Nam của Central Valley.
Các vủng màu vàng thì chỉ mưa rải rác vào Mùa Đông (ba tháng, từ tháng 12 đến tháng 2 năm sau).

Tóm lại California có 3 vùng khí hậu khác nhau:
1/ Miền Bắc: khí hậu ôn hòa (mát)
2/ Miền Trung: khí hậu Địa Trung Hải
3/ Miền Nam: khí hậu khô cận nhiệt đới


http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_rainfall.jpg

[ctd2002]

Về mặt quản lý hành chánh, California được chia ra làm 58 quận (counties) như trong bãn đồ dưới đây. Quận Orange nằm ở Nam California (về phía Đông Nam của Los Angeles) là nơi có đông người Việt sinh sống nhất, và với địa danh Little Saigon, được xem như là thủ đô của Người Việt Tỵ Nạn tại Hoa Kỳ.

Dân cư tập trung trong các vùng (regions) sau:
1/ Los Angeles County
2/ Orange County
3/ Inland Empire (gồm các quận Riverside và San Bernardino)
4/ San Francisco Bay Area (gồm các quận Alameda, Contra Costa, Marin, Napa, San Francisco, San Mateo, Santa Clara, Solano, và Sonoma)
5/ Central Valley Region (gồm các quận kéo dài từ thành phố Bakersfield đến Redding: Butte, Colusa, Fresno, Glenn, Kern, Kings, Madera, Merced, Placer, Sacramento, San Joaquin, Shasta, Stanislaus, Sutter, Tehama, Tulare, Yolo, và Yuba).

Danh từ Greater Southern California Area thường bao gồm các quận (counties) sau: Los Angeles, Orange, Riverside, San Bernadino, Imperial, San Diego và Ventura.

* Một vài con số tương phản:
Los Angeles County (với gần 9 triệu dân) là quận có đông dân nhất của California, và của cả nước Mỹ.
San Bernardino County (với diện tích 20,000 dặm vuông) là quận có diện tích lớn nhất trong vùng.
Alpine County, một quận hẻo lánh với nhiều núi non hiểm trở (nằm sát biên giới Nevada gần Lake Tahoe) chỉ có 1,300 dân
San Francisco, là thực thể quận-thành phố kết hợp (county-city combined) duy nhất trong toàn California, chỉ chiếm khoảng 49 dặm vuông.

http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_Map.gif

[ctd2002]

Kể từ năm 1962, California đã trở thành tiểu bang có đông dân nhất, và đã giữ vững vị trí dẫn đầu này cho đến ngày hôm nay.

Theo ước tính giữa năm 2001, dân số California đã vượt 34 triệu người, chiếm gần 12% của tổng số 284.8 triệu dân Mỹ (trong khi diện tích của California chỉ có 4.5% diện tích của Hoa Kỳ).

Break down về các chủng tộc khác nhau như sau:
1/ Trắng: 59.5%
2/ Á Châu: 10.9%
3/ Da đen: 6.7%
4/ Thổ dân da đỏ và Alaska: 1.0%
5/ Hawaii và Thái Bình Dương: 0.3%
6/ Các chủng tộc còn lại: 16.8%
7/ Hai hay nhiều sắc tộc lai: 4.7%

* Mễ (Hispanic): 32.4% [thuộc tất cả các chủng tộc]

(Bắt đầu từ Census năm 2000, nhóm Hispanic được tách riêng ra, vì nó không được xem như một chủng tộc riêng, mà là một nhóm VĂN HÓA riêng trong đó gồm có Da Trắng, Da Đen, Lai hai hay nhiều sắc tộc khác nhau, v.v...)

California là tiểu bang lớn nhất ở Hoa Kỳ mà dân da trắng gốc Châu Âu (European-Americans hay còn gọi là Non-Hispanic Whites) không còn là thành phần đa số !!! Mật độ dân Á Châu (10.9%) cũng cao hơn mức trung bỉnh (3.9%) trên toàn quốc gần gấp ba lần.
Với đà gia tăng dân số như hiện nay, các nhà dân số học ước tính dân gốc Mễ (Hispanic) sẽ trở thành thành phần đa số (majority) đến năm 2040, lúc đó, break down về các chủng tộc sẽ như sau:
1/ Da đen: 5%
2/ Châu Á Thái Bình Dương: 16%
3/ Mễ (Hispanic): 48%
4/ Trắng: 31%
Đây là mối lo ngại hiện nay của thành phần đa số da trắng !!!

Vì địa hình và khí hậu khắc nghiệt của mốt số vùng sa mạc, dân sô được phân bổ không đồng đều trong toàn tiểu bang, thường tập trung ven biển và ở đồng bằng trung tâm. Theo ước tính của năm 2000, dân số tập trung trong 4 vùng chính như sau:
1/ Los Angeles County: 28%
2/ Orange County & Inland Empire: 17%
3/ San Francisco Bay Area: 20%
4/ Central Valley Region: 17%
5/ Các vùng còn lại: 10%

[ctd2002]

Vì California có diện tích quá lớn và bao gồm nhiều vùng khí hậu và địa chất khác nhau, trước đây đã có những toan tính tách California ra làm 2 hay 3 mảnh nhỏ hơn.
Hiện nay, nếu xét theo địa hình, khí hậu và kinh tế, thì California có thể được chia ra làm 7 xứ sở nhỏ (seven smaller states) như hình dưới đây, mỗi xứ với đặc trưng khí hậu, kinh tế (và cả văn hoá) riêng của nó:
I/ Deserts (sa mạc)
II/ The Sierra (Dãy Sierra)
III/ Land of Fire (Xứ Núi Lửa)
IV/ Land of Water (Xứ Nước)
V/ The Great Valley (Đồng Bằng Lớn)
VI/ The Fractured Province (Tỉnh Xứt Mẻ)
VII/ The Profligate Province (Tỉnh Xa Xỉ)

Vì vậy, chúng ta hay nghe nói đến "The Seven States of California" là vì thế đấy.

http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_seven_states.gif

[tdvo2]

Bạn ctd sửa lại dân số Hoa Kỳ là 285 triệu, không phải là 185 triệu như đánh máy bị typo như ở trên.

[ctd2002]

Vậy mà CTD tưởng không có ai thèm đọc thread này chứ !!! :D

Originally posted by tdvo2
Bạn ctd sửa lại dân số Hoa Kỳ là 285 triệu, không phải là 185 triệu như đánh máy bị typo như ở trên.

[ctd2002]

Vào năm 2000, California kỹ niệm 150 năm thành lập như là tiểu bang có quyền lực nhất trong xứ Mỹ. Bởi vì quyền lực chính trị liên quan trực tiếp đến dân số, và vì California vẫn là tiểu bang đông dân nhất trong nhiều thập niên qua, California đã giữ uy thế trên diển đàn chính trị toàn quốc của Mỹ. Hai vị tổng thống trong số 7 vị tổng thống sau cùng, ông Richard Nixon và Ronald Reagan, xuất thân từ California, và trong số 9 Thẩm Phán (justices) hiện đang ngồi trên ghế của Tối Cao Pháp Viện (Supreme Court) thì có 4 ông hoặc đã sinh ra hoặc đã được giáo dục tại California.
Tiểu bang California có 52 trong số 435 dân biểu của Hạ Viện (House of Representatives) và 54 electoral votes, một phần năm trong số 270 phiếu cần thiết để bầu một vị tổng thống (có tổng cộng 238 electoral votes trong một cuộc bầu cử tổng thống)

Để các bạn hiểu rõ cách thức bầu cử tổng thống bên Mỹ này, CTD xin giải thích tóm lược như sau:
Bầu cử Tổng Thống bên Mỹ được tiến hành qua 3 bước:
1/ Cử tri của mỗi tiểu bang bỏ phiếu trực tiếp cho vị tổng thống mình muốn (cái này gọi là universal suffrage)
2/ Mỗi tiểu bang tổng kết lại số phiếu bầu của mỗi vị tổng thống trong tiểu bang mình; ứng cử viên tổng thống nào chiếm đa số trong tiểu bang thì sẽ lấy hết toàn bộ electoral votes của tiểu bang đó
[Số electoral votes của một tiểu bang bằng tổng số dân biểu của tiểu bang + 2; 2 cũng chính là số thượng nghị sĩ (senators) của tiểu bang. Vì California có 52 dân biểu nên tổng số electoral votes của California là 52+2=54].
3/ Các electoral votes của mỗi tiểu bang được đếm tại tiểu bang mình vào cuối tháng 12 của năm bầu cử và sẽ được gửi qua thủ đô Washington D.C. vào đầu tháng giêng năm sau. Tất cả electoral votes của các tiểu bang sẽ được tổng kết để xem ai đắc cử vào Nhà Trắng.
Cũng vì cơ chế bầu qua electoral votes này mà đã xảy ra tình trạng có những vị tổng thống đắc cử vào Nhà Trắng nhưng không được đa số (majority) phiếu trong universal suffrage (ví dụ như đương kim tổng thống George W. Bush đã thắng Al Gore về electoral votes nhưng lại thua Gore về univeral suffrage !!!)

* Vài con số cho thấy uy thế của California trong chính trường Hoa Kỳ (trong hình bên dưới, con số trong mỗi tiểu bang là số electoral votes của tiểu bang đó):
- tiểu bang có số electoral votes ngay sau California là New York (với 33 electoral votes) và Texas (với 32 electoral votes) thua Cali tới hơn 21 votes
- các tiểu bang thưa dân như Montana, Wyoming, North Dakota, South Dakota, Vermont chỉ có 3 electoral votes

http://users.adelphia.net/~ctd2002/US_electoral_votes2.jpg

[ctd2002]

Ở California có 2 cấp chánh quyền: chánh quyền tiểu bang và chánh quyền địa phương.
Chánh quyền tiểu bang có 3 ngành hành pháp (executive), lập pháp (legislative), và tư pháp (judicial).
Chánh quyền địa phương có 3 cấp: của quận (county), thành phố (city), và đặc khu (special districts); ngoài ra còn có các regional agencies với chức năng điều phối các chính sách của 3 cấp chánh quyền kia.

A/ Ngành Hành Pháp:
Đứng đầu là Thống Đốc Tiểu Bang (Governor) với nhiệm kỳ 4 năm, và 7 viên chức hành pháp khác đều do dân bầu lên (tất cả với nhiệm kỳ 4 năm):
1/ Phụ Tá Thống Đốc (Lieutenant-Governor)
2/ Tổng Trưởng Tư Pháp (Attorney General)
3/ Giám Sát Viện (Controller)
4/ Tổng Trưởng Ngoại Giao (Secretary of State)
5/ Tổng Trưởng Ngân Khố (State Treasurer)
6/ Ủy Viên đặt trách Bảo Hiểm (Insurance Commissioner)
7/ Tổng Quản Giám ngành Giáo Dục (Superintendent of Public Instruction)
Các viên chức từ 1 đến 6 được bầu lên qua các cuộc vận động tranh cử có liên kết đảng phái (partisan campaigns). Chỉ có viên chức thứ 7 thì được bầu lên trên cơ sở phi-đảng-phái (nonpartisan basis).
Ngoài ra, còn có các Ban (Boards) mà các thành viên được chỉ định bời Thống Đốc (với sự đồng ý của Thượng Viện Tiều Bang). Ví dụ, có 4 Ban thuộc về ngành giáo dục, là:
1/ University of California Board of Regents: quản lý 9 campuses của University of California; board này gồm 18 thành viên được chỉ định bởi Thống Đốc cho nhiệm kỳ 12 năm, 7 thành viên ex officio, và một sinh viên UC vơi nhiệm kỳ một năm
2/ California State University Board of Trustees: trông coi 20 campuses của hệ California State University; board này gồm 18 thành viên được chỉ định bởi Thống Đốc với nhiệm kỳ 8 năm, và 5 thành viên ex officio
3/ Board of Governors of the California Community Colleges: gồm 16 thành viên (kể cả một giáo sư đại học) được bổ nhiệm bởi Thống Đốc với nhiệm kỳ 4 năm để điều hành 71 community college districts do từng địa phương tự quản lý
4/ State Board of Education: 10 thành viên của board này được bổ nhiệm với nhiệm kỳ 4 năm để đưa ra chính sách cho các trường trung tiểu học công trong toàn tiểu bang
Ngoài ra còn có các Boards sau:
5/ State Personnel Board
6/ Public Utilities Commission
7/ Energy Commission
8/ Fair Employment and Housing Commission
9/ Workers' Compensation Appeals Board
10/ Board of Prison Terms
11/ Public Employment Relations Board
12/ Alcohol Beverage Control Board

B/ Ngành Lập Pháp:
Ngành Lập Pháp của California gồm lưỡng viện quốc hội với: một Thượng Nghị Viện (Senate) với 40 thượng nghị sĩ - state senators(nhiệm kỳ 4 năm) và một Hạ Nghi Viện (Assembly) với 80 dân biểu - state assemblymen (nhiệm kỳ 2 năm).

C/ Ngành Tư Pháp:
Ngành Tư Pháp California có 4 cấp Tòa Án từ thấp lên cao như sau:
1/ Municipal Courts: là cấp tòa án thấp nhất; mỗi quận có ít nhất một municipal court, và những quận đông dân có thể có tới 2 hay 3; có tất cả 127 municipal courts với 669 thẩm phán (judges); xử các vụ án tiểu hình (misdemeanors) và nghe sơ thẩm (preliminary hearings) các vụ án đại hình (felonies)
2/ County Superior Courts: mỗi quận (county) có một Tòa Án Tối Cao; 58 quận trong California dùng tới 789 thẩm phán và 131 commissioners và referees; xử các vụ kháng cáo từ các municipal courts đưa lên, đồng thời xử các vụ án đại hình phối hợp với county district attorney
3/ District Courts of Appeal: có tất cả 6 districts, với 18 divisions và 88 justices; xử các vụ kháng án từ các county superior courts đưa lên
4/ California Supreme Court: là Tòa Án Tối Cao của toàn tiểu bang, gồm 1 chief justice và 6 associate justice

[ctd2002]

http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_courts.jpg

[ctd2002]

http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_elected_officials.jpg

[ctd2002]

http://users.adelphia.net/~ctd2002/California_Senate_Districts.jpg

[ctd2002]

Chánh quyền địa phương ở California được chia làm 4 cấp:
1/ chánh quyền quận (county government)
2/ chánh quyền thanh phố (city government)
3/ các đặc khu (special districts)
4/ các ban vùng (regional agencies)

1/ Chánh quyền quận có nhiệm vụ cung ứng các dịch vụ sau đây cho cư dân của các vùng chưa sát nhập (unincorporated areas) trong quận [hoặc cho cư dân của các thành phố mà có hợp đồng với quận để làm dịch vụ đó cho thành phố của mình]:
- quản lý các chương trình trợ cấp xã hội (social welfare) như Temporary Assistance to Needy Families (TANF)
- quản lý dịch vụ trông coi trẻ con nuôi (foster care) và nhận nuôi các trẻ bị lạm dụng hay bỏ rơi
- quản lý sở hữu tài sản (property ownership)
- quản lý cử tri đăng ký đi bầu (voter registration)
- trông coi hồ sơ sanh đẻ và cưới hỏi
- truy tố tội đại hình (felonies)
- vận hành hệ thống Tòa Án Tối Cao (superior court system)
- cung cấp dịch vụ y tế cho các người không có bảo hiểm (uninsured), kể cả bệnh tâm thần (mental health)
- trông coi các vấn đề liên quan đến vệ sinh sức khỏe công cộng như các bệnh truyền nhiễm, thức ăn ngộ độc lan tràn, v.v...
Ngoài ra, chánh quyền quận gồm các viên chức sau được dân bầu lên:
- 5 quản gia (county supervisors) [ngoại trừ San Francisco, vừa là city vửa là county nên có tới 11 quản gia]
- một cảnh sát trưởng (sheriff)
- một công tố viên (district attorney)
- một viên chức định giá thuế (tax assessor)

2/ Chánh quyền thành phố cung ứng các nhu cầu hằng ngày sau đây cho dân trong thành phố mình:
- cống rãnh và thu lượm rác rưỡi
- cảnh sát và cứu hỏa
- thư viện
- kiểm soát đường phố và lưu thông
- trông coi các sân chơi và công viên
- hoạch định và phân vùng (planning and zoning)
Có 2 loại thành phố:
a/ "general law city" thu hồi quyền lực từ các đạo luật (statutes) được thông qua bởi lưỡng viện quốc hội (của tiểu bang)
b/ "charter city" có bản hiến pháp riêng của nó (do tự city đó lập ra)
Có 2 loại hình quản lý của thành phố: mayor-council và council-manager.
Trong hình thức "mayor-council" thì có sự tách biệt quyền lực giữa ông thị trưởng (mayor), có quyền hành pháp, và "council", ban hành các đạo luật gọi là sắc lệnh (ordinances).
Trong hình thức "council-manager" thì hội đồng (council) có cả quyền hành pháp và lập pháp, nhưng hội đồng thường thi hành quyền hành pháp bằng cách chỉ định một người chuyên môn làm quản gia thành phố (city manager) để phối hợp và điều hành các ban bộ (departments).
Los Angeles và San Francisco dùng hình thức mayor-council, trong khi Oakland, San Jose, và Torrance (và 90% các thành phố khác) dùng hình thức council-manager.
Các viên chức làm việc trong chánh quyền thành phố là:
- một thư ký (city clerk)
- một luật sư (city attorney)
- một giám sát viên (treasurer or controller)
- một ban kế hoạch (planning commission)
Ngoài ra, còn một yếu tố khác ảnh hưởng đến chính trị của thành phố là: các thành viên hội đồng (council members) được bầu at-large hay là district-based. Trong đa số gần 500 thành phố của California, thì các council members thường được bầu at-large, có nghĩa là họ có thể cư ngụ bất cứ nơi đâu trong thành phố. Chỉ có một vài thành phố dùng hình thức district-based, trong đó thành phố được chia ra các khu, và mỗi khu bẩu lên một council member (thành phố Los Angeles theo hình thức này, và có 15 districts)

3/ Các đặc khu (special districts) cung cấp các dịch vụ khác mà không thuộc quyền quản hạt (jurisdiction) của đơn vị nào khác, như: dự trữ nước, đèn đường, diệt trừ muỗi, giao thông công cộng, kiểm tra chất lượng không khí, v.v...
Có tổng cộng trên 6,500 đặc khu khác nhau, trong đó các school districts chiếm tỷ lệ nhiều nhất (gần 1/6). Có tất cả trên 1,100 school districts, trong đó khoảng 630 district tiểu học (elementary school), 115 district trung học (high school), 71 district đại học cộng đồng (community college), và 285 unified districts (gồm cả tiểu học và trung học). Các đặc khu này có các ban (boards) gồm các thành viên do dân bầu lên.
Một số các đặc khu khác là:
- water utility
- lighting and lighting maintenance
- waste disposal
- streets and roads
- recreation and park
- cemetery
- hospital
- transit
- library services
- police protection
- fire protection
- airport
- v.v...

4/ Các regional agencies bao gồm 2 loại:
a/ Intergovernmental "councils of government" gồm các tổ chức sau:
- Association of Bay Area Governments (ABAG)
- Southern California Association of Governments (SCAG)
- Sacramento Area Council of Governments (SACOG)
- San Diego Association of Governments (SANDAG)
b/ Single-issue regional structures, or large special districts ví dụ như:
- Metropolitan Water District (for Southern California)
- Bay Area Rapid Transit District (BART) => for San Francisco Bay Area
- Metropolitan Transit District (MTA) => for Los Angeles area

[ctd2002]

Do hệ thống chính quyền ở California phức tạp như vậy (5 cấp tất cả), nên bầu cử trong tiểu bang đôi khi rất là khó hiểu.
Tối thiểu, bạn sẽ thuộc quyền quản hạt bầu cử (election jurisdiction) của các districts sau:
- một U.S. congressional district - để bầu cho một trong 52 vị dân biểu của California ở Hạ Nghị Viện của Liên Bang
- một Senate district của tiểu bang - để bầu cho một trong 40 thượng nghị sĩ (State Senator) cho Thượng Viện của tiểu bang
- một Assembly district của tiểu bang - để bầu cho một trong 80 dân biểu (Assemblyman) cho Hạ Viện của tiểu bang
- một county supervisorial district - để bầu cho một trong 5 county supervisors cho quận của mình
- một city district - để bầu cho một trong số các council member của hội đồng thành phố (thường có tổng cộng 5 council members cho một thành phố)
- một school district - để bầu cho các thành viên trong school district của mình
- một community college district - để bầu cho các thành viên trong community college district của mình

Các bạn nào đã có từng đi bầu ở California thì chắc đã biết qua điều này rồi !!!:)

O.k., bây giờ CTD có homework cho các bạn nào ở California. Các bạn hãy tìm hiểu và viết xuống tên của các ELECTION DISTRICTS nơi mình đang cư ngụ. :)

[ctd2002]

Tổng sản lượng địa phương (Gross Domestic Product) của California là 1,300 tỷ Mỹ kim (vào năm 2000), chiếm gần 15% GDP của toàn quốc Hoa Kỳ. Nếu đứng thành một quốc gia riêng biệt, California đứng hàng thứ 8 trên thế giới về kinh tế.
Thu nhập bình quân của một gia đình (average median income) là $42,791.
Có 3 xu hướng chính ảnh hưởng đến nền kinh tế Cali ngày nay:
1/ globalization of the world economy
2/ demilitarization of the Califonia economy in the early 1990s, after the collapse of the Communist world and subsequently the defense industry in California
3/ deindustrialization of the California economy (i.e. manufacturing jobs have shifted production overseas)
Vì 3 xu hướng này, nền kinh tế của California ngày nay là một nền kinh tế nặng về dịch vụ (service economy) không dựa trên sản xuất hàng hóa mà dựa trên trao đổi dịch vụ (exchanging services) như là:
- giải trí (entertainment)
- du lịch (tourism)
- liên lạc diện thoại (telecommunications)
- buôn bán lẻ (retail sales)
- luật (law)
- financial services (dịch vụ tài chính)
- chăm sóc y tế (health care)
- giáo dục (education)
- v.v...
Tỷ lệ của dịch vụ và thương mại (services and trade) chiếm trên 50% sản lượng của nền kinh tế California.
Ngoài ra, California còn là tiểu bang nông nghiệp (agricultural state) lớn nhất của Mỹ - đặc biệt là sản xuất hoa quả (fruit production - với các ngành công nhiệp đào mỏ (mining), khoang dầu (oil drilling), sản xuất sinh học (biomedical manufacturing), sản xuất các mặt hàng kỹ thuật cao cấp (high-tech and innovative industries) như sản xuất software và electronic hardware khá phát triển.

[Tuong-Vi]

:clap :clap anh CTD.. thnx anh CTD và chị Allena nhiều.. tuongvi đã học hỏi nhiều về Cali và Saigon wa cái thread này.. many thnxxx

[ctd2002]

Mà hình như cách tổ chức chính quyền của xứ Down & Under (Úc) cũng giống như Mỹ phải không Tường Vi? (tức là cũng theo chế độ Cộng Hòa Liên bang).

[ctd2002]

Khoảng 92% dân của California sống ở đô thị (urban area). Tức là có đầy đủ các tiện ích vật chất tối thiểu như điện, nước, sưởi ấm (gas), điện thoại, truyền hình, cống rãnh thoát nước, thu lượm rác rưỡi, v.v...
Sau đây là tên của các thành phố lớn nhất của California (và dân số - dựa theo Population Census của năm 2000):

* Ở Bắc Cali:
==========
San Jose (894,943)
San Francisco (776,733)
Sacramento (407,018)
Oakland (399,484)
Stockton (243,771)
Fremont (247,057)

* Ở Central Valley:
==============
Fresno (427,652)
Bakersfield (247,057)

* Ở Nam Cali:
===========
Los Angeles (3,694,820)
San Diego (1,223,400)
Long Beach (461,522)
Santa Ana (337,977)
Anaheim (328,014)
Riverside (255,166)

[Chris-T]

Cám ơn bro CTD nhiều nha - thật là "educational", có nhiều cái statistic mà thường mình không để ý tới. :flower: :flower: :flower:

[ctd2002]

Các bạn đừng nhầm lẫn thanh phố Los Angeles (Los Angeles City) với quận Los Angeles (Los Angeles County) nhe. Thành phố Los Angeles nằm trong lòng quận Los Angeles ở miền Nam của California. Với dân số gần 9 triệu dân, quận Los Angeles là quận đông dân nhât của California và của cả nước Mỹ !!! Thành phố Los Angeles là thành phố rộng nhất (về diện tích) và lớn nhất (về dân số) của toàn tiểu bang California.
Với diện tích 467.4 dặm vuông (1,210.57 kilomét vuông), thành phố Los Angeles đứng hàng thứ nhì sau Jacksonville (của tiểu bang Florida).
Với dân số gần 3.7 triệu người, thành phố Los Angeles đứng hàng thứ nhì sau New York City (của tiểu bang New York).

Thành phố Los Angeles là một thành phố rất đặc biệt ở chỗ nó không có một tâm điểm (center) với đưởng ranh giới rõ rệt (clearly distinct city border limits), mặc dù nó có một khu downtown với nhiều cao ốc - high rise buildings. Hình thù của Los Angeles cũng khá ngộ nghĩnh (xin xem hình ở bên dưới), và có những thành phố khác nằm gọn hoàn toàn trong lòng của nó (như là Beverly Hills, Culver City, San Fernando, Santa Monica, etc.)

Thành phố Los Angeles thật ra là sự hợp thành của rất nhiều cộng đồng (communities) - tương đương với phường hay xã của VN mình - với mỗi community có một vẻ đặc trưng và mã số vùng bưu điện (zip code) riêng.

Trong hình bên dưới, các districts là để bầu nghị viên thành phố (city councilmember), chứ không phải là các communities của thành phố Los Angeles. Có tổng cộng 15 districts, mỗi district bầu ra một councilmember (vì thành phố Los Angeles theo district-based election, như đã nói ở mấy post trên).

http://users.adelphia.net/~ctd2002/Los_Angeles_City.jpg

Sau đây là danh sách của các communities nằm trong lòng của thành phố Los Angeles với zip code:

Bel Air Estates 90077
Boyle Heights 90033
Brentwood 90049
Canoga Park 91303
Castellamare 90272
Chatsworth 91311
Cheviot Hills 90064
Chinatown 90012
Country Club Park 90019
Crenshaw 90008
Cypress Park 90065
Eagle Rock 90041
Echo Park 90026
El Sereno 90032
Encino 91316
Garvanza 90042
Gl***ell Park 90065
Granada Hills 91344
Hancock Park 90020
Harbor City 90710
Harbor Gateway 90501
Highland Park 90042
Hollywood 90028
Hyde Park 90043
Jefferson Park 90018
Koreatown 90006
La Tuna Canyon 91352
Lake View Terrace 91342
Leimert Park 90008
Lincoln Heights 90031
Mar Vista 90066
Mid-City 90016
Miracle Mile 90036
Mission Hills 91340
Montecito Heights 90031
Monterey Hills 90032
Mount Washington 90065
North Hills 91343
North Hollywood 91606
Northridge 91324
Pacific Palisades 90272
Pacoima 91331
Palisades Highlands 90272
Palms 90034
Panorama City 91402
Park La Brea 90036
Playa Del Rey 90293
Porter Ranch 91326
Rancho Park 90064
Reseda 91335
San Pedro 90731
Sawtelle 90025
Shadow Hills 91040
Sherman Oaks 91403
Silver Lake 90026
Studio City 91604
Sun Valley 91352
Sunland 91040
Sylmar 91342
Tarzana 91356
Terminal Island 90731
Tujunga 91042
Universal City 91608
Valley Glen 91401
Van Nuys 91401
Venice 90291
Warner Center 91367
Watts 90002
West Hills 91307
West Los Angeles 90025
Westchester 90045
Westlake 90057
Westwood 90024
Wilmington 90744
Wilshire Center 90010
Winnetka 91306
Woodland Hills 91364

LOS ANGELES: sự ra đời của một siêu-đô-thị (megalopolis?)
Trong suốt thế kỷ 20, người ta đã chứng kiến một sự phát triển có một không hai trong lịch sử phát triển đô thị tại quận Los Angeles. Mặc dủ đã có các sự phát triển tương tự như vậy bên vùng East Coast và Midwest, nó đã đạt đến cực điểm tại Los Angeles. Các chính sách chính trị khuyến khích sự phát triển của các nhà ở cho từng hộ gia đình (individual family dwellings) và phương tiện giao thông cá nhân (private transport) vào đầu thế kỷ 20, đã dẫn tới một sự đô-thị-hóa (urbanization) không phải vô-kế-hoạch (unplanned) như người ta lầm tưởng, mà đã được hoạch định như một vùng phi-thành-phố ("non-city") mà trong đó chiếc xe hơi (the automobile), sự phát triển theo chiều ngang (horizontal growth), và sự tản-mác-hóa (decentralization) là ba yếu tố nền tảng.
* Sự bùng nổ dân số:
Vào đầu thế kỷ 20, miền Nam California đã được xem như là một Vườn Thượng Uyển khổng lồ (vast Garden of Eden). Vào năm 1900, Los Angeles chỉ là một thành phố nhỏ có vỏn vẹn chừng 100,000 dân. Đến năm 1920, dân số đã vượt trên 500 ngàn người, và đến năm 1930, thì con số đó lên đến hơn 1.2 triệu. Cũng trong khoảng thời gian này, dân số trong vùng đã gia tăng hơn gấp đôi, từ 936,000 lên tới 2,208,000 người. Vào năm 1904, một loạt các biện pháp khoanh vùng (zoning measures) đã được ban hành để tổ chức quy hoạch sự phát triển của các vùng nhà ở (residential), thương mại (commercial), và công nghiệp (industrial).
* Sự phát triển theo chiều ngang (horizontality):
Để phát triển đô thị, cần có 3 điều kiện: một mạng lưới giao thông trong đô thị, tiềm năng kinh tế dồi dào, và nguồn năng lượng và nước tự túc.
* Chiếc xe hơi (the automobile):
Công ty đường sắt Pacific Electric hùng mạnh, tuy đã xây được một mạng lưới giao thông đường sắt giữa các đô thị từ đầu các thập niên 1900, đã không cạnh tranh được với ngành công nhiệp xe hơi. Los Angeles có khoảng 160,500 chiếc xe vào năm 1920, 860,000 xe vào năm 1930, và 1,093,000 xe vào năm 1940.
* Tiềm năng kinh tế:
Kể từ đầu 1900, các ngành công nghiệp nghĩ mát (vacation industry) và giám định đất đai và tài sản (land and property speculation?) là hai yếu tố thúc đẩy sự bành trướng kinh tế. Mặc dủ vùng xung quanh có nguy cơ bị động đất, đã không có các hạn chế (restrictions) về xây cất. Các ngành công nghiệp dầu hỏa, điện ảnh, xe hơi và máy bay là các động cơ khác thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

* Các nguồn tài nguyên chính yếu:
Nước và điện luôn là 2 vấn đề bức bách, cho nên các giới chức trách của thành phố đã cố gắng bảo đảm số lượng (quantity) thay vì chất lượng (quality). Điều này đã được giải quyết vào năm 1931 bằng việc xây dựng cái đập Hoover Dam trên sông Colorado. Ngày nay, Los Angeles lệ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cung cấp nước và năng lượng này, mà đang nhanh chóng tới thời kỳ quá tải. Nhưng bất kỳ biện pháp nào mà được áp dụng hôm nay hay trong tương lai để chấn chỉnh lại tình trạng này, đều sẽ không thay đổi được một quang cảnh đô thị (urban landscape) mà đã là sản phẩm của Giấc Mộng Hoa Kỳ (The American Dream).

[ sẽ viết tiếp - 4 giờ 40 sáng Thứ Ba ]

[Tudoi]

CTD chịu khó viết quá, Tudoi khâm phục :flower: :flower: :flower:

[ctd2002]

Dạo này CTD cũng bận quá nên ít khi ghé vô đây để trò chuyện cùng các bạn. Với lại tình hình kinh tế tại Nam Cali hiện nay (và Mỹ nói chung) cũng không mấy khả quan (chưa kể đến tình hình căng thẳng với Iraq), nên cũng không hứng mấy.
Sao lúc này anh Tú khỏe chứ ? Ra giêng đi làm vui vẻ? CTD cũng không thấy anh ghé vô đây nhiều nữa.
Các bạn khác ở CALI không thấy bóng ma nào ghé qua đây cả, toàn là mấy member ở nước ngoài không hà ? Chắc là lo đi chạy kiếm job hết rồi hay sao đó mà ???!!! :confused: :D

[Tudoi]

:p :p :p
Tudoi có ghé vào đây coi mà không có viết bài nhưng nhận xét thì có nên CTD có cảm tưởng như Tudoi không ghé. Cám ơn CTD đã có lời hỏi thăm sức khõe, tình hình kinh tế ở Áo cũng bi đát lắm. Các hãng lớn thi nhau đóng cửa hay giảm bớt người. Có người làm mười mấy năm trời mà vẫn còn bị đuổi. Đình trệ nhất là các hãng điện tử và thất nghiệp cao nhất là trong các ngành nghề văn phòng.