Kinh Dựng Làng

[TruSiNang]

Kinh An Tiêm

Chính Kinh

An Tiêm là con nuôi của vua Hùng, nhưng bị đày ra đảo hoang . Dầu An Tiêm cố công khai phá, đảo vẫn khô cằn, khiến An Tiêm càng thêm khốn đốn .

Bỗng một hôm, có con chim lạ bay ngang và để rơi mấy hột giống . Và rồi, nhờ An Tiêm chuyên lo chăm sóc, các hột giống đó mọc thành loại dưa thơm ngon tươi mát .

An Tiêm liền ghi dấu trên dưa và thả xuống biển . Nhiều người vớt được dưa nên tìm tới đảo và đảo hoang đã trở thành làng xóm đông đúc .

An Tiêm lại gởi dưa về dâng vua .

Từ đó nước ta có dưa hấu, và được dùng làm lễ vật cúng tế .

[TruSiNang]

2. GIỚI THIỆU VIỆC LÀNG

2.1 Người Dân Việc Làng.

a. Nhiều chuyện kể đã khai thác dài dòng về gốc tích của An Tiêm, và về lý do khiến Vua Hùng đày An Tiêm ra hoang đảo.

Thực ra, nhìn trong toàn bộ, điạ vị làm con nuôi của Vua Hùng cũng có ý nghĩa đặc biệt.

Ở Kinh Chử Ðồng và Kinh Tiết Liêu, đã có công chúa Tiên Dung và hoàng tử Tiết Liêu. Ở đây lại có con nuôi An Tiêm .

Xét theo công tác, hoàng tử Tiết Liêu nhờ Tổ dạy sáng chế bánh dày bánh chưng, nên được làm vua để thịnh Nước an Dân. Ở Kinh Chữ Ðồng, nàng công chúa Tiên Dung, đã cùng với chàng không khố Chữ Ðồng, lo phát triển nước .

Ở đây, An Tiêm không làm việc Nước rộng lớn, mà chỉ khai khẩn một đảo hoang thành xóm làng .

Như thế, Kinh nhấn mạnh lý lịch con nuôi là để giới thiệu An Tiêm cũng làm việc chung, nhưng ở tầm độ khác với công chúa và hoàng tử. An Tiêm làm việc Làng .

b. Lại nữa, theo quan niệm chính trị Việt, mọi người trrong làng đều là con dân của vua, và được vua quan chăm sóc như cha mẹ chăm sóc đứa con mới sinh. Như vậy, mọi người dân đều là con nuôi của Vua Hùng .

An Tiêm chính là biểu trưng của mọi người dân trong nước .

 Vì những liên hệ mật thiết giữa việc Làng và việc Nước, ta sẽ luôn nhìn Kinh An Tiêm trong tương quan với các Kinh Tiết Liêu và Kinh Chử Ðồng .

Nam Thiên

[TruSiNang]

2 . 2 Làng Thôn Tự Chủ.

a . Sau khi giới thiệu quan niệm đặc biệt về vị trí của người dân, Kinh An Tiêm còn nhấn mạnh thêm: An Tiêm bị đầy ra đảo hoang .

Bị đày ra đảo hoang, sống trên đảo hoang, chính là sống xa cách mọi người. An Tiêm chẳng những xa vua, xa triều đình, mà cũng không liên lạc với những người có quyền lực .

Ở đảo hoang còn có ý nghĩa là phải tự lực tự túc trong mọi việc, từ sinh sống hằng ngày, tới mọi tiện nghi, mọi quyết định lớn nhỏ. Tất cả đều do chính mình định liệu, và đều tự mình lãnh nhận mọi hậu quả .

b. Ðây là phần giới thiệu nếp sống đặc biệt của chế độ Làng Thôn Việt Nam. Khác với tổ chức chính trị của các văn hóa khác, quyền hạn vua quan của ta chẳng những không can thiệp vào đời sống từng người, mà cũng không xâm phạm cả nếp sinh hoạt của làng thôn .

Ðối với triều đình, mỗi làng là một đảo ngoài biển khơi. Trong làng, người dân tự lập tự quyết cho chính mình .

Làng tự lập đến nỗi chẳng những có một ban quản trị riêng, do chính dân làng bầu ra, mà còn có cả những điều lệ riêng cho hệ thống hành chính của làng. Làng có một ngôi đình để thờ Thành Hoàng riêng. Làng có cả tổ chức trị an riêng, với những tiêu chuẩn thưởng phạt do làng quy định. Và, dĩ nhiên, làng có tài sản riêng, và toàn quyền xử dụng theo nhu cầu .

Trong phạm vi làng, cả quyền phép của vua quan cũng kiêng nể những điều lệ riêng này. Phép vua thua lệ làng .

Không có chế độ nào trực tiếp do dân và dân chủ hơn .


Nam Thiên

[TruSiNang]

3. NGƯỜI LÀM VIỆC LÀNG

3 . 1 Rồng Khai Phá.

An Tiêm ra đảo, như Chử Ðồng cũng đã ra biển, chính là hình ảnh Rồng ra biển để vẫy vùng, để thi thố tài năng. Vì vậy, nói An Tiêm khai phá đảo hoang tức là mô tả việc mở mang vùng đất mới, khởi đầu công tác khai hoang lập làng.

Nhưng dầu An Tiêm cố công gắng sức, đảo vẫn khô cằn. Hình ảnh An Tiêm một mình trên đảo vắng, cũng nhắc nhớ hình ảnh chàng không khố Chữ Ðồng ở ven sông. Cả hai đều sống bên bờ nước, đều khổ sở đói khát, đều không nhà không cửa, không thân thuộc bạn bè ... và dầu đã vận dụng toàn tài toàn sức, cả hai vẫn cứ phải sống trong khốn đốn cùng cực.

3 . 2 Tiên Ðem Mần Sống.

a . Cuộc sống đầy đọa đó kéo dài cho tới ngày An Tiêm gặp được con chim lạ.

Theo thường tình, chi tiết này thực kỳ quái. Tại sao sự tích lại không diễn tiến như nhiều chuyện phiêu lưu khác? Tại sao không cho An Tiêm gặp được giống dưa quí nơi hải đảo không người? Như thế có phải hợp lý hơn không? Tại sao phải có chim lạ bay tới ? Thêm phiền phức, khó tin .

Nhưng đặc điểm lại ở chỗ khó tin đó. Như chàng Rồng Chử Ðồng đã cô đơn đói lạnh cho tới lúc nàng Tiên Tiên Dung ghé lại, thì cuộc sống của Rồng An Tiêm cũng hoàn toàn thay đổi vào chính khi con chim xuất hiện . Chim là hiện biểu của Tiên .

Nam Thiên

[TruSiNang]

b . Chim Tiên mang đến cho An Tiêm mới hạt giống .

Tuy nhỏ bé, hột giống sẽ nảy sanh thành lá cành cây, sẽ đơm hoa kết trái. Hột giống sẽ thay đổi bộ mặt của đảo hoang khô cằn .

Hột giống từ chim nhấn mạnh tới sự góp phần của Tiên vào việc phát triển Cuộc Sống Con Người. Trước kia chỉ có Rồng, nên cùng cực, bơ vơ cằn cỗi. Nay có thêm Tiên, sự sống mới thực sự bắt đầu .

3 . 3 Trọn Vẹn Tiên Rồng .

Như vậy, theo văn hóa Việt, bất cứ công việc gì cũng thuộc về Con Người, cũng phải trọn đủ hai phần Tiên Rồng .

Dầu cho đem tài sức của Rồng ra khai phá, mà thiếu phần Tiên, tức là thiếu phần phát triển tinh thần, thì chẳng những không làm cho cuộc đời tươi tốt hơn, mà trái lại, càng làm cho con người thêm khốn đốn khổ cực .

Nếu chỉ để thu tích của cải lợi lộc, dầu dưới bất cứ hình thức nào, như chủ trương của xâm lăng, của đế quốc, của phong kiến, của thực dân, của tư bản hay của cộng sản ... thì chẳng những không giúp ích gì cho Con Người, mà còn làm cho Con Người thêm khốn khổ, biến Con Người thành nô lệ, thành thú vật máy móc .

Phải có chim đem hột giống cho An Tiêm thì đảo hoang mới xanh tươi. phải thể hiện trọn vẹn Tiên Rồng, thì mới thực sự có ích cho Con Người .

Nam Thiên

[TruSiNang]

Hội Trường Hưng Ðạo

Trăm năm trong hội trường ta,
chữ Hưng, chữ Đạo, khéo là kết nhau !
Chỉ thêm một cuộc đổi mau,
Những điều đang thấy làm nao nức lòng :

Nô nức sông ngòi qui biển Đông,
Trời che đất chở tiên rồng,
Hội Trường Hưng Đạo đã làu thông!
Nước non ta vẫn đó,
Lần nữa rạng đông hồng:
Muôn vạn dân lành bừng sinh hoạt,
Hợp nhau, tình ấm, nắng xuân,
Tự do, hạnh phúc, hưởng thanh bình
Ngàn sau, con cháu vẫn,
Cất tiếng nói cười vang!!

Có bao lâu bạn lại về nhà,
Trẻ thời đến chật, chợ lan xa .
Hưng cao, Đạo cả, rồng hoán cá,
Hội tấn, Trường công, trứng thành gà .
Võ đã bao cây, văn kết nụ,
Nhạc đà rộn rúng, vẽ giăng hoa .
Cần người làm việc, tình luôn có,
Bạn ở chơi lâu, ta tiếp ta .

Thơ Hội (Nguyễn Du, Tô Ðông Pha, Nguyễn Khuyến)
Ngủ Yên Trư Si Nặng

[TruSiNang]

Rước Tình Về Với Quê Hương

Nhạc Sĩ: Hoàng Thi Thơ

Anh xin đưa em về
Về quê hương ta đó
Anh xin đưa em về
Về quê hương tuyệt vời
Đèn trăng treo tuốt trên cao
Ánh sao như muôn ngọn nến
Lập lòe đom đóm hoa đăng
Hỡi em theo anh về nhà

Em thấy không em
Em thấy không em
Em thấy không em
Quê hương ta ôi
Quê hương tuyệt vời
Quê hương tuyệt vời
Gió mát trăng thanh
Ôi gió mát trăng thanh
Thiên tình ca như sóng
Ru con tuyệt vời

Em theo anh đi về
Về quê hương ta sống
Em theo anh đi về
Về quê hương hữu tình
Đồng xanh như gái chưa con
Lúa non xôn xao chào đón
Bầy chim nghệ sĩ khoe khoang
Thấy em ddua nhau hòa đàn

Em theo anh đi về
Về quê hương ta đó
Em theo anh đi về
Về quê hương đậm đà
Đường tre che mát đôi ta
Có con chim sâu chỉ lối
Vườn cao thơm ngát hương hoa
Có em theo anh vào nhà...


:) :)

[TruSiNang]

3 . 4 Tiên Nào Rồng Nấy .

So sánh Kinh An Tiêm Kinh Chử Ðồng, ta lại thấy chàng Rồng An Tiêm có cách gặp Tiên khác với Rồng Chử Ðồng .

Cuộc đời Chử Ðồng bừng sáng khi gặp mặt và chung sống với Tiên Dung, và cả hai, một Tiên một Rồng, một công chúa một không khố, một dùng của một dùng tài, cùng nhau chung sức phát triển cuộc sống dân nước.

Về phần An Tiêm, chàng đã không thực sự gặp gỡ và chia sẻ cuộc sống với Tiên, mà chỉ được con chim lạ bay ngang cho mấy hạt giống.

Tuy cũng là Tiên Rồng, nhưng Rồng nào Tiên nấy, Tiên nào Rồng nấy. Song hiệp.

Nam Thiên

[TruSiNang]

4. KHÁC BIỆT VIỆC LÀNG VIỆC NƯỚC

4 . 1 Phần Chủ Ðộng .

Cuộc sống khốn cùng của đảo hoang đã thay đổi từ khi An Tiêm được chim lạ cho mấy hạt giống. Nhưng chim chỉ bay ngang, mọi việc còn lại đều do An Tiêm đảm trách. An Tiêm giữ phần chủ động trong việc vun xới chăm sóc vườn dưa .

Ðang khi đó, ở việc phát triển nước của Kinh Chử Ðồng, người chủ động là nàng Tiên Dung .

Như vậy, trong Việc Làng Việc Nước, tuy cũng là Tiên cũng là Rồng, nhưng phần đặc trách và chủ động lại khác nhau .

Nàng Tiên Tiên Dung chủ động trong việc Phát Triển Nước, có nghĩa là trong việc nước, yếu tố trường cửu, truyền thống dân tộc và lòng dân với nước, là chính yếu, là động lực .

Ở việc Làng, trong đời sống dân làng, tuy phải có phần sức sống tinh thần chung của dân tộc, nhưng Rồng là chủ động, tức là nhấn mạnh tới cuộc sống thực tế, tới tài trí của cải thiết thực trước mắt.

4 . Tầm Dấn Thân .

Từ khi được hột giống, An Tiêm lo chăm sóc. Chàng chuyên chú vun xới để dần dần những hột giống đó biến đảo hoang khô cằn thành vùng đất xanh tươi .

Trong Kinh Chử Ðồng, Tiên Dung và Chử Ðồng đã để trọn tâm huyết và cuộc đời vào việc phát triển nước. Nàng bỏ cuộc sống cũ, đem tất cả của cải nâng cao mức sống người dân; chàng đi vẫy vùng thăng tiến và truyền dạy tài năng . Mọi người cũng làm, cùng gắng sức, tận tâm tận lực.

Ðang khi đó, ở đây, việc dựng làng, tầm độ giản dị hơn nhiều. Tiên bay ngang để rơi mất hột giống, rồi Rồng chăm sóc vun xới.

Như vậy, Việc Làng và Việc Nước khác nhau ở tầm dấn thân hành động. Tuy cùng dấn thân, nhưng một bên trọn vẹn cuộc sống, một bên vừa đủ nhu cầu giới hạn.

4 .3 Ðộ Tài Trí .

So sánh với bài học An Dân ở Kinh Tiết Liêu, việc An Tiêm vun Xới và chờ hưởng hoa quả, lại cho thấy sự khác biệt giữa tầm độ vận dụng tài trí cần thiết.

Tiết Liêu đã phải làm tức là phải đem tài trí và sức lực mà cải tiến cho cuộc sống người dân ngày một no ấm vững ổn hơn. An Tiêm thì không phải chế biến, mà chỉ việc vun xới rồi chờ hưởng kết quả.

Việc Làng nhẹ công hơn và cũng ít cần vận dụng tài trí như khi làm Việc Nước.

Nam Thiên

[TruSiNang]

Đám Cưới Trên Đường Quê

Nhạc Sĩ: Hoàng Thi Thơ

Ô ! ô ! sáng hôm nay trên quê hương tôi,
Quê hương xinh xinh quê hương hữu tình,
Quê hương xinh xinh quê hương hòa bình,
Đường nở hoa trắng, xanh, vàng, tím,
Đẹp làm sao bướm bay chập chờn.
Đàn chim non véo von ngọn tre,
Khăn mầu son, áo mầu vàng,
Ơi, bà con đến xem mùa cưới !
Chân hài cong, tay dù hồng.
Lâu thật lâu mới thấy được một ngày vui !

Ô ! ô ! sáng hôm nay quê tôi ra xem
Cô dâu con con y trang mỹ miều.
Cô dâu non non dung nhan mặn mà.
Chà ! nhà ai có ông rể quý.
Chà ! nhà ai có cô dâu hiền.
Ồ ! ngộ thay có con lợn quay,
Xôi đầy mâm, cau đầy buồng.
Đây nguồn vui hiếm hoi ngày cưới.
Trông thật hay, trông buồn cười.
Ra mà xem mới thấy được cả niềm vui !

Anh anh ơi ! người tình tôi ơi !
Anh anh ơi ! xem người ta họ cưới nhau rồi !
Em em ơi ! người tình tôi ơi !
Em em ơ+i ! Chuyện chúng mình đã tính sao chưa ?
Anh anh ơi ! người tình tôi ơi !
Anh anh ơi ! xem người ta họ cưới nhau rồi !
Em em ơi ! người tình tôi ơi !
Em em ơi ! Chuyện chúng mình cũng tính đi thôi !


:) :) :)

[TruSiNang]

4 . 4 Loại Nhu Yếu .

Sau một thời gian được chăm sóc, loại cây của An Tiêm nảy sinh một thứ trái cây mới : dưa hấu. Ðảo hoang cằn cỗi chẳng những được tô điểm màu lá thắm tươi, mà còn được những trái mọng nước thơm ngon.

Trong Việc Nước, Tổ Tiên dạy Tiết Liêu công tác chính yếu là lo về gạo, tức là những nhu yếu căn bản của cuộc sống người dân. Ở đây việc làng, An Tiêm chỉ có được thêm loại dưa mới. Dưa cũng là loại phẩm hữu ích, nhưng không thiết yếu cho sự sống. Dưa chỉ làm cho đời thêm tươi mát, thêm ngọt ngào.

Việc Làng Việc Nước cũng khác biệt nhau về tầm đáp ứng các loại nhu yếu của đời sống.

4 . 5 Hai Loại Công Tác Chánh Trị .

Như vậy, Việc Làng và Việc Nước khác nhau từ phần chủ động, tới mức dấn thân, độ tài trí, và cả loại nhu yếu.

Sự phân biệt nầy đã được thể hiện rõ ràng trong suốt dòng lịch sử dân tộc.

Từ thời xa xưa, ta luôn phân biệt riêng rẽ hai loại công tác chánh trị: công tác làng và công tác nước.

Người dân, ai ai cũng có thể làm việc làng, ai ai cũng có quyền can dự vào việc tổ chức, điều hành, bầu cử, quyết định của làng.

Nhưng để đủ tầm vóc làm việc nước thì phải học hỏi thông thạo việc an dân và phải được thi tuyển, để xác định khả năng. Thời xưa đi học là để giúp an dân thịnh nước, và vừa thi đậu là có thể lên ngựa ra trận dẹp giặc.

Sự phân loại nầy là kiệt tác quan trọng chẳng những đã giúp Tổ Tiên chúng ta ngăn chận nạn chuyên chế thời xưa, mà còn giúp chính chúng ta giải quyết những tệ đoan của nạn dân chủ đấu thầu, với thủ đoạn phổ thông đầu phiếu mị dân hiện nay.

4 . 6 Công Tác Người Dân .

An Tiêm một mình gắng sức làm việc chính là hình ảnh sinh hoạt của từng người dân.

Mỗi người dân luôn phải quyết tâm khai phá, thi thố tài năng để phát triển. Tuy nhiên, người dân cần được lãnh nhận mầm sống tinh thần thì cuộc sống mới đầy đủ, hạnh phúc.

Với chuyên lo chăm sóc, cần cù làm việc, mỗi người sẽ hưởng nhận trọn vẹn thành quả công khó của mình.


Nam Thiên