Kinh Giữ Nhà

[TruSiNang]

Kinh Trầu Cau

Chính Kinh

Thời vua Hùng, có hai anh em sinh đôi, giống nhau như đúc, thương nhau rất mực, và không bao giờ lìa nhau .

Khi khôn lớn, họ gặp một cô con gái, và người anh cưới cô gái đó làm vợ .

Nhưng vì hai anh em giống nhau như đúc, nên một hôm người chị dâu lầm tưởng người em là chồng của mình và tỏ ý săn sóc .

Sợ gây hiểu lầm làm hại gia đình anh, người em bỏ nhà ra đi . Khi chết, chàng biến thành tảng đá vôi .

Người anh không thấy em về, nên đi tìm đến kiệt sức mà chết, và hóa thành cây cau .

Người vợ chờ chồng không thấy, cũng đi tìm . Cuối cùng, nàng ngồi dựa gốc cau mà chết, và hóa ra dây trầu .

Vua Hùng truyền dân ta ăn trầu cau là để luôn ghi nhớ sự tích này .


:flower: :flower: :flower:

[TruSiNang]

2 . GIẢI THÍCH TẬP TỤC

2 . 1 Tục Ăn Trầu .

Trước đây nhiều người cho rằng sự tích trên chỉ là chuyện hoang đường để giải thích tập tục ăn trầu ở nước ta . Làm sao có thể có chuyện người chết hóa thành đá, thành cây ? Việc đi tìm nhau để rồi cùng tới một nơi, gục chết bên nhau, và mỗi người hóa thành một thứ, lại là những trùng hợp khó tin .

Lại nữa, việc đặt ra chuyện cổ tích để giải thích tập tục là sự kiện rất thông thường ở thời xưa . Ngoài ra không riêng gì người Việt mà nhiều giống dân khác cũng có tục ăn trầu, và họ cũng có truyền thuyết về trầu cau . Như vậy tích trầu cau của ta cũng không có gì là đặc biệt .

Ngày nay không còn ai thắc mắc hoặc tìm hiểu xem sự tích trên có phải là nguồn gốc của tục ăn trầu hay không . Ai cũng biết đó chỉ là câu chuyện để giải thích một thói quen có sẳn từ trước .

2 . 2 Quan Trọng Ðặc Biệt.

Tuy nhiên, đây là sự tích bắt nguồn từ thời các Vua Hùng, và được phổ biến rộng rãi trong đại chúng qua suốt mấy ngàn năm . Lại nữa, tục ăn trầu không phải chỉ là thói quen bình thường, mà là một tập tục có tầm vóc đặc biệt trong nếp sống của dân Việt .

Trong suốt mấy ngàn năm, trầu cau chẳng những thông dụng một cách cưỡng bách, mà còn được đặt lên bàn thờ, và trở thành phẩm vật không thể thiếu trong bất cứ nghi thức hoặc giao tế nào .

Từ những lễ nghi quan trọng nhất như tế tự, lễ tết, cưới hỏi ... đến thông thường và phổ quát như để bắt đầu cuộc đối thoại giữa hai người vừa gặp nhau ... sự hiện diện của trầu cau luôn luôn là cần thiết. Miếng trầu là đầu câu chuyện .

Trầu cau đã có địa vị đặc biệt như thế, nên sự tích giải thích tục ăn trầu không thể chỉ là một chuyện không đâu, mà trái lại, phải mang nhiều ẩn ý văn hóa thâm thúy khác thường .

Nam Thiên Nguyễn Ðức Sách

[TruSiNang]

3 . TÌNH GIA TỘC

3 . 1 Hai Mối Tương quan .

a . Sự tích khởi đầu bằng việc giới thiệu: hai anh em sinh đôi, giống nhau như đúc, thương nhau rất mực, và không hề lìa nhau .

Tất cả những chi tiết đó đều nhắc nhớ Kinh Tiên Rồng, với biểu tượng Trăm Anh Em được mẹ cha sinh ra cùng một lần, trong cùng một bọc. Vì cùng một mẹ một cha, mà còn được sinh ra cùng một lần, nên họ sinh đôi, giống nhau như đúc .

Do tương quan nền tảng này, rõ ràng Kinh Trầu Cau chính là phần áp dụng cụ thể của Kinh Tiên Rồng. Kinh Tiên Rồng gồm phần nói về Tiên và Rồng phối hiệp, và phần nói về Một Bọc Trăm Con. Kinh Chữ Ðồng đã khai triển biểu tượng Tiên và Rồng, để sống thực nguyên lý Bình Ðẳng Tột Cùng . Giờ đây kinh trầu cau lại rút từ biểu tượng Một Bọc Trăm Con ra hai người, hai Anh Em, để đem vào cuộc sống thực tại .

Ðể nhấn mạnh sự mật thiết của Tương Quan Anh Em, Kinh đi vào từng chi tiết. Ngoài việc sinh đôi, đồng nhất về nguồn gốc, hai người còn giống nhau như đúc, tức là đồng nhất vừa về thể chất vừa về tinh thần. Và rồi, họ còn đồng nhất cả trong tình thân, thương nhau rất mực; mà cũng đồng nhất cả về cuộc sống, họ không hề lìa nhau .

Họ đồng nhất về mọi phương diện. Tình thân thiết của tương quan Anh Em thực tột cùng .

b . Thế nhưng, trong cuộc sống thực tế, ngoài anh em ruột thịt, Con Người bao giờ cũng liên hệ thêm với nhiều người khác, đặc biẹt là với người khác phái. Do đó, Kinh thêm một nhân vật thứ ba, một cô gái .

Cái cộng đoàn ba người này đặt ra một vấn đề mới, vấn đề vị thứ trong giao tiếp. Dầu tự căn cơ, hai anh em sinh cùng một lần, và giống nhau như đúc, nhưng hai người vẫn là hai. Trong xã hội đông người, luôn phải có sự phân biệt giữa người này với người kia .

Việc phân biệt lại càng cần thiết hơn khi mà người thứ ba muốn có liên hệ đặc biệt. Vì vậy Kinh phân biệt một người là Anh, một người là Em . Và Cô Gái kết hôn với người anh .

Do việc kết hôn, người anh và cô gái tạo thêm một tương quan khác, tương quan vợ chồng. Tương quan nầy lập lại mối tương quan phối hiệp giữa Tiên và Rồng, như ở Kinh Tiên Rồng. Từ đây hai người kết hợp trọn vẹn với nhau và cùng nhau thể hiện hoàn toàn cuộc sống cho mình .

c. Vậy là từ nay, giữa ba người có hai mối tương quan: tương quan thân thương ruột thịt giữa hai người ANH EM, và tương quan phối hiệp hoàn hảo giữa hai VỢ CHỒNG .

Nam Thiên

[TruSiNang]

3 . 2 Xung Ðột và Giải Pháp .

a . Nhưng rồi hai mối tương quan Anh – Em và Vợ - Chồng đã trở thành xung đột, khi người đàn bà lầm tưởng người em là chồng mình .

Trong cuộc sống thực tế, dầu vì bất cứ lý do gì, sự xung đột giữa hai tương quan trên cũng thường xảy ra .

Ðể giải quyết xung đột, người Em trong Kinh đã bỏ nhà ra đi, cắt đứt tương quan Anh – Em để bảo vệ tương quan Vợ - Chồng của người Anh .

b . Theo nhiều nền văn hóa, cách giải thích này được coi là ổn thỏa. Lúc người anh đã lập gia đình thì sự quấn quít của người em chỉ gây thêm phiền toái .

Nhưng văn hóa Việt không đồng ý cách giải thích đó .

Kinh Trầu Cau tiếp: Người Em, vì hạnh phúc gia đình anh chị, đã ra đi rồi chết, và hóa thành tảng đá. Người Anh, vì giống em như đúc và chưa bao giờ lìa em, nên thấy thiếu vắng và đi tìm em, rồi chết bên người Em, hóa thành cây cau. Phần Cô Gái, vì tương quan Vợ - Chồng với người anh, nên nàng đã đi tìm chồng, và chết bên gốc cau. Nàng hóa thành dây trầu .

Như thế, tình người Em đối với người Anh vẫn không vì người chị dâu mà biến đổi; người Anh dầu đã lập gia đình, vẫn giữ nguyên mối tương quan Anh – Em; và người Vợ đã sống trọn mối tương quan Vợ - Chồng .


Nam Thiên

[TruSiNang]

Kinh Trầu Cau

3 . 3 Ràng Buộc Hiệp Nhất

a . Ðiều kỳ diệu là hai mối tương qua đó đã có vẽ xung đột, đã gây chia cách giữa ba người, thì lại được Kinh Trầu Cau giải quyết bằng cách kết hiệp ba người thành một, với cả hai mối tương quan còn nguyên vẹn. Trầu, Cau, và vôi được Con Người nhai chung với nhau, hòa lẫn vào nhau, biến thành mùi vị thơm cay và màu máu đỏ.

Trước kia, chỉ vì vợ chồng và anh em thương yêu nhau mà họ trở thành xung đột, chia cách. Nhưng cũng chính tình vợ chồng và tình anh em đó thúc đẩy họ lặn lội tìm nhau, để rồi quấn quít lấy nhau, và nhờ đó, được hòa lẫn vào nhau, được hiệp nhất trọn vẹn.

b . Thế là họ vẫn sống. Dầu diễn tả họ đã chết, nhưng thực sự họ vẫn sống, sống bên nhau qua hình ảnh Trầu Cau Vôi, và sống chung nhau trong những con người đang ăn trầu .

Mọi giai đoạn họ trải qua chỉ là những biến chuyển trong cuộc sống, và chính những biến cố đó, họ đã bộc lộ, đã thực thi tình nghĩa vẹn toàn với nhau .

Ðây chính là bài học sống, sống Làm Người.

3 . 4 Ðặc Tính Con Người.

Như thế, những thể hiện tình cảm cao quí của Con Người đã giải quyết ổn thỏa sự xung khắc thực tế của hai mối tương quan Anh-Em và Vợ-Chồng. Không thể coi thường mối tương quan nào, vì cả hai đều là nền tảng của cuộc sống con người .

Chính liên hệ hỗ tương mọi mặt giữa những người có tương quan Anh-Em và Vợ-Chồng đã tạo thành một ràng buộc hiệp nhất cho cuộc sống, thể hiện Ðặc Tính Cá Biệt của Con Người.

Mối ràng buộc thiết yếu, thực tại và cao quý đó, đã được Tổ Tiên gói trọn trong ba chữ: Tình Gia Tộc.

Nam Thiên

[TruSiNang]

Trong kho tàng văn chương bình dân, chúng ta thâu lượm vô số ca dao, tục ngữ, câu hát, bài hò liên quan cau trầu, một phẩm vật rất được quí trọng, nâng chiều từ buổi thanh xuân cho tới bóng xế cuộc đời:

Từ khi ăn một miếng trầu,
Miệng ăn môi đỏ, dạ sầu tương tư .
Vì người tôi phải viết thư,
Nhớ con chim nhạn đưa thư cho người.
Thư rằng: em chửa có ai,
Trên nghiên, dưới mực, giữa cài chữ thương .
Xuống đầm ngắt lá sen xanh,
Thấy chim loan phượng đổ cành xoan dâu .
Người ơi trở lại xơi trầu,
Ham nơi phú quí bỏ nhau sao đành !

Trong xã hội ngày nay, mặc dầu dân ta không còn khắng khít với trầu cau như xưa, phẩm vật này vẫn còn được trọng dụng nơi thôn dã và ngay cả hải ngoại, chúng ta còn thấy trầu cau được bày bán nơi các siêu thị và được gói ghém trên quả phẩm lụa điều, diễn qua các phố phường xa lạ, để mở đầu cho những cuộc tình duyên nồng thắm, cho lòng nàng đượm hồng, cho tình chàng thơm lây, cho Ðất Trời lưu luyến, cho Sông Núi nhớ thương ...

Việt Nam Tinh Hoa
Hương Giang

[TruSiNang]

4 . BÀI HỌC TÌNH NGƯỜI

4 . 1 Tương Quan Người Với Người .

Kinh Trầu Cau đã mở đầu bằng việc diễn tả tương quan giữa hai Anh Em, rồi giữa hai Vợ Chồng, và kết thúc bằng việc cả ba người ở luôn bên nhau, hòa hiệp với nhau thành một. Như vậy, chủ điểm của Kinh chính là mối tương quan giữa ba người.

Vậy mà, hai Anh Em chính là tượng trưng của Trăm Người cùng Một Bọc, và hai Vợ Chồng là hình ảnh của Tiên và Rồng. Tiên Rồng và Anh Em Một Bọc lại là biểu tượng nền tảng của Con Người và của Xã Hội loài Người.

Vì vậy, tuy nói về tương quan giữa ba người, mà cũng nói về tương quan giữa mọi Con Người trong xã hội, giữa Con Người với Con Người.

Nam Thiên

[TruSiNang]

4 .2 Nền Tảng Tình Người .

a . Mối tương quan này đã được Kinh trầu cau xác định rõ ràng. Ngay từ mở đầu, Kinh nhấn mạnh tới sự liên hệ căn nguyên: giữa hai Con Người với nhau, chúng ta là anh em sinh đôi và giống nhau như đúc .

Ðây là xác quyết hiện thực về quan niệm thành phần xã hội . Mọi người cùng do một nguồn gốc, cùng được sinh ra một lần, cùng là Anh Em Một Bọc, và vì vậy, hoàn toàn giống nhau về mọi phương diện .

Dầu chi tiết có khác nhau, như màu da, chủng tộc, lịch sử, tuổi tác, niềm tin, khả năng, tính tình, hoàn cảnh ... nhưng nền tảng, bản chất, vẫn là Con Người toàn vẹn, vẫn hoàn toàn như nhau .

Như vậy, đây chính là nền tảng của mọi liên hệ giữa hai Con Người. Khi nào nhận nhau là sinh đôi, là Giống Nhau Như Ðúc, thì khi đó tương quan đích thực giữa Người và Người mới khởi hiện .

b . Và rồi, vì khởi sinh như nhau và vì không có bất cứ điểm nào khác biệt, nên hai người thương nhau tận tình, và không hề lìa nhau .

Hai người giống nhau hoàn toàn, nên họ thương nhau trọn vẹn . Nhưng trong cuộc sống thực tế, Con Người luôn phải đương đầu với trăm ngàn trạng huống ảnh hưởng tới tình thân thương căn cơ đó .

Vì vậy, trong thực tại, tương quan giữa Con Người với Con Người phải đặt nền tảng trên xác quyết rằng không có gì có thể chi phối tình thân thương Anh Em Một Bọc giữa chúng ta. Quyết không để bất cứ gì có thể tách lìa chúng ta. Quyết Chẳng Lìa Nhau .

Ðây chính là nền tảng thứ hai của tương quan giữa Con Người và Con Người.

Nam Thiên

[TruSiNang]

Thế nhưng trên thực tế, huyền thoại túp lều tranh với trái tim vàng đã có thật tại nước Việt Nam ta, vào thế kỷ thứ 19. Ðó là thiên tình sử của Hoàng Giáp Bạch Ðông Ôn. Danh sĩ Bạch Ðông Ôn đậu Hoàng Giáp dưới triều vua Minh Mạng .

Bạch Ðông Ôn kết duyên với một thiếu nữ có sắc đẹp tuyệt vời, nổi tiếng là hoa khôi ở chốn Ðế Ðô. Thiếu nữ này là một con gái của một vị quan đại thần ở trong triều.

Lúc bấy giờ hai vợ chồng của Bạch Ðông Ôn được người đương thời tấm tắc khen ngợi là hai vị tiên giáng xuống trần vì hai người đều có vẻ đẹp thanh tú vô ngần đúng là đôi trai tài gái sắc có một không hai trong nước. Tiếng đồn đó lan truyền khắp nước rồi đến tai vua Minh Mạng .

Vua Minh Mạng bèn triệu cả hai vợ chồng Bạch Ðông Ôn vào diện kiến để xem mặt (thật ra chỉ để xem mặt người vợ Bạch Ðông Ôn).

Thấy vẻ đẹp của vợ ông Bạch Ðông Ôn, nhà vua bèn nẩy ra tà ý là muốn lấy làm thứ phi. Về điểm này chúng ta cũng không nên lấy làm lạ: Thật vậy khi một người có quá nhiều quyền thế. Vua David của dân Do Thái ngày xưa, nổi tiếng là một vị anh quân. Thế mà trong một phút yếu lòng, nhà vua đã cướp lấy vợ của một thần dân. Thật vậy David đã lấy nàng Bathsheba làm vợ, Bathsheba là vợ của một quân nhân có tên là Uriah. Vua David đã nhập nhằng với nàng để nàng mang bầu trong khi chồng nàng đi làm nghĩa vụ quân sự. Thấy tình thế khó xử, nhà vua bèn bảo tướng tổng tư lệnh quân đội là Joab thuyên chuyển Uria (Chồng nàng BathSheba) ra một nơi tiền tuyến rất nguy hiểm, nơi đó Uria tử trận. Thế là nhà vua David lấy BathSheba làm vợ một cách ... ung dung !

Trong cuốn “Thanh triều thâm cung bí sử” chúng ta cũng thấy nhiều nhà vua nhà Thanh như Càn Long, Hàm Phong v.v... phỗng vợ của thần dân .

Bạch Ðông Ôn đoán ra được tà ý của nhà vua Minh Mạng. Thế là họ Bạch chán ngán thế thái nhân tình và cấp tốc treo ấn từ quan, rút lui về một nơi hẻo lánh ở thôn dã để sống cuộc đời ẩn dật với người vợ hiền. Vì ông biết rằng nếu cứ nấn ná ở lại làm quan ở triều đình thì thế nào trước sau rồi cũng bị nhà vua cướp mất vợ.

Hai vợ chồng Bạch Ðông Ôn bèn về sống một cuộc đời hết sức thanh đạm ở một miền thôn dã, bằng nghề dệt vải và chăm tằm, dưới một túp lều tranh. Ông đã ý thức đúng mức hai đường xuất xử của đại thi hào Ðào Tiềm thủa trước.

Nhiều danh sĩ trong nước thời đó rất kính mến tài đức của ông Bạch Ðông Ôn và thường lui tới thảo lư của họ Bạch để cùng nhau ngâm vịnh .

Mỗi khi tiếp các danh sĩ này, Bạch Ðông Ôn chỉ thết rượu với .. dưa cà mà thôi ! Vì Bạch Ðông Ôn rất nghèo làm gì có tiền mua thịt cá để thết khách. Nhưng sự thù tiếp của chủ nhân càng thanh đạm bao nhiêu, thì quý khách bốn phương càng lấy làm thích thú bấy nhiêu ...

Bạch Ðông Ôn sống trọn vẹn một cuộc đời ẩn dật một cách rất êm đềm vui thú bên cạnh người vợ hiền và đẹp .

Ðến đây, một lần nữa chúng ta lại nên nghiêng mình cảm phục đức tính cao quý của người Phụ Nữ Việt Nam sẵn sàng vui lòng chia sẻ những bước thăng rầm với người bạn trăm năm:

,,, em thương anh không kể giầu nghèo
... núi cao em cũng trèo
Sông sâu em cũng lội
vạn đèo em cũng qua ...
(Duyên Quê của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ)

Ngày nay chúng ta đọc lại mấy bài thơ sau đây của Thi sĩ Nguyễn Bính, thì ta thấy rằng hai vợ chồng Bạch Ðông Ôn đã thực hiện một cuộc sống đúng những gì mà Nguyễn Bính đã viết:

Ta sẽ là vợ chồng
Sẽ yêu nhau mãi mãi
Sẽ xe sợi chỉ hồng
Sẽ ca bài ân ái
Anh và em sẽ sống
Bên một túp lều tranh
Lấy trúc thưa làm cổng
Lấy tơ liễu làm mành .

Nói tóm lại, đôi tài tử giai nhân này đã thể hiện một giấc mơ rất lãng mạn: Túp lều tranh với trái tim vàng, giữa một thời đại rất là cổ điển và đã tạo nên một thiên tình sử rất đẹp, rất nên thơ, được lưu truyền tới tận thế .

Ðông Ngàn
Truyện Xưa Nay

[lost-dude]

:) :) :)